Điều này cho thấy việc kiểm soát hàng hóa không chỉ đặt ra tại cửa hàng, kho hàng hay cơ sở sản xuất mà còn mở rộng sang hoạt động quảng cáo, livestream, đăng bán và giao dịch trên môi trường mạng... Công tác xử lý vi phạm trên môi trường số đã được Cục Sở hữu trí tuệ phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh kiểm soát, xử lý vi phạm, xâm phạm sở hữu trí tuệ, đặc biệt trên môi trường số.
Ông Lê Huy Anh, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ nhấn mạnh: Sự phát triển mạnh mẽ của sản xuất, kinh doanh và thương mại điện tử kéo theo nguy cơ hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động kiểm soát rủi ro ngay từ khâu lựa chọn nguồn hàng, cơ sở kinh doanh và đối tác để xác minh nguồn gốc hàng hóa khi cần thiết.
Theo ông Lê Huy Anh, triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg về thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong quý III/2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra, phát hiện 11.916 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử lý 9.354 vụ và xác định 10.400 hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ, trong đó 108 vụ được chuyển cơ quan điều tra, số tiền thu nộp ngân sách đạt 100,5 tỷ đồng. Các vi phạm sở hữu trí tuệ chủ yếu liên quan đến hàng không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu, hàng giả, giả mạo nhãn hiệu, vi phạm nhãn hàng hóa, an toàn thực phẩm và thương mại điện tử... Riêng chuyên đề chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 6.466 vụ, thu nộp ngân sách gần 64,642 tỷ đồng.
Trên môi trường số, việc kiểm soát cũng cần được thực hiện đối với nội dung quảng cáo, hình ảnh, tên sản phẩm và các dấu hiệu nhận diện sử dụng trên gian hàng trực tuyến hay gian hàng số. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh không nên sử dụng tên, logo, hình ảnh hoặc dấu hiệu nhận diện của tổ chức, cá nhân khi chưa xác định được quyền sử dụng hợp pháp. Hiện cơ quan chức năng cũng yêu cầu các chủ thể tham gia thương mại điện tử bảo đảm hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng và không tiếp tay cho hoạt động kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.
Luật số 07/2022/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực từ ngày 1/1/2023 là cơ sở pháp lý quan trọng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, xác lập quyền đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và các đối tượng sở hữu trí tuệ để doanh nghiệp có cơ sở pháp lý bảo vệ tài sản khi phát sinh hành vi xâm phạm. Bên cạnh phòng ngừa vi phạm, doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ của chính mình. Theo Cục Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau; tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu cho hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật. Khi phát hiện dấu hiệu hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hành vi sử dụng trái phép nhãn hiệu, doanh nghiệp cần lưu giữ chứng cứ, hồ sơ liên quan và kịp thời thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, xử lý theo quy định.
Pháp luật hiện hành cũng quy định xử phạt đối với hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa vi phạm trong lĩnh vực thương mại. Vì vậy, đối với hàng hóa nhập về để kinh doanh, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần xây dựng quy trình kiểm tra trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần tạm thời ngừng phân phối, kiểm tra lại hồ sơ và liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn và xử lý.
