Mâm cỗ mùa Vu Lan 2026: Người dân thắt chặt chi tiêu, thận trọng hơn trong lựa chọn thực phẩm

Ưu tiên mâm cỗ phù hợp túi tiền

Trong những ngày qua, nhu cầu đặt cỗ, món chay và mặn để cúng Rằm tháng Bảy tăng đột biến, đông nhất vào hai ngày nghỉ cuối tuần vừa qua, tức ngày 22 - 23/8. Từ đầu tuần đến nay, vẫn có nhiều khách liên hệ đặt cỗ để kịp lễ cho ngày mai, tức là thứ 5 (ngày 27/8).

Việc cúng lễ nhân ngày Vu Lan vẫn luôn được người dân Việt Nam đặc biệt coi trọng, nhưng cách chuẩn bị mâm lễ năm nay của nhiều gia đình có xu hướng tiết kiệm, gọn nhẹ và phù hợp với khả năng tài chính của từng người. So với cùng kỳ năm ngoái, nhiều chủ cửa hàng bán online cho biết, lượng khách đặt cỗ năm nay giảm nhiều. Một số nơi có thương hiệu vẫn duy trì được lượng khách cũ có thu nhập tốt nên các set cỗ có mức giá từ 1,8 - 1,9 triệu đồng vẫn bán chạy.

Về cơ bản, phía sau những đơn hàng đông đúc là sự thay đổi khá rõ trong cách chi tiêu của khách hàng. Thay vì những mâm cỗ trị giá trên 1,5 triệu đồng được nhiều khách lựa chọn như năm trước, năm nay, nhiều gia đình chuyển sang đặt cỗ chay hoặc cỗ mặn đơn giản có giá dưới 1 triệu đồng/mâm.

Tại Nhà hàng Bể Cá (Hà Nội) trong những ngày qua, lượng khách tới đặt cỗ tăng khoảng 4 lần so với những ngày thường, đặc biệt dịp cuối tuần. Vào những ngày không cao điểm, lượng khách tăng khoảng 2 lần.

Trao đổi với phóng viên báo Tin tức và Dân tộc ngày 26/8, chị Thu Hương, chủ Nhà hàng Bể Cá cho biết, dù khách đặt có tăng so với những ngày thường nhưng sức mua năm nay giảm khoảng 20 - 30% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu tăng từ 15 - 20%, việc giữ giá bán cũng tạo thêm áp lực cho các đơn vị cung cấp dịch vụ cỗ. Tuy nhiên, thay vì đẩy giá theo chi phí đầu vào, Nhà hàng Bể Cá lựa chọn duy trì mức giá cũ, đồng thời đưa ra nhiều set có giá dưới 1 triệu đồng để phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Chị Thu Hương cho biết, tại một số chợ lớn như chợ Hôm, Hàng Da, Hàng Bè, nhiều tiểu thương đều phản ánh sức mua rất chậm, kể cả với nhóm hàng rau củ quả.

Tại chợ Hàng Bè, khu chợ vốn dành cho “người giầu”, nhiều tiểu thương chia sẻ, sức mua thực phẩm năm nay sụt giảm mạnh tới 40% so với cùng kỳ năm 2025.

Với nhóm cỗ mặn, Nhà hàng Bể Cá hiện có những mâm cỗ với mức giá dưới 1 triệu đồng như: Mâm cỗ “Hiếu Thảo 1” gồm các món diếp cuốn bỗng rượu tôm thịt, cổ lợn quay kiểu Thái, nem tôm, canh bóng, xôi và chè với giá niêm yết là 960.000 đồng/mâm; mâm cỗ “Hiếu Thảo 2” gồm diếp cuốn bỗng rượu tôm thịt, giò hoa ngũ sắc, xôi đỗ hoặc xôi gấc, nem tôm và canh măng được niêm yết là 955.000 đồng/mâm….

Đáng chú ý, cỗ chay đang trở thành lựa chọn được nhiều khách hàng quan tâm trong mùa Vu Lan năm nay. Trong đó, mâm cỗ chay Vu Lan gồm gỏi cuốn chay, giò chay, rau xào nấm, nấm trộn thính, nem rau nấm, canh chua Thái, xôi và chè có mức giá là 850.000 đồng/mâm hoặc bánh nếp cúng chúng sinh cũng được người tiêu dùng quan tâm.

