Theo báo chí Anh ngày 12/10, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski cảnh báo nguy cơ thiệt hại về người đang tăng lên khi Nga mở rộng các hoạt động nhằm gây gián đoạn và làm bất ổn các xã hội châu Âu. Nếu xảy ra trường hợp đó, theo ông, NATO sẽ phải thảo luận nghiêm túc về cách ứng phó.
Ông Sikorski cho rằng các vụ phá hoại tài sản và những cuộc tấn công gây thiệt hại về người đặt ra yêu cầu ứng phó khác nhau. Tuy nhiên, việc xác định khi nào Nga đã vượt quá giới hạn vẫn đòi hỏi liên minh đưa ra đánh giá, bởi chưa có định nghĩa được thống nhất từ trước về ngưỡng này.
Ngoại trưởng Ba Lan không nêu cụ thể NATO nên trả đũa thế nào nếu có thiệt hại về người. Ông nhắc lại việc Ba Lan và Estonia đã viện dẫn Điều 4 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương sau các vụ UAV và máy bay chiến đấu Nga xâm phạm không phận, hàm ý liên minh có thể cần hành động mạnh hơn.
Điều 4 cho phép một thành viên yêu cầu tham vấn cấp cao trong NATO. Trong khi đó, Điều 5 quy định về phòng thủ tập thể có thể được viện dẫn khi một nước thành viên bị tấn công vũ trang. Điều khoản này mới được kích hoạt một lần, sau các vụ tấn công khủng bố do al-Qaeda thực hiện tại Mỹ ngày 11/9/2001.
Ba Lan và các nước láng giềng ngày càng lo ngại trước những vụ tấn công mạng, xâm phạm không phận và âm mưu phá hoại nhằm vào các mục tiêu ở châu Âu. Những nước này coi đó là một phần trong chiến dịch của Nga nhằm làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine, nhưng Moskva đã bác bỏ.
Hồi tháng 7, một tên lửa hành trình Kh-101 của Nga rơi xuống cánh đồng ở miền Đông Ba Lan và phát nổ. Theo truyền thông châu Âu, quan chức thuộc các cơ quan tình báo trong khu vực cảnh báo lãnh đạo cấp cao của các doanh nghiệp quốc phòng châu Âu đang là mục tiêu ám sát của các đặc vụ Nga.
Tại Đức, các cơ quan tình báo gần đây cảnh báo hoạt động "vùng xám" của Nga đang bước vào giai đoạn mới, có thể gây thiệt hại về người. Tháng trước, Berlin cáo buộc Moskva tổ chức một vụ tấn công bằng UAV vào sân bay Leipzig/Halle hồi tháng 8. Thiết bị nổ dường như nhằm vào một máy bay chở hàng của Ukraine nhưng không phát nổ.
Trước tình hình đó, ông Sikorski kêu gọi các đồng minh châu Âu đóng cửa lãnh sự quán Nga, hạn chế quyền đi lại của các nhà ngoại giao Nga tại nước sở tại và giảm số lượng nhân viên ngoại giao Nga, như Ba Lan đã làm.
Ông cho biết Ba Lan đã không còn lãnh sự quán Nga để đóng cửa, trong khi những nước khác vẫn còn. Ngoại trưởng Ba Lan cũng đề nghị các thành viên EU công khai quy trách nhiệm cho Nga về những vụ tấn công hỗn hợp khi có đủ bằng chứng.
Bên cạnh các biện pháp ngoại giao, ông Sikorski muốn EU yêu cầu mọi công dân Nga nhập cảnh phải có hộ chiếu sinh trắc học. Theo ông, quy định này sẽ giúp ngăn các đặc vụ sử dụng danh tính giả để đi lại.
Ngoại trưởng Ba Lan đồng thời ủng hộ giảm số thị thực du lịch EU cấp cho công dân Nga. Gần 500.000 thị thực loại này được cấp trong năm ngoái. Ông bày tỏ sự khó chịu trước việc một số du khách Nga phô trương sự giàu có ở châu Âu, trong khi những hình ảnh về chiến sự và thương vong tại Ukraine vẫn xuất hiện.
Theo các điều tra viên Đức, một trong những người bị cho là chịu trách nhiệm về vụ tấn công sân bay Leipzig/Halle là công dân Belarus mang hộ chiếu Nga. Người này đã nhập cảnh Đức bằng thị thực du lịch.
Các ngoại trưởng EU sẽ thảo luận về khả năng áp dụng trên toàn khối những biện pháp hạn chế đi lại đối với các nhà ngoại giao Nga, cùng đề xuất hạn chế thị thực du lịch, tại cuộc họp ở Luxembourg.
