Đây là bước cụ thể hóa công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể, gắn với phát triển du lịch và giáo dục truyền thống.
Theo Quyết định trên, các di tích được xếp hạng trải rộng trên địa bàn 8 quận, huyện với nhiều công trình có giá trị về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật như: Đình Tân Tiến (Hà Đông), chùa Cảnh Linh (Hà Đông), đình Đông Lao (Hoài Đức), chùa Sen Trì (Thạch Thất), đình Giáp Ba (Phú Xuyên), chùa Khả Liễu (Phú Xuyên), chùa Thuận An (Ba Vì), đình Vân Hồng (Ba Vì)…
Huyện Ba Vì chiếm số lượng nhiều nhất trong đợt xếp hạng lần này với 10 di tích, phản ánh rõ nét chiều sâu văn hóa của vùng đất cửa ngõ phía Tây Thủ đô, nơi có nhiều làng cổ, đền chùa linh thiêng và di sản văn hóa dân gian phong phú.
Các huyện ngoại thành khác như Ứng Hòa, Phú Xuyên, Thanh Oai cũng góp mặt nhiều di tích dòng họ, đình làng, chùa cổ gắn liền với tiến trình định cư lâu đời của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Ngay sau khi xếp hạng, UBND các quận, huyện nơi có di tích được xếp hạng có trách nhiệm công khai khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích; tổ chức lập, triển khai hồ sơ cắm mốc giới bảo vệ di tích theo đúng quy định. Đồng thời, UBND các xã, phường, thị trấn có di tích chịu trách nhiệm thành lập Ban quản lý di tích, tổ chức bảo vệ hiện trạng, không gian, hiện vật gốc của di tích và quản lý nguồn thu từ hoạt động di tích theo đúng quy chế hiện hành.
UBND thành phố cũng yêu cầu nghiêm cấm các hoạt động xây dựng, khai thác trong khu vực di tích đã được khoanh vùng bảo vệ. Trường hợp đặc biệt có nhu cầu sử dụng đất, xây dựng trong khu vực này phải được sự chấp thuận của UBND Thành phố.
Việc xếp hạng các di tích lần này góp phần hiện thực hóa Quy hoạch bảo tồn di tích giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 của thành phố Hà Nội.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, tính đến đầu năm 2025, toàn thành phố có hơn 5.900 di tích, trong đó gần 2.400 di tích đã được xếp hạng các cấp, gồm hơn 1.800 di tích cấp Thành phố và hơn 1.100 di tích cấp Quốc gia, trong đó có 5 di tích quốc gia đặc biệt.
Cùng với hệ thống di tích đồ sộ, Hà Nội cũng là địa phương đi đầu trong cả nước về công tác trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị di sản. Trong những năm qua, thành phố đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách và huy động xã hội hóa để tu bổ hàng trăm di tích xuống cấp, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và xây dựng bản sắc văn hóa Thủ đô ngàn năm văn hiến.