Theo chị Thu Hương, một thay đổi khác trong năm nay, đó là lượng đơn hàng từ khối doanh nghiệp giảm rõ rệt. “Cỗ chay được khách lẻ đặt nhiều. Tuy nhiên với khối doanh nghiệp, nhu cầu giảm mạnh. Mọi năm, nhiều công ty đặt cỗ cúng Rằm tháng Bảy rất to”, chủ Nhà hàng Bể Cá chia sẻ.

Sự sụt giảm này cho thấy, xu hướng tiết kiệm không chỉ xuất hiện ở các hộ gia đình mà còn được phản ánh trong hoạt động "sức khỏe" của doanh nghiệp. Theo chuyên gia ẩm thực phố cổ Hà Nội, chị Trương Thị Lê Nhung, chủ thương hiệu Madam Nhung, mâm cỗ dâng lễ Vu Lan không đơn thuần là những món ăn được sắp đặt đẹp mắt mà còn là “nhịp cầu” kết nối tâm giao, thể hiện sự chu đáo và tấm lòng thành kính của con cháu đối với ông bà, cha mẹ.

Nhu cầu đặt cỗ Vu Lan tại Madam Nhung vẫn tăng trong những ngày cận lễ. Đông khách nhất là hai ngày cuối tuần vừa qua, từ ngày 22 - 23/8. Sau đó, lượng khách tiếp tục duy trì ở mức cao từ thứ 2 đầu tuần (ngày 24/8) đến nay. “Điểm đáng chú ý, nhóm khách hàng có thu nhập khá, sẵn sàng chi cho những mâm cỗ được chế biến cầu kỳ, vẫn lựa chọn các mâm cỗ có mức giá từ 1,8 - 1,9 triệu đồng/mâm. Với phân khúc này, sức mua gần như không thay đổi so với mùa Vu Lan năm trước”, chị Trương Thị Lê Nhung khẳng định.

Tuy nhiên theo Madam Nhung, ở nhóm khách hàng có thu nhập vừa phải, việc đặt một mâm cỗ lại được cân nhắc kỹ hơn. Thay vì lựa chọn những mâm cỗ giá cao, nhiều khách có xu hướng chuyển sang các set có giá khoảng 1,5 triệu đồng/mâm hoặc thu gọn số lượng món để phù hợp với khả năng chi tiêu, thậm chí tham khảo giá xong, họ đặt cỗ chỗ khác với mức chi tiêu rẻ hơn.

Tại Madam Nhung, các mâm cỗ chay Vu Lan hiện có giá từ 1,42 - 1,86 triệu đồng/mâm. Thực đơn được xây dựng theo hướng thanh nhẹ, hạn chế các món chiên, xào, tăng các món trộn, canh và nguyên liệu có vị tự nhiên. Một số món được khách lựa chọn nhiều gồm gỏi nấm tam tơ xúc bánh phồng, nấm hầu thủ sốt kem phô mai, gỏi nấm hầu thủ măng trộn, nem chay cốm nấm, chạo chay, canh tần nấm bổ dưỡng và xôi cốm...

Theo chị Trương Thị Lê Nhung, xu hướng lựa chọn cỗ chay không chỉ xuất phát từ nhu cầu thực hiện nghi lễ Vu Lan mà còn gắn với mong muốn có một bữa ăn nhẹ nhàng, thanh mát, tốt cho sức khỏe. Vì vậy, các món ăn được ưu tiên chế biến theo hướng giữ được vị nguyên bản của nguyên liệu, không quá nhiều dầu mỡ và gia vị.

Đối với cỗ mặn, mức giá tại Madam Nhung dao động từ 1,51 - 2,02 triệu đồng/mâm. Thực đơn có nhiều món được chế biến cầu kỳ, kết hợp giữa các món truyền thống và cách chế biến hiện đại. Một số món được thực khách ưa chuộng như: Ngan xé phay, nem tôm nõn biển, tôm sú rang muối tôm, canh bóng giò cuộn, phi lê bò cuộn phô mai sốt Demi-Glace kèm bánh mì.

Bên cạnh đó, các món như chân gà rút xương ngâm dấm không cay, chim câu quay, đế vai áp chảo kèm bánh mì hay đế vai rô-ti nước dừa cũng tạo điểm nhấn cho mâm cỗ. Từ thực tế lượng đơn hàng những ngày qua, chị Lê Nhung cho rằng, thị trường cỗ Vu Lan đang có sự phân hóa khá rõ. Với nhóm khách hàng có điều kiện kinh tế tốt, giá cao chưa phải yếu tố quyết định nếu mâm cỗ đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, hình thức và sự chỉn chu. Trong khi đó, với nhóm khách hàng có ngân sách hạn chế hơn, tiêu chí “vừa đủ, vừa túi tiền” đang được đặt lên hàng đầu.

Điều này cho thấy, dù nhu cầu dâng cỗ Vu Lan vẫn hiện hữu, nhưng cách người tiêu dùng lựa chọn mâm cỗ đã có sự tính toán kỹ hơn. Không nhất thiết phải là một mâm cỗ thật đắt tiền, điều được nhiều gia đình coi trọng hơn vẫn là sự tươm tất, phù hợp với điều kiện kinh tế và thể hiện được thành ý trong mùa Vu Lan.

Với tôn chỉ, mọi sản phẩm đều phải đạt chuẩn hữu cơ và tốt cho sức khỏe, Madam Nhung đã cải tiến nguyên liệu nhưng vẫn giữ trọn vẹn hương vị truyền thống của món ăn. Tiêu biểu, thay vì chất làm ngọt hóa học trong nước lèo, Madam Nhung sử dụng rau củ tạo độ ngọt tự nhiên. Hay thay vì móng giò có kết cấu nhiều mỡ, gây hại cơ thể, Madam Nhung chọn phần đuôi - chứa hàm lượng collagen cao, hương vị thơm ngon, dễ ăn…

Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng

Theo bà Nguyễn Thị Yến, ngõ 402, phố Bạch Mai, phường Bạch Mai (Hà Nội), năm nay, gia đình vẫn duy trì việc chuẩn bị mâm cơm Rằm tháng Bảy nhưng đã giản tiện hơn. “Tôi ưu tiên những món sau khi cúng cả gia đình vẫn có thể thụ lộc, tránh mua quá nhiều rồi bỏ đi. Với thực phẩm và hoa quả, điều quan trọng nhất là phải tươi, có nguồn gốc rõ ràng. Nếu giá cao hơn một chút nhưng chất lượng bảo đảm thì vẫn chấp nhận được”, bà Nguyễn Thị Yến nói.

Đồng tình quan điểm này, chị Trần Thị Hoa, chủ cơ sở cung cấp cỗ chay tại phố Giảng Võ (Hà Nội) chia sẻ, khách hàng ngày càng quan tâm đến thành phần nguyên liệu, ưu tiên các món từ nấm, hạt sen, đậu và rau củ thay vì quá nhiều thực phẩm chay chế biến sẵn.

Trong khi đó, dịch vụ đặt đồ lễ qua mạng ngày càng phổ biến, nhất là với người trẻ và nhân viên văn phòng. Song cùng với sự tiện lợi, người tiêu dùng cũng trở nên thận trọng hơn khi lựa chọn thực phẩm trực tuyến, đặc biệt với những sản phẩm không công khai rõ địa chỉ, nguồn nguyên liệu, ngày sản xuất và hạn sử dụng.

Nhìn chung, thị trường đồ lễ Rằm tháng Bảy năm nay vẫn sôi động nhưng đang cho thấy sự thay đổi rõ trong hành vi tiêu dùng: chi tiêu tiết kiệm hơn, mua vừa đủ hơn và đặt yêu cầu cao hơn về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và an toàn thực phẩm. Đây cũng là yếu tố buộc các cơ sở kinh doanh phải cạnh tranh không chỉ bằng giá mà còn bằng chất lượng và sự minh bạch của sản phẩm.