Đà Nẵng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, chuyển dịch từ tư duy du khách ăn Mì Quảng sang du khách trải nghiệm văn hóa Mì Quảng.
Nâng tầm giá trị món ngon xứ Quảng
Từ món ăn dân gian, Mì Quảng đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam vào năm 2024, bao gồm cả yếu tố văn hóa ẩm thực, chứ không phải chỉ món ăn. Với sự đa dạng trong cách chế biến, nguyên liệu và hương vị, Mì Quảng đã trở thành một món ăn tiêu biểu của ẩm thực Việt Nam cũng như khu vực miền Trung, góp phần định vị thương hiệu du lịch Đà Nẵng trên bản đồ du lịch ẩm thực trong nước và quốc tế.
Nghề chế biến Mì Quảng hội tụ giá trị ẩm thực đặc sắc của xứ Quảng, món ăn này theo chân những người dân đất Việt trong hành trình về phương Nam đã mở rộng, sẵn lòng đón nhận bất cứ nguyên liệu gì để dung nạp, tiếp biến, làm nên sự đa dạng, phong phú trong hương vị. Đây là món ăn có thể chiều được nhiều dòng khách, một món ăn dân dã nhưng hàm chứa cả diễn trình lịch sử hình thành hệ tri thức dân gian của xứ Quảng.
Để Mì Quảng thực sự trở thành đại sứ ẩm thực cho thành phố biển, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cùng Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực và các doanh nghiệp đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, chuyển dịch từ tư duy ăn đưa khách đi ăn Mì Quảng sang trải nghiệm văn hóa về Mì Quảng.
Từ món ăn dân gian, Mì Quảng đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam.
Theo ông Lý Đình Quân, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Đà Nẵng, chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển kinh tế mới dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và văn hóa. Vì vây, cần phải xây dựng chuỗi giá trị để từ đó không chỉ là bảo tồn và phát huy giá trị tri thức dân gian của Mì Quảng mà cần làm cho Mì Quảng vươn xa dựa trên những giá trị của nghệ nhân, từ đó phát triển Mì Quảng thành thương hiệu Việt Nam ra thế giới.
Là doanh nghiệp khởi nghiệp gắn liền với di sản, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cathifoof đã ứng dụng công nghệ sản xuất Mì Quảng ăn liền, giúp du khách dễ dàng thưởng thức món ngon xứ Quảng đúng vị dù ở bất cứ nơi đâu. Anh Trương Văn An, Nhà sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cathifoof chia sẻ, để đưa Mì Quảng ra thế giới, doanh nghiệp không chỉ đơn thuần làm một tô Mì Quảng ăn liền mà còn cung cấp giải pháp cho một bữa ăn vừa dinh dưỡng vừa an toàn cho du khách. Sản phẩm đi liền với nguyên liệu tươi, thật và không sử dụng chất bảo quản. Hiện nay, công ty đang đầu tư nghiên cứu về công nghệ, đầu tư hệ thống nhà máy đạt chuẩn ISO để xuất khẩu và mở rộng hệ thống phân phối ra nước ngoài.
Theo Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng, một nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là xây dựng và ban hành "Bộ tiêu chuẩn Mì Quảng Đà Nẵng" gắn với việc cấp nhãn hiệu chứng nhận đạt chuẩn (tương tự mô hình Thai SELECT). Bộ tiêu chuẩn này sẽ thẩm định khắt khe từ nguồn gốc nguyên liệu, kỹ thuật chế biến truyền thống, vệ sinh an toàn thực phẩm đến phong cách phục vụ và khả năng truyền tải câu chuyện văn hóa cho du khách.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Hoài An nêu rõ, Mì Quảng không chỉ là một món ăn thông thường mà còn hàm chứa giá trị về văn hóa, du lịch. Từ thực tiễn, Đà Nẵng sẽ nhận diện và bảo tồn tri thức văn hóa dân gian trong cộng đồng, rà soát và nhận diện các cơ sở dữ liệu về Mì Quảng, à tập trung vào những nghệ nhân, gia đình và cơ sở chế biến Mì Quảng lâu năm để có giải pháp hỗ trợ và bảo tồn cụ thể. Du khách có thể tìm kiếm những câu chuyện đằng sau món ăn và giá trị của nó gắn với con người và vùng đất. Ngành du lịch Đà Nẵng đã có hoạt động kết nối Mì Quảng với Lễ hội Foodtour, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn, du lịch làng nghề và quảng bá ẩm thực của thành phố.
