Chủ động dự phòng HPV, bảo vệ sức khỏe lâu dài

HPV là virus phổ biến, thường không có triệu chứng nên khó nhận biết. Nếu nhiễm dai dẳng các típ HPV có thể dẫn đến tổn thương tiền ung thư và nhiều loại ung thư nguy hiểm. Vì vậy, tiêm chủng, sàng lọc và nâng cao nhận thức là những giải pháp để chủ động phòng ngừa bệnh do HPV.

Nguy cơ sức khỏe không thể xem nhẹ

HPV là loại virus phổ biến, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả nam và nữ. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV không biểu hiện triệu chứng và có khả năng tự đào thải. Tuy nhiên, nếu nhiễm dai dẳng một số típ HPV nguy cơ cao, người bệnh có thể đối mặt với các tổn thương tiền ung thư và nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ, âm đạo, dương vật cùng một số ung thư khác. Một số típ HPV còn có thể gây mụn cóc sinh dục.

Trong các bệnh ung thư liên quan đến HPV, ung thư cổ tử cung đang tạo ra gánh nặng đáng kể đối với sức khỏe phụ nữ. Theo dữ liệu GLOBOCAN, năm 2024, Việt Nam ước tính có 8.274 phụ nữ được chẩn đoán mắc mới ung thư cổ tử cung và 4.110 trường hợp tử vong do căn bệnh này.

Đáng chú ý, tỷ lệ phụ nữ được sàng lọc ung thư cổ tử cung vẫn còn khoảng cách so với nhu cầu thực tế. Theo các tài liệu triển khai Kế hoạch hành động quốc gia, tỷ lệ này mới đạt 28,2%. Điều đó cho thấy, bên cạnh việc nâng cao nhận thức về nguy cơ nhiễm HPV, mở rộng khả năng tiếp cận các biện pháp dự phòng và sàng lọc vẫn là yêu cầu cấp thiết.

Dự phòng các bệnh và ung thư liên quan đến HPV vì thế cần được triển khai theo hướng toàn diện, lâu dài, kết hợp giữa truyền thông nâng cao nhận thức, tiêm chủng, sàng lọc, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các tổn thương tiền ung thư, ung thư cổ tử cung cũng như những bệnh lý liên quan khác.

Từng bước mở rộng chính sách dự phòng HPV

Định hướng này đang được cụ thể hóa trong chính sách y tế tại Việt Nam. Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035, được Bộ Y tế ban hành theo Quyết định số 358/QĐ-BYT, xác định nâng cao hiệu quả dự phòng, phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị là những nhiệm vụ trọng tâm. Kế hoạch đồng thời nhấn mạnh vai trò của truyền thông, nâng cao nhận thức và đa dạng hóa hình thức truyền thông phù hợp với từng nhóm dân cư.

hpv.png
Nhiễm HPV sinh dục là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất trên toàn thế giới

Trong các giải pháp dự phòng HPV, tiêm chủng giữ vai trò quan trọng. Tại Việt Nam, vắc xin phòng HPV đã được phê duyệt sử dụng cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi, với phác đồ 2 hoặc 3 liều tùy theo độ tuổi và đối tượng, theo thông tin kê toa được phê duyệt.

Một bước tiến đáng chú ý trong chính sách y tế dự phòng là việc vắc xin phòng bệnh do HPV được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng, với kế hoạch triển khai từ năm 2026 theo Nghị quyết số 104/NQ-CP. Theo lộ trình, chương trình dự kiến ưu tiên triển khai cho trẻ em gái 11 tuổi tại một số khu vực khó khăn thuộc 4 tỉnh: Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long.

Việc đưa vắc xin HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng không chỉ góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin cho người dân mà còn thể hiện sự chuyển dịch theo hướng tăng cường dự phòng chủ động, từng bước giảm gánh nặng bệnh tật liên quan đến HPV.

