Số lượng người hiến máu tình nguyện tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Công cụ hiệu quả
Theo Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, riêng năm 2025, Việt Nam đã có hơn 1,7 triệu đơn vị máu được tiếp nhận, trong đó tỷ lệ hiến máu tình nguyện chiếm tới 97%. Để quản lý hiệu quả “nguồn tài nguyên” quý giá này, yêu cầu đặt ra không chỉ là đủ về số lượng máu mà còn phải an toàn tuyệt đối và phản ứng nhanh. Để thực hiện mục tiêu đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số và chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế đang trở thành yếu tố "xương sống". Với lĩnh vực truyền máu, thay vì quản lý thủ công, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp kiểm soát chặt chẽ toàn bộ "vòng đời" của một đơn vị máu.
Hiện tại Trung tâm Máu Quốc gia, hệ thống phần mềm quản lý đang vận hành một khối lượng dữ liệu khổng lồ với 4,3 triệu bản ghi người hiến máu. Từ năm 2010, phần mềm quản lý Trung tâm máu được sử dụng tại Trung tâm Máu Quốc gia, là nền tảng lõi điều phối toàn bộ vòng đời của đơn vị máu. Hệ thống cũng đồng bộ từ xây dựng kế hoạch tổ chức hiến máu đến cung cấp máu cho bệnh nhân hay xét nghiệm ngoại kiểm… Đây không chỉ đơn giản là những con số mà là nền tảng để xây dựng một hệ sinh thái số đa kênh, kết nối từ khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức hiến máu đến xét nghiệm và cung cấp cho các cơ sở điều trị.
Điểm sáng trong nỗ lực này chính là việc ra đời của app "Hiến máu". Ứng dụng này có thể cài đặt dễ dàng trên điện thoại thông minh, cho phép người hiến máu có thể tra cứu các thông tin về hiến máu, địa điểm hiến máu, nhu cầu máu của các bệnh viện, đăng ký hiến máu thuận tiện, theo dõi chi tiết lịch sử các lần hiến máu của bản thân, hành trình đơn vị máu hiến…
Công nghệ giúp người hiến máu theo dõi hành trình đơn vị máu của mình đã được xử lý và sử dụng như thế nào. Sự minh bạch hóa dữ liệu này không chỉ nâng cao trải nghiệm người dùng mà còn là công cụ vận động hiến máu hiệu quả nhất, nuôi dưỡng lòng nhân ái trong cộng đồng một cách bền vững. Điều này góp phần phát triển phong trào hiến máu, tăng số lượng người hiến và lượng máu tiếp nhận.
PGS.TS Nguyễn Hà Thanh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương cho biết: Nguồn máu an toàn và kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị, từ cấp cứu, phẫu thuật đến ghép tạng. Riêng trong năm 2025, hệ thống truyền máu trên toàn quốc đã tiếp nhận hơn 1,7 triệu đơn vị máu, từ kết quả đó đã điều chế và cung cấp 3.188.419 chế phẩm máu, đáp ứng nhu cầu điều trị cho khoảng 800 cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc; nhiều loại chế phẩm máu với chỉ định đặc biệt như khối bạch cầu hạt gạn tách/pool, chế phẩm máu chiếu xạ, lọc bạch cầu, sàng lọc CMV… ngày càng được ứng dụng rộng rãi, hỗ trợ hiệu quả các hoạt động điều trị lâm sàng chuyên sâu như ghép tế bào gốc, ghép tạng, suy giảm miễn dịch…
Xây dựng kho dữ liệu tập trung quốc gia
Theo Trung tâm Máu Quốc gia, cùng với việc đẩy mạnh việc triển khai hệ sinh thái số đa kênh; thời gian tới, cần các giải pháp như xây dựng kho dữ liệu, phần mềm dùng chung ngành truyền máu; đảm bảo chất lượng và độ sạch của dữ liệu; tiếp tục hoàn thiện quy trình bảo mật và đạo đức dữ liệu; nâng cao ứng dụng, trải nghiệm cho người hiến máu; ứng dụng AI và Big Data trong phân tích, quản trị, dự báo; nâng cấp hạ tầng công nghệ, trang thiết bị và đào tạo nhân lực.
Theo đó, Bộ Y tế cần sớm xây dựng kho dữ liệu tập trung quốc gia và ứng dụng AI, Big Data để dự báo nhu cầu máu theo thời gian thực, đồng thời đẩy mạnh định danh điện tử qua VNeID để làm sạch dữ liệu người hiến. Việc xây dựng một kho dữ liệu tập trung quốc gia là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt việc định danh điện tử thông qua hệ thống VNeID, giúp quản lý người hiến máu một cách chính xác và bảo mật.
Các chuyên gia cũng cho rằng, việc nâng cấp hạ tầng công nghệ phải đi đôi với đào tạo nhân lực và hoàn thiện hành lang pháp lý. Mỗi đơn vị máu, chế phẩm máu và nhiều loại chế phẩm đặc biệt khác, phải được quản trị bằng một tư duy số hóa toàn diện.
Theo TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), máu là sản phẩm y tế hết sức đặc biệt, là sản phẩm kết tinh của lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm của cộng đồng. Hệ thống khám chữa bệnh luôn cần có máu và các sản phẩm từ máu cho công tác cấp cứu và điều trị; nếu không có máu rất nhiều bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân đa chấn thương hay các ca phẫu thuật lớn, sẽ không có cơ hội được cứu sống.
Để hoạt động truyền máu tiếp tục phát triển thời gian tới, cùng với việc quan tâm đến chất lượng chế phẩm máu; các đơn vị cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động truyền máu và trong hệ thống báo cáo, điều phối để các cơ quan quản lý nắm bắt kịp thời, cùng với việc làm tốt công tác vận động hiến máu, tổ chức các sự kiện về hiến máu…
Việc lấy công nghệ làm động lực và sự an toàn của người bệnh làm mục tiêu, ngành truyền máu không chỉ xây dựng được một hệ thống y tế hiện đại mà còn lan tỏa giá trị nhân văn của dòng máu Việt. Việc đầu tư vào hệ sinh thái dữ liệu, chuẩn hóa GMP và ứng dụng AI không chỉ là câu chuyện của kỹ thuật, mà là cam kết về trách nhiệm của cộng đồng và ngành y tế đối với sự sống của mỗi người dân. Chỉ khi dữ liệu được thông suốt như những mạch máu, an toàn truyền máu mới thực sự đạt tới sự bền vững và tin cậy tuyệt đối.