Sau nhiều tháng bất đồng với Kiev, Hungary đã tuyên bố không tham gia sáng kiến “Carpathian Eight” (C8) do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khởi xướng, chỉ vài ngày sau khi sáng kiến này được công bố hôm 18/9.
“Carpathian Eight” là khuôn khổ hợp tác giữa Ukraine và 7 nước láng giềng gồm Áo, Czech (Séc), Hungary, Ba Lan, Romania, Serbia và Slovakia. Sáng kiến hướng tới thúc đẩy hợp tác về an ninh, năng lượng, logistics và thương mại.
Tuy nhiên, Thủ tướng Hungary Péter Magyar ngày 21/9 khẳng định Budapest không tham gia sáng kiến này. Ông cho biết Hungary đã được mời nhưng “vì những lý do chính đáng” đã không tham dự với tư cách thành viên.
Ukraine muốn gì từ “Carpathian Eight”?
Một trong những trọng tâm của C8 là năng lượng. Theo danh mục dự án được công bố trên trang của sáng kiến, có 123 dự án cần tổng vốn đầu tư khoảng 71,3 tỷ USD, trong đó 42 dự án thuộc lĩnh vực năng lượng với tổng vốn khoảng 52,7 tỷ USD. Phần lớn các dự án được đề xuất nằm tại Ukraine.
Các lĩnh vực khác gồm giao thông và logistics, sản xuất công nghiệp, cơ sở hạ tầng, nông nghiệp - thực phẩm, y tế và công nghệ đổi mới.
Phía Ukraine cho biết khuôn khổ C8 nhằm tăng cường hợp tác khu vực về an ninh, năng lượng, logistics, kinh tế xuyên biên giới và hỗ trợ cộng đồng. Tổng thống Zelensky cũng nhấn mạnh vai trò của khu vực Carpathian trong kết nối thương mại và năng lượng của châu Âu.
Tại hội nghị đầu tiên ở Bukovel, miền Tây Ukraine, các nước tham gia đã thảo luận nhiều dự án và thỏa thuận hợp tác. Theo Reuters, hơn 50 thỏa thuận trị giá trên 1 tỷ euro đã được ký, trong đó hơn một nửa liên quan đến năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, sự tham gia của các nước không hoàn toàn đồng nhất. Một số quốc gia như Ba Lan và Romania có lập trường ủng hộ Ukraine mạnh mẽ, trong khi Hungary, Serbia và Slovakia không cung cấp hỗ trợ quân sự trực tiếp cho Kiev.
Hungary không công nhận mình là thành viên C8
Tại hội nghị C8 đầu tiên, Hungary chỉ có đại diện ngoại giao cấp phó tham dự và không ký tuyên bố cuối cùng. Sau đó, Thủ tướng Magyar công khai khẳng định Hungary không phải thành viên của khuôn khổ này.
Phát biểu trước Quốc hội Hungary, ông Magyar nói: “Chúng tôi được mời và vì những lý do chính đáng, chúng tôi đã không tham gia”, đồng thời nhấn mạnh Hungary “không tham gia việc này”.
Một bất đồng khác nhanh chóng xuất hiện liên quan đến kế hoạch xây dựng cơ sở lưu trữ dầu tại Hungary.
Ngày 20/9, công ty năng lượng Hungary MOL và tập đoàn năng lượng quốc doanh Ukraine Naftogaz công bố thỏa thuận về việc xây dựng cơ sở lưu trữ các sản phẩm dầu mỏ tại Hungary, nhằm bảo đảm nguồn cung trong trường hợp cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine bị ảnh hưởng bởi xung đột.
Ông Magyar phản đối kế hoạch này, cho rằng MOL cần tham vấn chính phủ Hungary trước khi tiến hành những dự án có liên quan đến lợi ích an ninh của đất nước. Ông tuyên bố sẽ không có cơ sở lưu trữ dầu của Ukraine được xây dựng tại Hungary dưới chính phủ của mình.
Bất đồng nhanh chóng chuyển sang tranh luận công khai giữa các quan chức hai nước.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích những phát biểu của ông Magyar là “không cần thiết và mang tính đối đầu”, đồng thời cho rằng chính sách mà ông gọi là “cản trở và cô lập” của cựu Thủ tướng Viktor Orbán vẫn tiếp tục được duy trì.
Ông Magyar đáp lại rằng Hungary không thể bị coi là thành viên của một cơ chế hợp tác quốc tế khi chưa đồng ý tham gia.
Trên mạng xã hội, Thủ tướng Hungary ví tình huống này như việc một nhóm bóng đá ở làng bên tự thành lập đội rồi tuyên bố một người không quen biết là thành viên và yêu cầu người đó mang bóng tới thi đấu.
Vấn đề người Hungary tại Transcarpathia
Bất đồng giữa Hungary và Ukraine vốn đã âm ỉ lâu nay liên quan đến quyền của cộng đồng người Hungary tại vùng Transcarpathia của Ukraine.
Theo phía Hungary, quyền sử dụng tiếng Hungary của cộng đồng này, đặc biệt trong giáo dục và các cơ quan công quyền, cần được bảo đảm. Budapest cũng nhiều lần đưa vấn đề này vào các cuộc thảo luận liên quan đến quan hệ Ukraine - EU.
Chính phủ của ông Magyar, dù có lập trường khác với chính quyền Viktor Orbán trước đây về một số vấn đề liên quan Ukraine, vẫn đặt vấn đề quyền của người Hungary tại Transcarpathia lên bàn đàm phán.
Trong năm 2026, Budapest đã có một số bước đi ủng hộ Ukraine ở cấp EU, trong đó có việc dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với một số quyết định liên quan đến hỗ trợ tài chính cho Kiev và ủng hộ các cuộc thảo luận về tiến trình gia nhập EU của Ukraine. Tuy nhiên, Hungary vẫn yêu cầu Kiev có những bước cụ thể liên quan quyền của cộng đồng người Hungary.
Theo phía Hungary, một thỏa thuận miệng về vấn đề này đã được ông Magyar và ông Zelensky đạt được hồi tháng 6. Budapest sau đó cho rằng những cam kết này chưa được triển khai thành các biện pháp cụ thể.
Việc Hungary không tham gia C8 cho thấy những bất đồng song phương vẫn tồn tại dù chính quyền tại Budapest đã thay đổi.
Về phía Ukraine, sáng kiến C8 được xây dựng nhằm tạo thêm một cơ chế hợp tác khu vực về an ninh, năng lượng và kinh tế. Việc Hungary được đưa vào danh sách 8 nước tham gia nhưng sau đó khẳng định không phải thành viên cho thấy Kiev và Budapest vẫn có cách nhìn khác nhau về mức độ hợp tác hiện nay.
Đối với Hungary, các vấn đề liên quan an ninh năng lượng, quan hệ với Nga và quyền của cộng đồng người Hungary tại Ukraine tiếp tục là những yếu tố quan trọng trong chính sách đối với Kiev.