Kết hợp tiêm chủng, sàng lọc và truyền thông

Song song với những chuyển động về chính sách, nghiên cứu khoa học về dự phòng HPV cũng không ngừng phát triển. Một trong những lĩnh vực được quan tâm trong những năm gần đây là nghiên cứu các phác đồ tiêm chủng khác nhau. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, trong đó có thời gian bảo vệ và hiệu quả trên các nhóm dân số cũng như đối với những bệnh lý liên quan đến HPV khác nhau.

hpv2.jpg

Những bằng chứng khoa học mới góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu, cung cấp thêm thông tin để các quốc gia cân nhắc khi xây dựng chính sách tiêm chủng. Việc lựa chọn và triển khai các giải pháp cần căn cứ vào đặc điểm dịch tễ, nguồn lực y tế và khung pháp lý của từng quốc gia, bảo đảm tính phù hợp và hiệu quả.

Thực tế cho thấy, thành công của chương trình tiêm chủng HPV không chỉ phụ thuộc vào phác đồ tiêm mà còn đòi hỏi kế hoạch triển khai phù hợp, hoạt động truyền thông rõ ràng, củng cố niềm tin của cộng đồng và mô hình tổ chức tiêm chủng thích ứng với điều kiện thực tế tại địa phương.

Đặc biệt, tiêm chủng không thay thế cho sàng lọc ung thư cổ tử cung. Đây là hai biện pháp có vai trò bổ trợ trong chiến lược phòng, chống ung thư cổ tử cung. Việc kết hợp tiêm chủng, sàng lọc, phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế tử vong và cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe.

Để các tiến bộ khoa học và chính sách y tế thực sự chuyển hóa thành lợi ích sức khỏe, nhận thức và sự chủ động của mỗi người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người dân cần được tiếp cận thông tin chính xác, dễ hiểu về HPV, nguy cơ sức khỏe liên quan cũng như các biện pháp dự phòng phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Vắc xin HPV giúp dự phòng các bệnh lý liên quan đến HPV ở cả nam và nữ. Theo khuyến cáo của WHO, nhóm cần được ưu tiên dự phòng sớm là trẻ em trai và gái từ 9 đến 14 tuổi. Tại Việt Nam, theo phê duyệt của Bộ Y tế, phác đồ tiêm gồm 2 liều đối với trẻ từ 9 đến 14 tuổi và 3 liều đối với người từ 15 tuổi.

Chủ động tìm hiểu thông tin, tham vấn chuyên gia y tế để lựa chọn biện pháp dự phòng phù hợp là cách mỗi cá nhân góp phần bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng. Khi tiêm chủng, sàng lọc, truyền thông và các chính sách y tế được triển khai đồng bộ, Việt Nam sẽ có thêm nền tảng để giảm gánh nặng các bệnh liên quan đến HPV, từng bước hướng tới mục tiêu loại trừ ung thư cổ tử cung trong tương lai.

PV

Dành cho bạn

Ưu tiên đồng bộ hạ tầng xã hội khu đô thị đa mục tiêu

Ưu tiên đồng bộ hạ tầng xã hội khu đô thị đa mục tiêu

Kiểm tra tiến độ các dự án đô thị đa mục tiêu tại phía Bắc Thủ đô, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu ưu tiên đồng bộ hạ tầng xã hội (cơ sở giáo dục, y tế) nhằm bảo đảm các nhu cầu thiết yếu cho người dân.

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội quy mô lớn

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội quy mô lớn

Việc khởi công dự án khu nhà ở xã hội gần 192 ha, với quy mô 45.000 căn tại xã Bà Điểm đánh dấu bước tiến mới của TP Hồ Chí Minh trong nỗ lực mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu an cư của người lao động có thu nhập trung bình, thấp.

Vụ ngộ độc tại Hà Tĩnh: 22 trẻ đã đi học trở lại

Vụ ngộ độc tại Hà Tĩnh: 22 trẻ đã đi học trở lại

Ngày 19/11, thầy giáo Nguyễn Ánh, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Liên quan đến vụ việc 22 học sinh ở trường nghi bị ngộ độc do mua nước ngọt bên ngoài trường uống ngày 18/11, hiện sức khỏe đã ổn định, trẻ được xuất viện và đi học trở lại.