Xây dựng tour ẩm thực gắn với giá trị văn hóa
Mỗi tour ẩm thực Đà Nẵng cần được xây dựng như một hành trình kể chuyện về nguồn gốc, nét đặc trưng của từng món ăn, qua đó lan tỏa giá trị văn hóa địa phương.
Ẩm thực Đà Nẵng không chỉ là món ăn địa phương quen thuộc mà còn có sự giao thoa giữa các vùng ở miền Trung và hội nhập quốc tế, tạo nên diện mạo đa dạng, hiện đại. Gần đây, một số quán ăn tại Đà Nẵng được Michelin Guide (Cẩm nang ẩm thực danh giá nhất thế giới) vinh danh, tạo dấu ấn quan trọng để thúc đẩy phát triển sản phẩm. Do đó, mỗi tour ẩm thực cần được xây dựng như một hành trình kể chuyện về nguồn gốc, nét đặc trưng của từng món ăn, qua đó lan tỏa giá trị văn hóa địa phương. Các tour được xây dựng trên nền tảng tài nguyên sẵn có của Đà Nẵng và khu vực lân cận, liên kết thành chuỗi trải nghiệm xuyên suốt làm nổi bật bản sắc ẩm thực xứ Quảng, nâng cao sức hấp dẫn điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Anh Nguyễn Đình Phúc, phường Sơn Trà đã hoạt động trong lĩnh vực ẩm thực nhiều năm nay và nhận thấy, Đà Nẵng có nhiều món ăn nổi tiếng như Mì Quảng, bánh xèo, bún mắm cùng nhiều món ngon khác...Tại các khu ẩm thực ở chợ đêm Sơn Trà, chợ đêm Helio, nhiều du khách rất thích thú với các món ăn này. Những món ăn của Đà Nẵng mang hương vị rất riêng gắn với con người và vùng đất này, vì vậy, người kinh doanh ẩm thực tại Đà Nẵng giống như một “đại sứ ẩm thực” để quảng bá đến du khách gần xa.
Đà Nẵng là địa phương có nhiều món ăn nổi tiếng như Mì Quảng, bánh xèo, bún mắm và nhiều món ngon khác.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, thành viên Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Đà Nẵng cho rằng, sự có mặt của các gian hàng ẩm thực tại nhiều sự kiện văn hóa, du lịch của thành phố đã cho thấy tầm quan trọng của lĩnh vực này trong bức tranh kinh tế của Đà Nẵng. Ẩm thực song hành cùng những ngành nghề khác để du khách cảm nhận được khi đến với điểm đến đó họ được thưởng thức, trải nghiệm giao lưu văn hóa. Chính điều này cũng giúp cho các thành viên trong Hiệp hội mạnh dạn đầu tư để chuẩn hóa sản phẩm, đưa các sản phẩm ẩm thực của Đà Nẵng vươn ra thế giới.
Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng nhận định, Đà Nẵng cần đặt ẩm thực vào nhóm sản phẩm chủ lực để tạo dấu ấn riêng. Không chỉ sở hữu hệ thống món ăn đặc trưng phong phú của xứ Quảng, thành phố còn hội tụ nhiều nền ẩm thực quốc tế, tạo nên tính “quốc tế hóa” cao cho điểm đến. Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng các sản phẩm du lịch ẩm thực đa dạng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng khuyến khích các khách sạn, nhà hàng và điểm đến lồng ghép yếu tố văn hóa địa phương vào trải nghiệm ẩm thực. Các doanh nghiệp lữ hành tăng cường phối hợp đơn vị liên quan xây dựng chương trình tour chuyên sâu, kết nối điểm đến thành hành trình hoàn chỉnh nhằm tạo ra hệ sinh thái du lịch ẩm thực đồng bộ, có sản phẩm chất lượng tại chỗ và chương trình lữ hành kết nối, giúp du khách chủ động tiếp cận, trải nghiệm trọn vẹn.