Mở rộng hành lang giao thương
Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước ngày càng phát triển, kết nối hạ tầng giao thông, đặc biệt là đường sắt xuyên biên giới, có vai trò quan trọng trong mở rộng không gian kinh tế, nâng cao năng lực vận tải và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.
Nam đang bước vào giai đoạn đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và đô thị, hướng tới hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, đồng bộ. Trong đó, thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn giữa Việt Nam và Trung Quốc được xác định là một trong những ưu tiên chiến lược hàng đầu.
Tại Tuyên bố chung nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 14 - 17/4/2026, hai bên đã nhất trí đẩy mạnh kết nối các tuyến đường sắt, tăng lưu lượng vận tải hàng hóa và đẩy nhanh kết nối hạ tầng. Hai nước cũng đặt mục tiêu đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong quan hệ chiến lược song phương.
Một trong những dự án được Bộ trưởng Trần Hồng Minh đặt nhiều kỳ vọng là tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, kết nối với tỉnh Vân Nam. Theo ông, khi hình thành cùng các tuyến Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng kết nối với tỉnh Quảng Tây, mạng lưới đường sắt này sẽ tạo thêm các hành lang vận tải xuyên biên giới quan trọng.
Các tuyến đường sắt được kỳ vọng kết nối trực tiếp trung tâm công nghiệp, vùng nguyên liệu của Trung Quốc với hệ thống cảng biển quốc tế của Việt Nam, qua đó rút ngắn thời gian logistics, nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa và mở rộng khả năng xuất khẩu ra thị trường thế giới cho cả hai bên.
"Chúng tôi đặt kỳ vọng lớn vào các dự án trọng điểm phía Bắc như tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng kết nối với tỉnh Vân Nam. Những chuyến tàu xuyên biên giới sắp tới sẽ trở thành biểu tượng của sự hợp tác, hòa bình và cùng nhau phát triển thịnh vượng giữa hai quốc gia", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Tuy nhiên, theo định hướng của Bộ trưởng, hiệu quả kết nối không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng các tuyến đường sắt mà còn đòi hỏi hệ thống logistics và hạ tầng phụ trợ đồng bộ. Trong đó, Việt Nam đặc biệt coi trọng việc kết nối thông suốt với đầu mối logistics Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam.
Bộ trưởng kêu gọi doanh nghiệp hai nước nghiên cứu, đầu tư phát triển hệ thống ga trung chuyển, tổng kho logistics và các công trình phụ trợ kỹ thuật tại khu vực biên giới. Đây là những mắt xích quan trọng nhằm nâng cao năng lực thông quan, vận tải container liên vận, đưa hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng trở thành hình mẫu về kết nối hạ tầng tiểu vùng.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, mỗi công trình đường sắt và hạ tầng được xây dựng không chỉ tạo ra sự kết nối về địa lý mà còn góp phần tăng cường sự gắn kết giữa hai nền kinh tế.
Cơ hội hợp tác từ xây dựng đến vận hành
Để hiện thực hóa tiềm năng hợp tác, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề xuất ba định hướng trọng tâm, gồm đẩy nhanh tiến độ các công trình kết nối chiến lược; phát triển đồng bộ hạ tầng logistics; tăng cường hợp tác quản lý, vận hành và đào tạo nhân lực đường sắt.
Trước hết, Bộ Xây dựng khuyến khích các tổng thầu, doanh nghiệp xây dựng Trung Quốc có uy tín, năng lực công nghệ cao hợp tác, liên danh với doanh nghiệp Việt Nam, cùng ứng dụng công nghệ xây dựng tiên tiến và kỹ thuật hạ tầng đường sắt hiện đại. Mục tiêu là sớm đưa các tuyến đường sắt qua biên giới vào vận hành an toàn, bảo đảm chất lượng.
Cùng với đầu tư các tuyến chính, doanh nghiệp hai nước được khuyến khích nghiên cứu phát triển hệ thống ga trung chuyển, tổng kho logistics và công trình phụ trợ tại khu vực biên giới, bảo đảm kết nối giữa đường sắt với các đầu mối vận tải và cảng biển.
Một nội dung khác được Bộ trưởng nhấn mạnh là trao đổi kinh nghiệm trong quản lý đầu tư xây dựng, khai thác, vận hành, bảo trì và sửa chữa công trình. Hai bên cũng cần đa dạng hóa hình thức hợp tác đào tạo nguồn nhân lực đường sắt, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đáp ứng yêu cầu phát triển mạng lưới trong thời gian tới.
Theo Bộ trưởng, lĩnh vực xây dựng, phát triển hạ tầng kỹ thuật và đô thị thông minh đang mở ra không gian hợp tác rộng lớn cho các tập đoàn, doanh nghiệp hai nước. Bộ Xây dựng Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng hài hòa với quốc tế, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, bình đẳng, minh bạch cho các nhà thầu, nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Trung Quốc.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định Bộ Xây dựng sẽ đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án hợp tác được triển khai hiệu quả, góp phần đưa kết nối hạ tầng trở thành động lực thúc đẩy quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc.