Vùng đất văn hóa xứ Đoài
Ô Diên là vùng đất cổ mang đậm dấu ấn văn hóa xứ Đoài. Hiện nay, trên địa bàn xã có 67 di tích, tiêu biểu như đền Văn Hiến, đình Vạn Xuân, chùa Hải Giác, miếu Voi Phục… Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ dấu tích Thành cổ Ô Diên – được xem là kinh đô của Nhà nước Vạn Xuân vào thế kỷ VI và là nơi danh nhân nổi tiếng Tô Hiến Thành ra đời.
Không chỉ có chiều sâu lịch sử, Ô Diên còn sở hữu nhiều giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc như Hội hát Chèo Tàu Tổng Gối, nghề làm diều làng Bá Dương Nội, cùng các sản phẩm OCOP và làng nghề truyền thống có tiềm năng phát triển du lịch, đời sống sinh hoạt mang đậm bản sắc địa phương. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch theo hướng trải nghiệm, gắn với cộng đồng.
Với vị trí gần trung tâm Hà Nội, xã có lợi thế thu hút khách du lịch ngắn ngày và kết nối với các tuyến du lịch sông Hồng cũng như các điểm đến văn hóa phía Tây. Hạ tầng giao thông cơ bản đồng bộ, thuận lợi cho việc liên kết các điểm du lịch.
Hiện nay, hoạt động du lịch chủ yếu tập trung tại điểm Hạ Mỗ, với khoảng 25.000 lượt khách năm 2025, chủ yếu tham quan, trải nghiệm di tích; tuy nhiên, dịch vụ đi kèm còn hạn chế nên hiệu quả khai thác chưa cao.
Dấu ấn riêng trên bản đồ du lịch Thủ đô
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã khảo sát thực tế một số điểm đến như: Miếu Diều, lăng Văn Sơn, đình Vạn Xuân, chùa Hải Giác, đền Văn Hiến; miếu Hàm Rồng... đồng thời trải nghiệm các sản phẩm du lịch như “Con đường Đạo học”, hát Chèo Tàu Tổng Gối, làm diều sáo, cùng ẩm thực địa phương.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối các điểm đến du lịch tại xã Ô Diên với các doanh nghiệp lữ hành, Phó giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Nguyễn Trần Quang cho biết: Mỗi địa phương đều có những sản phẩm du lịch thể hiện giá trị riêng, đồng thời là phương tiện quảng bá hình ảnh địa phương. Tuy nhiên, nếu các sản phẩm này còn rời rạc thì hiệu quả mang lại sẽ chưa cao.
Ông Nguyễn Trần Quang đề nghị, từ kết quả khảo sát thực tế tại địa phương, các đại biểu tập trung đánh giá lợi thế, khả năng khai thác của các điểm du lịch trên địa bàn, làm cơ sở đề xuất định hướng phát triển phù hợp; đồng thời trao đổi, góp ý về việc xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường kết nối giữa các điểm đến. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy liên kết giữa địa phương và doanh nghiệp thông qua các cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin và phương thức hợp tác hiệu quả, góp phần hoàn thiện định hướng phát triển du lịch theo hướng bền vững, phát huy tối đa tiềm năng sẵn có.
Để phát triển những tiềm năng du lịch của xã Ô Diên, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội đề xuất cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác thuyết minh tại điểm đến theo hướng trực tiếp, sinh động, lấy con người làm trung tâm thay vì chỉ phụ thuộc vào công nghệ. Đồng thời, địa phương nên tập trung phát triển các sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa thực tế, phù hợp với từng nhóm khách như học sinh, sinh viên và khách quốc tế.
Bên cạnh đó, cần tổ chức bài bản các hoạt động, chương trình văn hóa dân tộc nhằm tạo điểm nhấn, nâng cao sức hấp dẫn và giữ chân du khách; qua đó khuyến khích du khách chia sẻ trải nghiệm trên mạng xã hội, góp phần quảng bá hình ảnh du lịch địa phương.
Theo đánh giá của các doanh nghiệp lữ hành, Ô Diên có tiềm năng phát triển các tour du lịch trong ngày nhờ vị trí gần trung tâm Hà Nội, tài nguyên văn hóa phong phú và không gian làng quê. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện sản phẩm du lịch, điểm dừng chân, cũng như nâng cao kỹ năng làm du lịch cho người dân.
Bà Đặng Thị Thọ, Trưởng đại diện Phoenix Travel đề xuất địa phương cần tập trung lựa chọn 1 – 2 điểm nổi bật để đầu tư phát triển thành sản phẩm du lịch mũi nhọn thay vì dàn trải; đồng thời “biến di sản thành tài sản” thông qua việc gắn với các hoạt động trải nghiệm văn hóa, giáo dục nhằm tạo nguồn thu.
Bên cạnh đó, cần đầu tư đồng bộ hạ tầng và dịch vụ đi kèm như bãi đỗ xe, ăn uống, vệ sinh, không gian trải nghiệm; mở rộng sản phẩm ngoài du lịch tâm linh sang ẩm thực, làng nghề, trải nghiệm để tăng sức hấp dẫn. Qua đó, từng bước xây dựng thương hiệu riêng cho điểm đến, hình thành các tour du lịch hoàn chỉnh và thu hút du khách.
Theo Phó chủ tịch UBND xã Ô Diên Bùi Thị Thu Hằng, định hướng phát triển du lịch của xã Ô Diên trong thời gian tới là phát triển du lịch văn hóa trải nghiệm; phát triển du lịch làng nghề gắn với ẩm thực, sản phẩm OCOP; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng tổ chức, quản lý du lịch trên địa bàn.
Với lợi thế về vị trí gần trung tâm, chiều sâu văn hóa cùng hệ thống di sản phong phú, Ô Diên đang đứng trước cơ hội trở thành điểm đến du lịch văn hóa – trải nghiệm mới của Hà Nội. Trong bối cảnh nhu cầu tìm kiếm những không gian du lịch nguyên bản ngày càng gia tăng, việc phát triển theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn giá trị truyền thống sẽ là chìa khóa để địa phương tạo dựng dấu ấn riêng trên bản đồ du lịch Thủ đô trong thời gian tới.
