Đây là vụ án thu hút sự quan tâm chú ý đặc biệt của dư luận xã hội, có tổng số hơn 900 bị hại với số tiền bị chiếm đoạt lên tới gần 1.560 tỷ đồng.
Hội đồng xét xử gồm 5 người: 2 thẩm phán, 3 hội thẩm nhân dân, do thẩm phán Trần Nam Hà (Chánh Tòa, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội) làm chủ tọa phiên tòa. Bốn kiểm sát viên của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội được phân công thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.
187 bị cáo có mặt tại các điểm cầu
Bị cáo Phó Đức Nam (tức Mr Pips) khai báo trước toà. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Trong số 188 bị cáo, có 3 bị cáo: Phó Đức Nam (tức Mr Pips, sinh năm 1994, trú tại phường Tam Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh), Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter, sinh năm 1990, trú tại phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội) và Nguyễn Thanh Phong (sinh năm 1990, trú tại xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh) bị Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (theo quy định tại Điều 174 - Bộ luật Hình sự) và “Rửa tiền” (theo quy định tại Điều 324 - Bộ luật Hình sự).
Bị cáo Nguyễn Thị Thủy (sinh năm 1982, trú tại phường Tam Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh) bị truy tố về tội “Rửa tiền” và “Trốn thuế” (theo quy định tại Điều 200 - Bộ luật Hình sự).
Bị cáo Nguyễn Hòa Bình (tức "Shark" Bình) khai báo trước toà. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Bị cáo Nguyễn Hòa Bình (sinh năm 1981, trú tại phường Hà Đông, Hà Nội) và 5 bị cáo: Phó Đức Thắng, Nguyễn Thanh Tâm, Trần Thị Thanh Tâm, Nguyễn Thị Nam, Lê Thị Liễu đều bị truy tố về tội “Rửa tiền”.
Riêng bị cáo Phó Đức Tuấn (sinh năm 1985, cháu họ của Phó Đức Nam) bị truy tố về tội “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có” (theo quy định tại Điều 323 - Bộ luật Hình sự).
177 bị cáo còn lại bị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Phiên tòa được xét xử trực tuyến tại 3 điểm cầu, trong đó điểm cầu trung tâm là tại Phòng xử chính tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, điểm cầu Hội trường Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và điểm cầu thành phần tại Hội trường Trại tạm giam số 01 của Công an thành phố Hà Nội.
Tại các điểm cầu của phiên tòa, có mặt 187 bị cáo, bị cáo Hà Thị Thu Giang (sinh năm 1997, trú tại xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) có đơn xin xét xử vắng mặt do đang mang thai, sắp sinh. Trong số 188 bị cáo, có 25 bị cáo đang tại ngoại, 163 bị cáo bị tạm giam.
Tại điểm cầu trung tâm và điểm cầu Hội trường Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội có mặt gần 200 luật sư bào chữa, hàng trăm bị hại và người liên quan tham gia phiên tòa.
Quy trình hoạt động độc lập, đồng bộ
Bị cáo Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) khai báo trước toà. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, năm 2017, Phó Đức Nam (tức Mr Pips) quen Isik Uran (sinh năm 1984, quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ). Phó Đức Nam đã bàn bạc, thống nhất với Isik Uran tạo lập 36 trang web liên kết với các ứng dụng MT4, MT5 (sử dụng để giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế) có tên tiếng Anh giống với tên các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế (bản chất các trang web này đều đã được lập trình sẵn và không đối ứng ra thị trường thế giới. Khách hàng đầu tư trên trang web trên thực chất là đánh với chủ sàn (admin), khi khách hàng thua là chủ sàn được hưởng số tiền đó) rồi chỉ đạo nhân viên dụ dỗ khách hàng mở tài khoản, nạp tiền vào để đầu tư, sau đó chiếm đoạt tài sản.
