AI tái hiện ký ức, mở hướng hỗ trợ người mắc bệnh Alzheimer

Một triển lãm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Nghị viện châu Âu đang thu hút sự chú ý khi cho phép tái hiện những ký ức cá nhân thành hình ảnh trực quan.

Sáng kiến hướng tới hỗ trợ liệu pháp hồi tưởng, nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh Alzheimer và tầm quan trọng của chẩn đoán sớm.

Dự án Synthetic Memories do studio sáng tạo Domestic Data Streamers (Barcelona, Tây Ban Nha) phát triển, sử dụng AI tạo sinh để chuyển những câu chuyện, trải nghiệm trong quá khứ thành hình ảnh. Công nghệ này được kỳ vọng giúp người mắc chứng sa sút trí tuệ gợi nhớ những kỷ niệm quen thuộc, duy trì giao tiếp và kết nối với người thân.

Được triển khai từ năm 2023 tại các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở Tây Ban Nha, dự án phối hợp với nhân viên công tác xã hội và chuyên gia trị liệu thần kinh. Trong mỗi buổi làm việc kéo dài khoảng một giờ, người tham gia được hướng dẫn kể lại những trải nghiệm cá nhân. Các mô hình AI sau đó tạo ra hình ảnh minh họa dựa trên nội dung được chia sẻ.

Synthetic Memories không nhằm chữa khỏi Alzheimer hay khôi phục trí nhớ đã mất, mà hỗ trợ liệu pháp hồi tưởng (reminiscence therapy), phương pháp sử dụng hình ảnh, âm nhạc và đồ vật quen thuộc để kích thích trí nhớ, cảm xúc và khả năng giao tiếp. Sáng kiến hiện được mở rộng thành triển lãm lưu động The Memory Radio Station, phối hợp với hãng dược phẩm Eli Lilly. Trong tháng 11/2026, triển lãm được tổ chức tại Nghị viện châu Âu ở Brussels (Bỉ), nơi công chúng có thể chia sẻ kỷ niệm để AI chuyển thành hình ảnh trực quan.

Theo Alzheimer Europe, khoảng 12,1 triệu người tại châu Âu đang sống chung với chứng sa sút trí tuệ. Con số này được dự báo tăng lên gần 20 triệu vào năm 2050. Bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60-80% tổng số trường hợp sa sút trí tuệ.

Các chuyên gia nhấn mạnh chẩn đoán sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị, chăm sóc và hỗ trợ phù hợp. Tuy nhiên, nhận thức hạn chế về triệu chứng vẫn là một trong những rào cản lớn. Nhiều người có xu hướng xem tình trạng suy giảm trí nhớ là biểu hiện bình thường của tuổi già, khiến việc phát hiện bệnh bị trì hoãn.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ hỗ trợ, các nghiên cứu cũng cho thấy kiểm soát những yếu tố nguy cơ như ít vận động, hút thuốc, tăng huyết áp, tiểu đường và suy giảm thính lực có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Sáng kiến cho thấy AI không chỉ có tiềm năng trong chẩn đoán và nghiên cứu y học mà còn có thể trở thành công cụ hỗ trợ chăm sóc tinh thần, cải thiện chất lượng cuộc sống và duy trì kết nối xã hội cho người mắc chứng sa sút trí tuệ.

Phương Hoa/TTXVN

Dành cho bạn

TP Hồ Chí Minh kết nối khám chữa bệnh với nghỉ dưỡng để hút khách

TP Hồ Chí Minh kết nối khám chữa bệnh với nghỉ dưỡng để hút khách

TP Hồ Chí Minh có lợi thế về y tế chuyên sâu và kết nối hàng không quốc tế. Để thu hút du khách đến chăm sóc sức khỏe, Thành phố cần kết nối bệnh viện, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, bảo đảm khách nhận hỗ trợ từ lúc đặt lịch đến khi điều trị, phục hồi.