Trong thông cáo báo chí chung phát đi từ Geneva và Lyon trước thềm Ngày Ung thư Thế giới, WHO cho biết kết luận này dựa trên một phân tích toàn cầu mới do tổ chức này phối hợp với Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thực hiện.
Nghiên cứu đã xem xét 30 yếu tố nguy cơ có thể phòng ngừa, bao gồm việc hút thuốc lá và sử dụng rượu bia, chỉ số khối cơ thể (BMI) cao, lười vận động, ô nhiễm không khí, bức xạ tia cực tím và lần đầu tiên bao gồm cả 9 loại nhiễm trùng gây ung thư.
Được công bố cùng ngày trên tạp chí Nature Medicine, báo cáo cho biết: "Phân tích ước tính rằng 37% tổng số ca ung thư mới trong năm 2022, tương đương khoảng 7,1 triệu ca, có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng ngừa". Thông cáo cũng nhấn mạnh rằng "những phát hiện này cho thấy tiềm năng to lớn của công tác dự phòng trong việc giảm gánh nặng ung thư trên toàn cầu".
Dựa trên dữ liệu từ 185 quốc gia và 36 loại ung thư, nghiên cứu xác định thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư có thể phòng ngừa được trên toàn thế giới, chiếm 15% tổng số ca mắc mới. Đứng sau thuốc lá là các bệnh nhiễm trùng và việc tiêu thụ rượu bia.
Trên phạm vi toàn cầu, ba loại ung thư gồm ung thư phổi, dạ dày và cổ tử cung chiếm gần một nửa số ca có thể phòng ngừa ở cả hai giới. Ung thư phổi chủ yếu liên quan đến hút thuốc lá và ô nhiễm không khí, ung thư dạ dày phần lớn do nhiễm khuẩn Helicobacter pylori (HP), trong khi ung thư cổ tử cung hầu hết là do virus gây u nhú ở người (HPV) gây ra.
Ông Andre Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư của WHO và là tác giả nghiên cứu, cho biết: "Đây là phân tích toàn cầu đầu tiên định lượng được mức độ nguy cơ ung thư xuất phát từ các nguyên nhân mà chúng ta có thể ngăn chặn. Thông qua việc xem xét các mô hình ở nhiều quốc gia và nhóm dân cư, chúng tôi có thể cung cấp cho các chính phủ và người dân những thông tin cụ thể hơn để giúp ngăn ngừa nhiều ca ung thư ngay từ đầu".
Theo báo cáo, gánh nặng ung thư có thể phòng ngừa ở nam giới cao hơn đáng kể so với nữ giới, chiếm 45% số ca mắc mới ở nam so với 30% ở nữ. Đối với nam giới, hút thuốc lá chiếm khoảng 23% tổng số ca mắc mới, tiếp theo là các bệnh nhiễm trùng (9%) và rượu bia (4%). Đối với nữ giới trên toàn cầu, các bệnh nhiễm trùng chiếm 11% tổng số ca mắc mới, theo sau là hút thuốc lá (6%) và chỉ số khối cơ thể cao (3%).
WHO nhấn mạnh rằng những phát hiện này cho thấy sự cần thiết phải có các chiến lược phòng ngừa phù hợp với từng bối cảnh cụ thể. Các chiến lược này bao gồm: biện pháp kiểm soát thuốc lá mạnh mẽ, quy định về rượu bia, tiêm vắc-xin phòng các bệnh nhiễm trùng gây ung thư như HPV và viêm gan B, cải thiện chất lượng không khí, đảm bảo an toàn nơi làm việc, cũng như xây dựng chế độ dinh dưỡng và rèn luyện thể chất lành mạnh hơn.
