Trước đó, ngày 29/12/2019, một số cơ quan báo chí đã đưa thông tin “Bình Định: Cưỡng chế nhà thờ phụng Mẹ Việt Nam anh hùng lấy đất bán đấu giá”. Nội dung thông tin nêu chính quyền xã Tam Quan Nam và huyện Hoài Nhơn (tỉnh Bình Định) đã không ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, không thực hiện quyết định về công nhận đất ở, không chấp nhận đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở theo hiện trạng, nhưng ban hành quyết định cưỡng chế, buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, hủy hoại 103,2 m2 nhà ở đang xây dựng trên nền nhà cũ, sử dụng ổn định, không tranh chấp…
Đó là trường hợp cưỡng chế căn nhà do bà Trương Thị Thanh (sinh năm 1968) xây dựng tại thôn Trung Hóa, xã Tam Quan Nam (huyện Hoài Nhơn). Công trình đang xây dựng thì bị các lực lượng chức năng tiến hành cưỡng chế, tháo dỡ. Sau đó, một số báo chí đã đưa thông tin là căn nhà bị cưỡng chế là nơi thờ cúng Mẹ Việt Nam anh hùng.
Ông Nguyễn Thanh Hải đã đưa ra các biên bản làm việc giữa chính quyền, đoàn thể với bà Trương Thị Thanh, khẳng định: Khu vực bà Trương Thị Thanh xây dựng nhà bị cưỡng chế là thuộc quản lý của UBND xã Tam Quan Nam. Bà Thanh xây dựng nhà trái phép. Sau rất nhiều lần làm việc, xử lý, buộc khắc phục hậu quả nhưng bà Thanh không chấp hành, ngang nhiên lấn chiếm đất, chiếm cả đất của người dân khác đang canh tác hoa màu để xây nhà trái phép, gây bất bình trong nhân dân. Vì vậy, UBND xã Tam Quan Nam đã xin chủ trương cấp trên và tiến hành biện pháp cưỡng chế, lập lại trật tự trên địa bàn xã.
Khi chính quyền tiến hành cưỡng chế công trình xây dựng trái phép, bà Thanh đã lập bàn thờ "dã chiến", mang ảnh của Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Cầm (là bà nội của ông Đỗ Văn Dũng, chồng bà Thanh) ra đặt tại khu vực cưỡng chế.
Theo hồ sơ lưu trữ và biên bản làm việc theo trình tự thời gian, năm 2003, vợ chồng ông Đỗ Văn Dũng và bà Trương Thị Thanh gửi đơn lên UBND xã Tam Quan Nam đề nghị cho thuê 12 m2 đất thuộc quản lý của xã để lập quán mua bán, cải thiện cuộc sống. Xét thấy đối tượng thuộc gia đình có công với cách mạng, UBND xã Tam Quan Nam đã thống nhất cho vợ chồng ông Dũng, bà Thanh làm quán mua bán trên diện tích 12 m2; đồng thời nêu rõ nội dung cam kết là không được xây dựng kiên cố, thay đổi từ quán thành nhà ở; sau 3 năm phải trả lại đất hoặc xin gia hạn.
Sau 3 năm, vợ chồng ông Dũng, bà Thanh không những không trả lại đất hoặc xin gia hạn mà còn lấn chiếm đất xung quanh, xây dựng công trình kiên cố thành nhà ở.
Ngày 12/6/2008, vợ chồng ông Dũng, bà Thanh có đơn gửi UBND xã Tam Quan Nam xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất lấn chiếm. Trong đơn, vợ chồng bà Thanh có nêu rõ: “Trước đây, vào ngày 12/6/2003, chúng tôi có lấn, chiếm diện tích 77,7 m2 đất tại thửa đất số 275, tờ bản đồ số 8 thuộc thôn Trung Hóa, xã Tam Quan Nam đang sử dụng vào mục đích xây dựng nhà ở. Loại đất trước khi chúng tôi lấn chiếm là đất màu. Mong các cấp có thẩm quyền xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình tôi”.
Thực hiện quyết định số 15/2008/QĐ-UBND ngày 18/3/2008 của UBND tỉnh Bình Định về việc xử lý lấn chiếm đất đai, đất đã được giao không đúng thẩm quyền trên địa bàn tỉnh; UBND xã Tam Quan Nam đã họp xét, thống nhất đề nghị UBND huyện Hoài Nhơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 77,7 m2 đối với khu đất vợ chồng ông Dũng, bà Thanh đề nghị. Sau đó, UBND xã Tam Quan Nam hướng dẫn ông Dũng, bà Thanh lập thủ tục theo quy định.
