Dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở quy định của Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, trong đó nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, bao gồm: cơ cấu tổ chức, hoạt động quản lý, hội đồng khoa học và đào tạo, tổ chức các đơn vị chuyên môn, địa điểm đào tạo và quản lý tài chính. Bên cạnh đó, việc xây dựng Thông tư cũng căn cứ quy định của Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) và các quy định của pháp luật có liên quan.
Về phạm vi điều chỉnh, Thông tư hướng dẫn Quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học, áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật Giáo dục đại học. Đối với các cơ sở giáo dục đại học thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, việc áp dụng thực hiện theo Thông tư và các quy định đối với lực lượng vũ trang nhân dân. Đối với cơ sở giáo dục đại học thành lập theo Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và chính phủ nước ngoài, việc thực hiện theo thỏa thuận của Hiệp định; trường hợp Hiệp định không quy định thì áp dụng theo Thông tư này.
Dự thảo Thông tư gồm 7 điều, quy định các nội dung cơ bản về thẩm quyền và trách nhiệm ban hành quy chế; quy trình ban hành đối với cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục bảo đảm công khai, dân chủ, tiếp thu và giải trình ý kiến góp ý; kết cấu và nội dung của quy chế tổ chức và hoạt động phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện thực tiễn của từng cơ sở giáo dục đại học.
Trong đó, Quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục đại học bao gồm các nội dung chủ yếu như: xác định sứ mạng và chức năng; quyền hạn và trách nhiệm; tổ chức và quản trị; hoạt động đào tạo; hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; quản lý giảng viên, người học và người lao động; bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục; quản lý tài chính, tài sản; hợp tác và đầu tư cùng các nội dung khác có liên quan.
Việc ban hành Thông tư nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức và quản trị trong bối cảnh Luật Giáo dục đại học đã có nhiều quy định mới. Dự thảo Thông tư được xây dựng trên các quan điểm: bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành; tập trung hướng dẫn các nội dung cốt lõi liên quan đến quy chế tổ chức và hoạt động; không quy định lại các nội dung đã được quy định tại các văn bản khác mà thực hiện dẫn chiếu; tăng cường quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học, thúc đẩy đổi mới quản trị nhà trường.
