Báo cáo của IISS cho biết, trong những tuần trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4, 12 quốc gia trong khu vực, chủ yếu là các nước vùng Vịnh, đã phải đối mặt với 4.670 thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công một chiều và hơn 1.400 tên lửa đạn đạo từ phía Iran. Gần một nửa số vũ khí này nhắm vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Dù phần lớn các cuộc tấn công bị đẩy lùi, thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng ước tính có thể lên tới 58 tỷ USD.
Theo IISS, một trong những vấn đề đáng chú ý là sự phụ thuộc quá lớn của các nước vùng Vịnh vào hệ thống phòng không, phòng thủ tên lửa và đạn dược do Mỹ cung cấp. Các quốc gia này cũng chưa đạt được sự phối hợp quốc phòng cần thiết trong khu vực, còn thiếu năng lực rà phá thủy lôi và có ít phương án đáp trả.
Báo cáo đồng thời chỉ ra sự bất cân xứng về chi phí khi các hệ thống vũ khí công nghệ cao, đắt tiền được sử dụng để đối phó với UAV và tên lửa có giá thành tương đối thấp. Theo đánh giá của IISS, quân đội các nước vùng Vịnh chưa được chuẩn bị đầy đủ cho hình thái chiến tranh tiêu hao trên không.
Những diễn biến trên cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các quan hệ đối tác quốc phòng lâu dài với Mỹ. IISS nhận định các mối quan hệ này chưa bảo đảm khả năng bảo vệ đầy đủ các quốc gia vùng Vịnh trước các cuộc tấn công từ Iran. Thậm chí, sự hiện diện của các căn cứ quân sự Mỹ có thể trở thành một trong những lý do để Tehran tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào khu vực.
Báo cáo cho rằng quan điểm của dư luận tại các nước vùng Vịnh đối với Mỹ đang thay đổi, từ việc coi Washington là bên cung cấp an ninh sang nhìn nhận sự hiện diện của Mỹ như một gánh nặng chiến lược.
Trong trường hợp Mỹ cắt giảm hoặc rút lực lượng khỏi khu vực, Iran có thể coi đây là một thắng lợi chiến lược và tận dụng diễn biến này để gây sức ép đối với các quốc gia vùng Vịnh vốn đã dành nhiều thập kỷ tìm kiếm sự bảo trợ an ninh từ Washington.
IISS không đưa ra kết luận về việc các quốc gia vùng Vịnh có nên tìm kiếm một hiệp ước không gây hấn mới với Iran hay không, trong bối cảnh giữa các nước này vẫn tồn tại những khác biệt và chia rẽ.
Những đánh giá trên cũng xuất hiện trong bối cảnh tại Mỹ đang có tranh luận về việc có nên tái thiết các căn cứ quân sự bị hư hại tại vùng Vịnh hay không. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy, thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, cho biết lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh muốn Mỹ khôi phục các căn cứ và duy trì sự hiện diện quân sự trong khu vực. Tuy nhiên, ông đặt câu hỏi về hiệu quả của việc đầu tư tái thiết nếu các căn cứ này tiếp tục trở thành mục tiêu bị phá hủy khi xung đột bùng phát.
Ông Murphy cho rằng Mỹ cần cân nhắc thu hẹp quy mô hiện diện quân sự tại khu vực, đồng thời lấy khả năng bảo vệ các căn cứ làm nguyên tắc hàng đầu khi quyết định tái thiết. Theo ông, Mỹ có thể cần di dời ít nhất một số căn cứ ở khu vực phía đông Địa Trung Hải đến những vị trí nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Iran.