Thế nhưng, thêm một lần nữa, vợ chồng bà Thanh không chấp hành, tiếp tục lấn chiếm đất lân cận. Ngày 4/4/2011, nhận được phản ánh của người dân, UBND xã Tam Quan Nam phát hiện bà Thanh buộc bà Lê Thị Nga, cùng trú tại địa phương và đang canh tác rau màu lân cận khu vực đất bà Thanh lấn chiếm, phải cắt hết rau muống để bà Thanh đổ đất làm mặt bằng, lấn chiếm thêm một phần thửa đất số 273, 274, tờ bản đồ số 8, rộng 28 m2.
Ngày 5/4/2011, UBND xã Tam Quan Nam ra quyết định đình chỉ việc vi phạm hành chính đối với bà Thanh; ngày 7/4/2011, UBND xã Tam Quan Nam phải tiếp tục lập biên bản đối với việc bà Thanh không chấp hành quyết định đình chỉ; ngược lại, bà Thanh đã cố tình vắng mặt và ngang nhiên tiếp tục cho xe đổ đất lấn chiếm trái phép. Ngày 11/7/2011, bà Thanh đến trụ sở tiếp công dân huyện Hoài Nhơn ra yêu sách không chấp nhận diện tích đất được giao là 77,7 m2 mà đòi được giao hết 200 m2 mà bà đã chiếm dụng.
Suốt từ năm 2011 - 2018, mặc dù nhiều lần chính quyền địa phương ưu tiên giao phần đất 77,7 m2 nhưng bà Thanh vẫn không làm thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà tiếp tục ra yêu sách, khiếu nại để được cấp phần đất lớn hơn do gia đình bà tự ý chiếm dụng. UBND huyện Hoài Nhơn đã nhiều lần giải quyết khiếu nại, thông báo những yêu sách, khiếu nại của bà Thanh là không có cơ sở. Đến ngày 13/8/2018, UBND xã Tam Quan Nam lại phát hiện bà Thanh lại có hành vi chiếm đất trái pháp luật, trong đó có cả đất trồng lúa.
Ngày 7/11/2018, UBND xã Tam Quan Nam phát hiện bà Thanh tự ý xây dựng công trình trên diện tích 100,3 m2 tại khu đất tự lấn chiếm, mặc dù ngay cả 77,7 m2 được đồng ý giao quyền sử dụng, bà Thanh vẫn chưa làm thủ tục để cấp giấy chứng nhận. Vì vậy, việc bà Thanh xây dựng công trình là trái pháp luật.
Ngày 4/1/2019, UBND xã Tam Quan Nam ban hành Quyết định số 08/QĐ-KPHQ buộc bà Trương Thị Thanh phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm hành chính quy định tại Khoản 1, khoản 2, điều 10, Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên, từ đó đến nay bà Thanh vẫn ngoan cố không chấp hành.
Sau khi làm việc và lập đoàn công tác theo trình tự, ngày 21/10/2019, UBND xã Tam Quan Nam có Quyết định số 287/QĐ-CCXP về việc cưỡng chế và buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Trương Thị Thanh. Ngày 9/12/2019, lực lượng chức năng đã tiến hành cưỡng chế, tháo dỡ căn nhà đang xây dựng trái phép của bà Thanh.
Phó Chủ tịch UBND huyện Hoài Nhơn Nguyễn Chí Công khẳng định: Việc cưỡng chế công trình xây dựng trái phép của bà Trương Thị Thanh, thôn Trung Hóa, xã Tam Quan Nam là đúng pháp luật.
Trước đó, ngày 25/11/2019, UBND huyện Hoài Nhơn đã yêu cầu UBND xã Tam Quan Nam xác minh lại nơi thờ cúng 2 liệt sĩ Đỗ Hà Tịnh và Đỗ Quít cùng bà Mẹ Việt Nam anh hùng đối với cụ Lê Thị Cầm (2 bác và bà nội chồng của bà Trương Thị Thanh) là ngôi nhà tại Vùng 1, thôn Trung Hóa, xã Tam Quan Nam. Đây là một căn nhà khác với địa điểm xây dựng trái phép bị cưỡng chế tháo dỡ, không phải như thông tin một số báo chí phản ánh. Tất cả các chính sách về người có công đều được địa phương thực hiện đầy đủ đối với 2 liệt sĩ và mẹ Lê Thị Cầm.
Những thông tin không đúng sự thật đã gây hoang mang trong dư luận quần chúng nhân dân, làm ảnh hưởng đến những chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đối tượng là người có công” - ông Nguyễn Chí Công nêu.
