Ngành du lịch Chiang Mai (Thái Lan) đối mặt với 'đòn giáng kép'

Khói mù bao phủ, doanh nghiệp du lịch lao đao

Theo tờ The Guardian, ngôi chùa Doi Suthep vốn nổi tiếng với tầm nhìn toàn cảnh thành phố Chiang Mai và những dãy núi xanh mướt xung quanh. Thế nhưng những tuần gần đây, du khách gần như không thể nhìn thấy gì ngoài một lớp sương mù xám đặc quánh bao trùm.

Các đám cháy rừng kéo dài đã gây ra tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng trên khắp miền Bắc Thái Lan, buộc ba tỉnh phải ban bố tình trạng khẩn cấp, đồng thời khiến các bệnh liên quan đến ô nhiễm gia tăng đột biến.

Không chỉ là vấn đề môi trường, khói bụi còn giáng thêm một đòn mạnh vào ngành du lịch vốn đã chật vật vì tác động từ cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran, làm gián đoạn các chuyến bay và đẩy chi phí vận hành tăng cao. Cơ quan du lịch Thái Lan vì thế đã phải hạ mục tiêu lượng khách quốc tế xuống tới 18%.

Khói mù xuất hiện đúng vào thời điểm trước thềm Songkran - dịp lễ năm mới quan trọng và là mùa cao điểm du lịch của Thái Lan. Tại trung tâm Chiang Mai, các cửa hàng vẫn bày bán súng nước, xô nhựa phục vụ lễ hội té nước, nhưng không khí mua sắm kém sôi động hơn mọi năm.

Các hiệp hội kinh doanh cảnh báo lượng đặt tour đang chững lại rõ rệt. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hủy tour hàng loạt vì lo ngại ô nhiễm.

Pitsamai Tuprit, người điều hành công ty du lịch Kai Rider, cho biết một nửa khách hàng của cô đã hủy tour trong vài tuần qua. Thậm chí, cô phải hủy phần lớn chương trình trong dịp Songkran vì không còn đáng để tổ chức khi giao thông tắc nghẽn và giá nhiên liệu tăng cao.

“Điểm hấp dẫn của Chiang Mai là không khí trong lành trên núi. Nhưng khi bụi mù xuất hiện, mọi thứ đều bị phá hủy”, cô Tuprit nói.

Nỗ lực cải thiện bất thành

Chính quyền đã triển khai biện pháp tạo mưa nhân tạo nhằm xua tan khói mù, song hiệu quả hạn chế. Theo cơ quan công nghệ không gian Thái Lan, cả nước ghi nhận tới 4.579 điểm cháy rừng. Chiang Mai vẫn nằm trong nhóm 5 thành phố ô nhiễm nhất thế giới theo theo dõi của IQAir.

Tình trạng này lặp lại hàng năm, chủ yếu do cháy rừng và hoạt động đốt rẫy sau thu hoạch. Dù bị cấm, việc đốt đồng vẫn diễn ra vì nông dân thiếu máy móc đắt tiền.

Weenarin Lulitanonda, đồng sáng lập Mạng lưới Không khí sạch Thái Lan, cho rằng nguyên nhân sâu xa là áp lực tài chính: “Còn gì rẻ hơn một que diêm để xử lý đất?”.

Không chỉ ảnh hưởng kinh tế, khói bụi còn khiến người dân lo ngại về sức khỏe lâu dài. Những ca bệnh ung thư phổi gây chấn động dư luận, trong đó có bác sĩ trẻ Krittai Tanasombatkul qua đời năm 2023 dù không hút thuốc và có lối sống lành mạnh.

Pathanika Poonchai, một người bán đồ ăn tại trường học, cho biết con gái 5 tuổi của cô bị chảy máu cam hàng ngày từ cuối tháng 3 - triệu chứng phổ biến ở trẻ sống trong môi trường ô nhiễm.

“Chúng ta có đang coi điều này là bình thường không, trong khi nó không nên như vậy?”, cô đặt câu hỏi.

Gia đình cô buộc phải cho trẻ ở trong nhà với máy lọc không khí hoạt động liên tục, thậm chí dành dụm tiền để đưa cả nhà đi biển tránh bụi mỗi năm. Nhiều gia đình khác gửi con tới tỉnh khác hoặc lắp đặt hệ thống lọc khí áp suất dương với chi phí rất cao.

Nỗi lo sức khỏe cộng đồng

Bác sĩ Atikun Limsukon, chuyên về bệnh phổi, cho biết số bệnh nhân của ông đã tăng gấp đôi trong vài tuần gần đây. Ngay cả những người khỏe mạnh cũng xuất hiện triệu chứng cấp tính như mờ mắt, loét giác mạc, viêm mũi mãn tính hay chảy máu cam.

Với người có bệnh nền, tình trạng còn nghiêm trọng hơn khi nhiều bệnh nhân phải nhập viện trở lại, ho ra máu và cần hỗ trợ oxy.

Ông cảnh báo: “Càng tiếp xúc lâu với ô nhiễm không khí, tác động tới sức khỏe càng lớn, cả ngắn hạn lẫn dài hạn”. Các nghiên cứu ngày càng cho thấy ô nhiễm không chỉ liên quan đến ung thư mà còn gây đột quỵ, tiểu đường và cả suy giảm nhận thức.

Mạng lưới Không khí sạch đang thúc đẩy dự luật Không khí sạch tại Thái Lan, đề xuất phạt các doanh nghiệp gây ô nhiễm và lập quỹ hỗ trợ chuyển đổi sang công nghệ sạch. Tuy nhiên, dự luật vấp phải nhiều rào cản và sự phản đối từ một số nhóm doanh nghiệp.

Theo bà Weenarin, việc chậm hành động không chỉ gây hại môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế. Du khách đến Thái Lan vì thiên nhiên và cảnh quan, và nếu những giá trị đó bị hủy hoại, ngành du lịch cũng sẽ mất đi “con gà đẻ trứng vàng”.

Trong bối cảnh khói bụi chưa có dấu hiệu giảm và chi phí tiếp tục leo thang, Chiang Mai - từng là điểm đến trong mơ của du khách - đang đối mặt với một trong những giai đoạn khó khăn nhất của ngành du lịch.