Tiếp đó, Phó Đức Nam chỉ đạo nhân viên mở các công ty “ma”, rồi sử dụng danh nghĩa của các công ty này để tuyển dụng nhân sự, ký kết Hợp đồng cung cấp dịch vụ thuê đầu số điện thoại sử dụng cho ứng dụng Zoiper và mở 66 tài khoản ngân hàng, tài khoản tại các công ty trung gian thanh toán, gắn với các sàn giao dịch nêu trên để nhận tiền đầu tư của người bị hại; thuê văn phòng trên địa bàn các tỉnh, thành phố lớn trên cả nước như: thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Bình Dương (cũ) để tuyển dụng các nhân viên vào làm việc tại các bộ phận, thực hiện các hoạt động độc lập, bổ trợ chặt chẽ cho nhau thành hệ thống hoàn chỉnh để tiến hành hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Cáo trạng xác định, Phó Đức Nam phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” với vai trò chủ mưu cầm đầu, chịu trách nhiệm với toàn bộ 919 vụ, với tài sản chiếm đoạt gần 1.560 tỷ đồng.
10 bị cáo rửa tiền hơn 1.000 tỷ đồng
Phòng xét xử điểm cầu hội trường Trại tạm giam số 1 (Công an Hà Nội). Ảnh: Văn Điệp/TTXVN
Qua điều tra, cơ quan tố tụng đã kết luận, để hợp pháp hóa nguồn gốc số tiền do phạm tội mà có, đầu tư, tích lũy tài sản, Phó Đức Nam đã sử dụng hơn 560 tỷ đồng là tiền do phạm tội mà có như sau: sử dụng 378 tỷ đồng mua 32 bất động sản; sử dụng 141 tỷ đồng mua vàng; sử dụng 41 tỷ đồng mua 1.720.500 đô la Mỹ và sử dụng 1 tỷ đồng để mua 67.744 đô la Singapore. Hành vi này của Phó Đức Nam đã cấu thành tội “Rửa tiền”.
Cùng tham gia rửa tiền với Nam trong vụ án này còn có đồng phạm Lê Khắc Ngọ. Ngọ đã sử dụng gần 200 tỷ đồng là tiền do phạm tội mà có để mua 4 bất động sản, mua 143 miếng vàng nguyên khối, qua đó hợp pháp hóa nguồn gốc số tiền do phạm tội mà có và để đầu tư, tích lũy tài sản.
Ngọ cũng chính là người có vai trò tiếp tay đắc lực cho Phó Đức Nam trong vụ án này. Cụ thể, Ngọ đã bàn bạc với Phó Đức Nam về việc mở rộng hệ thống các sàn giao dịch chứng khoán, forex ở Việt Nam với quy mô trên toàn quốc. Ngọ được Nam giao quản lý 20 văn phòng hoạt động kinh doanh để dụ dỗ, lôi kéo bị hại tham gia đầu tư nhằm chiếm đoạt tài sản. Ngọ phải chịu trách nhiệm đối với 287 vụ, tài sản chiếm đoạt là gần 340 tỷ đồng.
Liên quan đến vụ án, từ tháng 6/2020, Nguyễn Hòa Bình, Nguyễn Thị Nam và Trần Thị Thanh Tâm biết các sàn giao dịch GKFX, DK trade, ASX, ACX, Sea Investing, HonorFX, ScopeMarket của Phó Đức Nam hoạt động phạm tội, bị cơ quan Công an xác minh điều tra. Tuy nhiên để hưởng lợi từ việc thu phí giao dịch, Bình đã chỉ đạo Nam và Tâm tiếp tục hoạt động chăm sóc khách hàng cho ví Ngân lượng của các sàn này hoạt động, đồng thời Bình chỉ đạo Nam và Tâm trao đổi với Nam và nhân viên của các sàn giao dịch thống nhất cách làm giả dữ liệu rồi cung cấp thông tin và lịch sử giao dịch của ví giả cho cơ quan công an nhằm gây cản trở việc xác minh quá trình luân chuyển tiền của bị hại và hoạt động của các ví Ngân lượng nêu trên.
Kết quả, từ ngày 15/6/2020 đến hết ngày 23/9/2022 (thời gian các sàn giao dịch bị cơ quan chức năng gửi công văn xác minh) có tổng số 232 bị hại chuyển vào các tài khoản ví Ngân lượng, tổng số tiền gần 319 tỷ đồng. Hành vi của 3 bị cáo bị Viện Kiểm sát xác định là phạm tội “Rửa tiền”.
Dự kiến, phiên tòa diễn ra trong 15 ngày.