Phát biểu với báo giới, ông Bruce Gordon, người đứng đầu bộ phận môi trường của WHO, cảnh báo ngộ độc chì là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với sức khỏe môi trường toàn cầu, song vẫn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức.
WHO xếp chì vào nhóm 10 hóa chất gây lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng, cùng với các chất như asen, amiăng, thủy ngân và thuốc bảo vệ thực vật có mức độ nguy hại cao. Theo WHO, phơi nhiễm chì là mối đe dọa phổ biến đối với sức khỏe nhưng có thể phòng ngừa được, ước tính gây ra hơn 3,5 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm.
WHO cho biết khoảng 815 triệu trẻ em có nồng độ chì trong máu từ 5 microgam/decilít trở lên. Ngưỡng nồng độ chì này cần dẫn đến việc rà soát các nguồn phơi nhiễm và triển khai biện pháp giảm thiểu hoặc chấm dứt tình trạng phơi nhiễm.
Ông Gordon cho biết hơn 30% số trẻ em trên thế giới có nồng độ chì trong máu vượt ngưỡng cần hành động theo khuyến nghị của WHO. Đáng lo ngại, trẻ có thể bị phơi nhiễm chì mà không xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Chì đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em do não bộ và hệ thần kinh đang phát triển rất dễ bị tổn thương trước tác động độc hại của kim loại này. WHO nhấn mạnh hiện chưa xác định được mức phơi nhiễm chì nào là an toàn; ngay cả khi tiếp xúc với lượng chì tương đối thấp, con người vẫn có thể phải chịu những tổn thương không thể phục hồi.
Theo WHO, việc sử dụng chì tràn lan đã gây ô nhiễm môi trường trên diện rộng, làm gia tăng tình trạng phơi nhiễm ở người và dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Con người có thể tiếp xúc với chì thông qua sơn, dụng cụ nấu ăn, mỹ phẩm, gia vị, hoạt động tái chế không chính thức và ô nhiễm công nghiệp, cùng nhiều nguồn khác. Khi xâm nhập vào cơ thể, chì có thể tích tụ tại nhiều cơ quan, trong đó có thận, não, gan và xương.
Năm 2021, WHO khuyến nghị xác định và loại bỏ nguồn gây ô nhiễm đối với những người có nồng độ chì trong máu từ 5 microgam/decilít trở lên. Cơ quan này cũng cho biết phơi nhiễm chì ở mức thấp có thể liên quan đến suy giảm trí tuệ, rối loạn hành vi và khó khăn trong học tập ở trẻ em.
Trước thực trạng trên, các quốc gia đã xác định phơi nhiễm chì là vấn đề cấp bách về sức khỏe cộng đồng và giao WHO xây dựng kế hoạch hành động toàn cầu. Kế hoạch dự kiến được trình bày tại kỳ họp thường niên tiếp theo của Đại hội đồng Y tế thế giới vào tháng 5/2027.
