Nhân dịp này, Phóng viên TTXVN đã phỏng vấn Trung tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Phước Thuận, Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an, Thường trực Ban soạn thảo, Tổ trưởng Tổ Biên tập xây dựng Luật An ninh mạng để làm rõ hơn những thông tin liên quan đến dự thảo Luật này.
 Tình hình an ninh mạng trên thế giới và tại Việt Nam diễn biến phức tạp. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN |
Không bắt buộc lưu trữ tất cả dữ liệu
Thưa Trung tướng, hiện nay, tình hình an ninh mạng đang diễn biến phức tạp, hàng loạt các vụ việc liên quan tới tấn công mạng, an ninh mạng gây hậu quả nghiêm trọng được báo chí đề cập trong thời gian gần đây. Ông có thể cho biết sự cần thiết xây dựng và ban hành Luật An ninh mạng trong bối cảnh nước ta?
Việc xây dựng và ban hành Luật An ninh mạng xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của tình hình an ninh mạng trong nước, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức cá nhân; khắc phục những tồn tại, bất cập, hạn chế của công tác quản lý nhà nước về an ninh mạng, an ninh thông tin; nâng cao hơn nữa vai trò quản lý của các bộ, ngành chức năng trong bảo đảm an ninh mạng, an ninh thông tin; đồng thời, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về an ninh mạng, bảo đảm sự phù hợp với quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền cơ bản của công dân và bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm sự phù hợp với thông lệ quốc tế, khi đã có rất nhiều quốc gia trên thế giới ban hành Luật An ninh mạng.
Thưa Trung tướng, hiện nay, không gian mạng đã hiện diện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có hoạt động thương mại. Được biết, trong dự thảo có quy định cụ thể về yêu cầu lưu trữ dữ liệu người dùng và dữ liệu quan trọng ở trong nước. Vậy xin ông cho biết, đối tượng nào sẽ phải chịu sự điều chỉnh của quy định này và những dữ liệu nào sẽ được lưu trữ tại trong nước?
Xin khẳng định rằng, dự thảo Luật An ninh mạng không quy định việc bắt buộc tất cả các cơ quan, tổ chức đều phải thực hiện quy định này và cũng không bắt buộc lưu trữ tất cả dữ liệu. Chính phủ sẽ quy định chi tiết loại cơ quan, tổ chức và loại dữ liệu phải tuân thủ, trên cơ sở các yêu cầu về bảo vệ an ninh, trật tự công cộng, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục của Việt Nam.
Bắt buộc lưu trữ một số loại dữ liệu trên lãnh thổ Việt Nam
Thời gian qua, có nhiều ý kiến cho rằng, việc quy định lưu trữ dữ liệu như trên là không phù hợp với quy định của các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia, làm cản trở lưu thông dữ liệu quốc tế hay ảnh hưởng tới GDP trong nước. Ông có ý kiến gì về vấn đề này?
Về ý kiến cho rằng quy định này làm cản trở lưu thông dữ liệu quốc tế, tôi có thể khẳng định, không có bất cứ sự cản trở nào cả. Công nghệ điện toán đám mây cho phép truy cập dữ liệu từ mọi nơi, bất kể dữ liệu đó lưu trữ ở đâu, Việt Nam hay Mỹ. Dự thảo Luật An ninh mạng chỉ quy định việc bắt buộc lưu trữ một số loại dữ liệu trên lãnh thổ Việt Nam chứ không ngăn trở việc truy cập đến các dữ liệu.
Như vậy, khi có cách tiếp cận khoa học, kỹ lưỡng đối với các quy định trong dự thảo sẽ thấy rằng, quy định yêu cầu lưu trữ dữ liệu là phù hợp với pháp luật trong nước, thông lệ quốc tế, không trái với các điều ước mà chúng ta tham gia, cũng không cản trở hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, quy định này sẽ không khả thi khi hiện nay, doanh nghiệp đều dùng điện toán đám mây và máy chủ ảo hóa để lưu trữ dữ liệu. Ý kiến của ông về vấn đề này ra sao?
Không nhằm gây khó khăn cho doanh nghiệp
Thưa Trung tướng, hiện nay có ý kiến cho rằng, tất cả các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên không gian mạng có liên quan tới Việt Nam đều phải đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam, gây khó khăn cho doanh nghiệp về chi phí và thủ tục. Xin ông cho biết ý kiến về vấn đề này?
Chúng tôi hiểu rằng, đây là nhận định xuất phát từ lo lắng chính đáng của doanh nghiệp. Chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của các doanh nghiệp nước ngoài khi tham gia thị trường Việt Nam. Bản thân dự thảo Luật An ninh mạng được ban hành cũng hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân, trong đó có các doanh nghiệp nước ngoài. Do đó, quy định tại dự thảo Luật An ninh mạng không nhằm gây khó khăn cho doanh nghiệp và không hướng đến bắt buộc tất cả doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo pháp luật nước ta, trong đó có Luật Thương mại năm 2005, Luật Quản lý ngoại thương năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành, quy định các tổ chức xúc tiến thương mại nước ngoài phải lập văn phòng đại diện tại Việt Nam. Chúng ta đều thấy thực tế rằng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ qua biên giới như Google, Facebook đang có hoạt động kinh doanh sinh lợi tại Việt Nam.
Theo tôi được biết, Google đã đặt khoảng 70 văn phòng đại diện, Facebook khoảng 80 văn phòng đại diện tại các quốc gia trên thế giới. Tại khu vực Đông Nam Á, Google, Facebook đã mở văn phòng đại diện Singapore, Malaysia, Indonesia. Vì sao Google, Facebook lại làm như vậy nếu không phải vì việc đặt văn phòng đại diện mang lại thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.
Một thực tế chúng ta cần nhìn nhận là, các tổ chức, doanh nghiệp của chúng ta phải chịu rất nhiều điều chỉnh từ pháp luật khi hoạt động báo chí điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội..., đồng thời, có trách nhiệm đối với an ninh, trật tự công cộng, văn hóa, đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục của ta. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ qua biên giới vào Việt Nam hầu như không chịu bất cứ ràng buộc nào. Do đó, việc các doanh nghiệp nước ngoài đăng ký pháp nhân tại Việt Nam sẽ giúp chúng ta có điều kiện tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, trách nhiệm.
Tuy nhiên, do các cam kết quốc tế mà chúng ta tham gia, dự thảo Luật An ninh mạng không quy định bắt buộc tất cả doanh nghiệp phải đặt văn phòng đại diện mà sẽ căn cứ vào các yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và Chính phủ sẽ có quy định chi tiết.
