Cơ hội phát triển thêm nhiều sản phẩm du lịch liên kết, đa dạng

Mở rộng không gian, đa dạng hóa sản phẩm

Theo Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình Bùi Văn Mạnh, nếu trước đây hình ảnh du lịch Ninh Bình chủ yếu gắn với Quần thể danh thắng Tràng An, Cố đô Hoa Lư, Tam Cốc - Bích Động, chùa Bái Đính, Vườn quốc gia Cúc Phương thì nay không gian du lịch của tỉnh được mở rộng với nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng của Nam Định và Hà Nam trước đây như chùa Tam Chúc, quần thể di tích Phủ Dầy, Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Trần - Chùa Tháp…

Cùng với đó là nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, với hơn 5.000 di tích đã được kiểm kê, 10 di tích quốc gia đặc biệt, hàng chục di sản văn hóa phi vật thể, hàng trăm lễ hội truyền thống và 117 làng nghề, làng nghề truyền thống. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa, lịch sử, tâm linh, làng nghề và đời sống cộng đồng.

Đặc biệt, Ninh Bình có thêm gần 90 km bờ biển với hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú, cảnh quan đặc trưng và những giá trị văn hóa biển riêng có. Các điểm đến như Vườn quốc gia Xuân Thủy, khu du lịch Giao Ninh, Thịnh Long cùng hệ thống làng nghề, đền, chùa, nhà thờ Công giáo mở ra dư địa mới cho phát triển du lịch.

Không gian biển được xem là mảnh ghép bổ sung cho thế mạnh về du lịch di sản, sinh thái và tâm linh. Từ đây, nhiều loại hình có thể được khai thác và kết nối như du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái, trải nghiệm, cộng đồng và ẩm thực biển. Việc kết hợp các sản phẩm này với hệ thống điểm đến văn hóa, lịch sử trong nội tỉnh có thể tạo nên những hành trình đa dạng hơn, thay vì để du khách chỉ tham quan một điểm đến rồi rời đi.

Phát triển du lịch biển được Ninh Bình xác định là một hướng đi chiến lược nhằm đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng không gian phát triển và nâng cao sức cạnh tranh. Đầu tháng 7 vừa qua, tỉnh đã công bố đổi tên Khu du lịch biển Quất Lâm thành Khu du lịch Giao Ninh, đồng thời ra mắt bộ nhận diện thương hiệu khu du lịch và bộ sản phẩm du lịch cộng đồng các xã ven biển.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Dương Thị Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình cho rằng, sau hợp nhất, các nguồn tài nguyên văn hóa và du lịch của ba vùng đất Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam trước đây được đặt trong một không gian phát triển thống nhất; thay vì phát triển như những điểm đến riêng lẻ, các địa phương có điều kiện kết nối thành những tuyến, tour liên vùng. Hiệp hội Du lịch tỉnh đang kết nối các doanh nghiệp du lịch, lữ hành trong và ngoài tỉnh để xây dựng các chương trình tour liên vùng. Tuyến hành trình Thịnh Long - Hành Thiện - Quần Anh - Giao Ninh ra mắt ngày 11/7 là một trong những bước đi cụ thể theo hướng này.

Phát triển theo hướng xanh, bền vững

Theo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, hiện hạ tầng giao thông và kết nối giữa các khu, điểm du lịch chưa đồng bộ; cơ sở vật chất tại nhiều nơi còn hạn chế; chưa có mô hình quản lý thống nhất đối với các dịch vụ du lịch; chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, nhiều khu vực vẫn khai thác đơn lẻ, manh mún.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực du lịch và công nghiệp văn hóa chất lượng cao còn thiếu; đội ngũ nghệ sĩ, nhà sáng tạo, chuyên gia thiết kế chưa được đào tạo bài bản; năng lực quản lý nhà nước còn những hạn chế. Trong khi đó, công tác xúc tiến, quảng bá chưa thực sự chuyên nghiệp, còn thiếu những sản phẩm mang bản sắc riêng và việc ứng dụng công nghệ số chưa được khai thác hiệu quả.

Một vấn đề khác là áp lực gia tăng lượng khách; nếu không được kiểm soát, lượng khách tăng nhanh có thể gây quá tải tài nguyên, ô nhiễm môi trường và tác động đến tính bền vững của các di sản. Vì vậy, Ninh Bình không chỉ thu hút thêm khách mà còn phải tổ chức không gian, phân bổ dòng khách và nâng cao chất lượng dịch vụ để khai thác tài nguyên lâu dài.

Trước yêu cầu đó, Ninh Bình cần xây dựng một thương hiệu du lịch chung trên cơ sở hài hòa lợi ích giữa các vùng; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, đầu tư hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng sáng tạo; chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cần được coi là những công cụ quan trọng để khai thác hiệu quả không gian du lịch mới.

Định hướng này đã được cụ thể hóa trong Đề án Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được UBND tỉnh phê duyệt tháng 6/2026. Đề án hướng tới mục tiêu đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới.

Theo đó, tỉnh xác định 5 nhóm nhiệm vụ và 7 nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung vào phát triển hạ tầng chiến lược; bảo tồn di sản; phát triển hệ sinh thái sản phẩm công nghiệp văn hóa, du lịch; đa dạng hóa các loại hình du lịch gắn với cộng đồng, làng nghề và nông nghiệp trải nghiệm; thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xúc tiến thương hiệu điểm đến và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; tổ chức lại không gian văn hóa, du lịch theo hướng liên kết.

Cùng với khai thác những giá trị sẵn có, tỉnh Ninh Bình hướng tới đổi mới sản phẩm, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực, thời trang, quảng cáo và truyền thông số. Việc hình thành các không gian sáng tạo, tổ chức sự kiện văn hóa, lễ hội, triển lãm và hoạt động nghệ thuật quy mô lớn được kỳ vọng tạo thêm sức hút cho điểm đến, từng bước hình thành nền kinh tế trải nghiệm, trong đó các giá trị văn hóa được chuyển hóa thành những sản phẩm có giá trị kinh tế.

Đặc biệt, người dân được xác định là chủ thể của quá trình phát triển. Các làng nghề, nghệ nhân và cộng đồng địa phương được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, từ cung cấp dịch vụ, bảo tồn văn hóa đến sáng tạo sản phẩm mới. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển du lịch có trách nhiệm, trong đó lợi ích kinh tế gắn với việc gìn giữ bản sắc và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng.

Với sự mở rộng không gian phát triển, Ninh Bình đang có điều kiện để chuyển từ khai thác những điểm đến riêng lẻ sang hình thành một hệ thống sản phẩm liên kết, đa dạng và có chiều sâu. Từ di sản, văn hóa, tâm linh đến biển, sinh thái, làng nghề và các ngành công nghiệp sáng tạo, nguồn tài nguyên mới tạo ra nhiều lựa chọn cho du khách.