Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Phúc Lâm, Phó Bí thư Đảng ủy cho biết, giữa phát triển kinh tế tập thể và xây dựng nông thôn mới tồn tại mối quan hệ hữu cơ, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau. Kinh tế tập thể tạo nền tảng tổ chức sản xuất, liên kết cộng đồng và huy động nguồn lực xã hội cho xây dựng nông thôn mới. Ngược lại, xây dựng nông thôn mới tạo môi trường thể chế, hạ tầng và điều kiện phát triển để kinh tế tập thể phát huy hiệu quả. Ở nhiều địa phương, mức độ phát triển của kinh tế tập thể đang trở thành một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh chất lượng và tính bền vững của quá trình xây dựng nông thôn mới.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Phúc Lâm, phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới không chỉ là vấn đề của thực tiễn phát triển mà còn là vấn đề của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Xét đến cùng, mọi chủ trương, chính sách chỉ có thể đi vào cuộc sống thông qua đội ngũ cán bộ có đủ nhận thức, năng lực và kỹ năng để tổ chức thực hiện. Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện thể chế, chính sách và huy động nguồn lực phát triển, việc xây dựng nền tảng tri thức và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trong toàn hệ thống chính trị đang trở thành yêu cầu mang ý nghĩa chiến lược.
Với chức năng là trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý; đồng thời là cơ quan thống nhất quản lý chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng trong hệ thống các trường chính trị và các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có trách nhiệm trực tiếp trong việc chuyển hóa những chủ trương, quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tập thể và xây dựng nông thôn mới thành nội dung đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với từng nhóm đối tượng cán bộ. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành đào tạo lý luận chính trị mà còn là trách nhiệm chính trị của Học viện đối với việc chuẩn bị nguồn nhân lực lãnh đạo, quản lý cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan cho rằng, xây dựng chương trình giáo dục đào tạo về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới không đơn thuần là mở thêm một môn học, đó là quá trình đào tạo những "kiến trúc sư cộng đồng", những người biết kết nối nông dân với nông dân, kết nối hợp tác xã với doanh nghiệp, kết nối địa phương với thị trường, kết nối tri thức với thực tiễn, kết nối nguồn lực bên ngoài với nội lực bên trong từ trong cộng đồng. Chương trình đào tạo ấy không chỉ dạy về cách thành lập hợp tác xã như gần đây chúng ta hay dạy cách thành lập hợp tác xã, quan trọng hơn là dạy tư duy hợp tác, tư duy cộng đồng, tư duy hệ sinh thái, tư duy đồng kiến tạo; khả năng đối thoại, khả năng huy động sự tham gia, khả năng xây dựng niềm tin trong cộng đồng.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quốc Khánh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho rằng, yêu cầu chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo phát triển, đội ngũ cán bộ cấp tỉnh và cấp xã phường cần được phát triển theo một chuẩn năng lực mới. Đó không chỉ là những cán bộ thực hiện chính sách, họ phải trở thành các nhà kiến tạo hệ sinh thái phát triển kinh tế tập thể, thúc đẩy nông thôn mới hiện đại và bền vững.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số vấn đề trọng tâm, như: Làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng chương trình, giáo trình về phát triển kinh tế tập thể gắn với xây dựng nông thôn mới trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị; xác định rõ đối tượng đào tạo, bồi dưỡng và chuẩn đầu ra của chương trình, giáo trình; thảo luận về khung chương trình, cấu trúc giáo trình và hệ thống chuyên đề phù hợp với từng cấp độ đào tạo, bồi dưỡng. Các đại biểu trao đổi về phương pháp giảng dạy, học tập và tổ chức thực hiện chương trình trong toàn hệ thống; đề xuất cơ chế cập nhật, bổ sung và phát triển chương trình, giáo trình trong điều kiện thực tiễn luôn vận động và đổi mới.
