Kế thừa, liên thông với các quy định hiện hành về quốc phòng, an ninh
Trình bày tờ trình về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, việc xây dựng Luật nhằm thể chế hóa đúng, đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, hội nhập quốc tế, trong đó có chủ trương gia nhập các cơ chế đa phương về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; hoàn thiện khung pháp lý trong nước ở cấp luật để Việt Nam thực hiện đây đủ, hiệu quả các cam kết, nghĩa vụ quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Đồng thời, góp phần tạo môi trường quốc tế thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam tăng cường hợp tác về đầu tư, thương mại và công nghệ với các tố chức, các nước trên thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế lớn, thị trường quan trọng như Mỹ và Liên minh châu Âu...
Các nội dung trong dự thảo Luật được xây dựng theo hướng cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh hậu kiểm, ứng dụng công nghệ số, kết nối và chia sẻ dữ liệu điện tử; lồng ghép tối đa với thủ tục, cơ sở dữ liệu và cơ chế quản lý chuyên ngành hiện hành; không thiết lập thủ tục cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát song song nếu pháp luật chuyên ngành đã điều chỉnh đầy đủ và không có căn cứ rủi ro cụ thể...
Đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, việc xây dựng, ban hành dự án Luật nhằm bảo đảm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sửa đổi gắn với phân cấp, phân quyền tối đa, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính phù hợp với yêu cầu cấp bách của thực tiễn.
Với Luật Nghĩa vụ quân sự, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung hành vi không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Như vậy, theo dự thảo, trốn tránh nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Với Luật Quốc phòng, dự thảo đưa ra định nghĩa mới về khu vực phòng thủ. Đây là bộ phận hợp thành phòng thủ quân khu, bao gồm các hoạt động về chính trị, tinh thần, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, quân sự, an ninh, đối ngoại; được tổ chức theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, lấy xây dựng cấp xã làm nền tảng để bảo vệ địa phương...
Rà soát cơ chế đánh giá rủi ro quốc gia
Thẩm tra hai dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban nhất trí với sự cần thiết, mục đích xây dựng 2 luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của 2 dự án luật; đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát các nội dung nêu trong báo cáo thẩm tra để nghiên cứu chỉnh lý, hoàn thiện 2 dự thảo luật, bảo đảm quán triệt sâu sắc hơn quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của 2 dự thảo luật với hệ thống pháp luật.
Đồng thời, tiếp tục rà soát về cơ chế đánh giá rủi ro quốc gia; các biện pháp phòng chống, phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt để bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, đồng thời tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội; về công tác quản lý nhà nước và xác định cơ quan đầu mối quốc gia, lực lượng tham gia phòng chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; rà soát các quy định về quân sự, quốc phòng liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, kịp thời xử lý những phát sinh trong thực tiễn.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (Điều 2) và về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự (Điều 4), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu quy định về “Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã” để quy định phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bảo đảm khả thi; tiếp tục rà soát để phân định rõ trách nhiệm giữa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong từng khâu của quy trình tuyển quân, bảo đảm rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, không phát sinh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
Liên quan đến dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, về tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia về phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 11) và về Danh mục kiểm soát (Điều 12), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cơ bản tán thành như dự thảo Luật. Để chặt chẽ, khả thi, đề nghị Chính phủ nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện Điều 11 theo hướng cụ thể hóa hơn các tiêu chí đánh giá, bổ sung các chỉ số định lượng hoặc mức đánh giá phù hợp; làm rõ vai trò của doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế trong nhóm tiêu chí mức độ dễ bị tổn thương. Đồng thời, quy định rõ nguyên tắc, phương pháp, nguồn thông tin và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình đánh giá, cập nhật tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia; làm rõ cơ chế tích hợp, dẫn chiếu và áp dụng Danh mục kiểm soát với các danh mục chuyên ngành...
