Đặt tên đường sớm, tăng chủ động cho địa phương
Ngày 30/10, tại phiên thảo luận ở hội trường kỳ họp thứ 6 HĐND TP Hồ Chí Minh, việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng tiếp tục được quan tâm. Các ý kiến tập trung vào yêu cầu đặt tên đường kịp thời, phù hợp với tốc độ phát triển đô thị, đồng thời hạn chế những ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao dịch của người dân.
Bà Nguyễn Thị Thanh Thuý, Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP Hồ Chí Minh, cho biết Sở tiếp thu các ý kiến góp ý đối với quy định đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng. Trong đó, việc lựa chọn tên danh nhân, sự kiện lịch sử cần góp phần tôn vinh những giá trị văn hoá, giáo dục truyền thống và phù hợp với đặc điểm địa phương.
Đối với đề xuất tăng cường phân cấp, giao quyền cho địa phương quyết định đặt tên các tuyến đường trong khu dân cư, bà Nguyễn Thị Thanh Thuý cho biết Sở sẽ tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong quá trình triển khai. Các phương án sử dụng địa danh hoặc số thứ tự cần được xem xét để bảo đảm thống nhất trong quản lý.
Sở Văn hoá và Thể thao sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan và UBND các địa phương hướng dẫn cụ thể việc thực hiện. Theo bà Thuý, quá trình đặt tên, đổi tên đường cần quan tâm đến sự thuận tiện trong sinh hoạt, giao dịch của người dân, gắn yêu cầu quản lý với thực tế từng địa bàn.
Liên quan đến nội dung này, ông Cao Thanh Bình, Trưởng Ban Văn hoá - Xã hội HĐND TP Hồ Chí Minh, cho rằng việc xây dựng quy định mới là cần thiết. Những quy định được áp dụng trong nhiều năm đã tạo cơ sở cho công tác đặt tên, đổi tên đường, nhưng một số nội dung cần được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu phát triển của Thành phố.
Theo ông Bình, trước đây, tuyến đường hoặc công trình công cộng phải hình thành, đưa vào khai thác rồi mới thực hiện thủ tục đặt tên. Cách làm này khiến tên gọi chính thức chậm được xác lập, quá trình chuẩn bị và đưa công trình vào sử dụng chưa liền mạch.
Quy định mới hướng đến việc dự kiến tên đường ngay từ khâu triển khai dự án. Khi tên gọi được nghiên cứu, lựa chọn sớm, cơ quan chức năng có điều kiện thực hiện thủ tục đồng bộ hơn, hạn chế việc phải điều chỉnh sau khi tuyến đường đã có người dân sinh sống và phát sinh nhiều giao dịch.
Đối với đường nội khu, đường trong khu dân cư, ông Bình cho rằng cần tạo sự chủ động cho địa phương. Tên đường có thể gắn với địa danh và số thứ tự, như Lái Thiêu 1, Lái Thiêu 2 hoặc An Phú 1, An Phú 2. Cách đặt tên này gắn với thực tế địa bàn, giúp người dân dễ nhận diện và thuận lợi cho công tác quản lý.
Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP Hồ Chí Minh, cũng đề cập hướng đặt tên đường trước khi nghiệm thu nhằm tránh thay đổi tên khi thực hiện hồ sơ cho người dân. Thành phố đồng thời nghiên cứu phân cấp việc đặt tên đường nội bộ, đường nhỏ cho HĐND cấp xã, tạo điều kiện giải quyết công việc sát thực tế.
Theo ông Nhựt, Thành phố đang xây dựng mã định danh cho từng con đường để quản lý hồ sơ lịch sử và quá trình phát triển. Việc kết hợp tên gọi với dữ liệu quản lý giúp theo dõi thông tin thống nhất, hỗ trợ xử lý những trường hợp trùng tên, trùng số và các thay đổi trong quá trình phát triển đô thị.
Đổi tên đường phải hạn chế xáo trộn giấy tờ của dân
Bên cạnh yêu cầu đặt tên sớm, việc điều chỉnh tên các tuyến đường hiện hữu cần được cân nhắc kỹ. Tên đường vừa là thông tin xác định địa chỉ, vừa gắn với lịch sử, ký ức cộng đồng và nhiều loại hồ sơ, giao dịch của người dân, doanh nghiệp.
Đại biểu Lê Minh Đức, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh, đề nghị việc đặt tên, đổi tên đường phải hướng đến tính ổn định. Những tên gọi đã gắn bó với đời sống cư dân, mang dấu ấn lịch sử địa phương cần được xem xét thận trọng khi có phương án thay đổi.
Theo ông Đức, việc xử lý các tuyến đường trùng tên, trùng số cần có lộ trình phù hợp. Thành phố cần quan tâm ứng dụng công nghệ quản lý để phân biệt địa chỉ, đồng thời cân nhắc mức độ tác động trước khi quyết định đổi tên những tuyến đường đã tồn tại lâu năm.
Việc lựa chọn tên đường mới cũng cần gắn với lịch sử, đặc trưng của địa phương, ưu tiên tôn vinh danh nhân và những giá trị văn hoá tiêu biểu. Phương án đặt tên, đổi tên cần được công khai, lấy ý kiến rộng rãi để tạo đồng thuận.
Ông Đức đề nghị Thành phố đẩy mạnh số hoá dữ liệu, đơn giản hoá thủ tục và chủ động cập nhật thông tin đồng bộ khi tên đường thay đổi. Người dân, doanh nghiệp cần được hỗ trợ điều chỉnh hồ sơ nhanh chóng, hạn chế việc phải đi lại nhiều lần hoặc thực hiện cùng một nội dung tại nhiều cơ quan.
Về những tuyến đường trùng tên trong cùng địa phương, ông Cao Thanh Bình cho rằng việc điều chỉnh nhằm giúp người dân đi lại, xác định địa chỉ thuận lợi hơn. Tuy nhiên, ngay từ khi xây dựng quy định, yêu cầu hạn chế ảnh hưởng đến cuộc sống và giấy tờ pháp lý của người dân đã được đặt ra.
Ông Bình cho biết có những tuyến đường hiện hữu từ lâu, người dân sử dụng tên gọi ổn định nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý về tên đường. Khi nghị quyết được thông qua, UBND Thành phố sẽ rà soát, lập danh mục trình HĐND Thành phố xem xét công nhận, bảo đảm cơ sở pháp lý cho những tên gọi đã tồn tại trong đời sống.
Nhấn mạnh trách nhiệm phục vụ, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, yêu cầu việc đặt tên, đổi tên đường phải hợp lòng dân. Khi tên đường thay đổi, cơ quan chức năng phải chủ động cập nhật, giải quyết những vấn đề liên quan, không để người dân gặp khó khăn về giấy tờ.
Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị chính quyền các cấp, sở, ngành, đặc biệt là cán bộ xử lý thủ tục tại bộ phận một cửa, quán triệt tinh thần này. Việc giải quyết các thủ tục phát sinh từ thay đổi tên đường là trách nhiệm cơ quan nhà nước phải thực hiện cho người dân.
Theo đó, quá trình đặt tên, đổi tên đường cần đi cùng phương án cập nhật dữ liệu và phối hợp giải quyết hồ sơ. Đặt tên sớm giúp hạn chế thay đổi về sau; hướng dẫn rõ và xử lý đồng bộ giúp người dân sử dụng địa chỉ thuận tiện, giảm những phiền hà trong giao dịch và thủ tục hành chính.
