Triển lãm ‘Sắc son’ đánh thức không gian văn hóa đình Hà Vĩ

Phát biểu tại triển lãm, ông Nguyễn Mạnh Linh, Chủ tịch UBND phường Hàng Gai (quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) cho biết, triển lãm với chủ đề "Sắc son" được tổ chức trong 3 tháng từ ngày 16/5 đến 16/8/2025 tại đình Hà Vĩ; đây là một nỗ lực phát huy sức sáng tạo của một không gian mang đậm tính nghệ thuật ngay trong ngôi đình gắn bó lâu đời với lịch sử nghề sơn trên phố Hàng Hòm.

Triển lãm được tổ chức trong không gian đặc biệt đình Hà Vĩ, nơi thờ ông tổ nghề sơn Trần Lư, với một lịch sử lâu đời hàng trăm năm khi người dân làng Hà Vĩ, Thường Tín, Hà Tây (cũ) lên Thăng Long lập nghiệp làm nghề đồ gỗ phủ sơn ta. Những tác phẩm góp mặt trong triển lãm đa dạng về hình thức và cách thức thể hiện, từ tranh sơn mài, tượng gỗ phủ sơn của các họa sĩ cho tới các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các nghệ nhân sơn mài Hạ Thái.

“Đặc biệt là tác phẩm thử nghiệm nhiếp ảnh với sơn mài của họa sĩ giám tuyển Nguyễn Thế Sơn và sắp đặt ánh sáng của họa sĩ Vũ Xuân Đông khi thực hiện việc tương tác những đám mây đèn lồng tạo hình truyền thống mang sắc thái vàng son với hệ kiến trúc lầu gác mái rất tinh xảo của Đình Hà Vĩ. Tác phẩm: Bác Hồ ngồi đọc báo Nhân Dân, được lấy nguyên mẫu từ bức tượng đồng của nhóm nghệ sĩ Vũ Xuân Đông, nhà điêu khắc Vũ Công Thiện, Đinh Văn Trọng đã thể hiện tại phòng truyền thống của Báo Nhân Dân trước đây, nhưng lần này tác phẩm được thu nhỏ lại và được khoác lên tấm áo mới với những chất liệu và kỹ thuật mới đặc trưng của sơn ta truyền thống như thếp bạc, thếp vàng và phủ son. Tác phẩm vừa hoàn thiện trong một tháng để góp mặt trong triển lãm "Sắc son" nhân dịp kỷ niệm 135 năm ngày sinh nhật Bác”, ông Nguyễn Mạnh Linh chia sẻ.

“Sắc Son” không chỉ là một triển lãm mỹ thuật mà còn là cuộc đối thoại văn hóa, nơi màu son đỏ, biểu tượng linh hồn của sơn ta truyền thống được khơi dậy, biến hóa, lan tỏa trong nhiều hình thái nghệ thuật. Từ những mảng màu chủ đạo trong sơn mài cổ truyền: Son và then, triển lãm dẫn dắt người xem đến với một bảng màu sống động, sâu sắc với bốn sắc độ đặc trưng: Trai, tươi, thắm, nhì. Những sắc độ ấy không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa, tạo nên một “âm hưởng hồn Việt” rất riêng biệt trong nghệ thuật sơn mài.

Triển lãm quy tụ nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân nổi bật như: Nghệ sĩ Vũ Xuân Đông, Trương Hoàng Hải, Lại Minh Huyên, Bùi Kim Hiền, Đinh Văn Trọng, Ngô Thành Bắc, Trần Công Dũng, Lolo Zazar, Trần Văn Giáp, Nguyễn Thế Sơn… Mỗi nghệ sĩ mang tới những tác phẩm riêng, đa dạng về chất liệu và cách thể hiện.

Điểm nhấn đặc biệt tại triển lãm “Sắc son” là phần trưng bày cây sơn ta thật do nghệ sĩ Ngô Thành Bắc trồng trong sân đình, cùng với đó là toàn bộ công cụ truyền thống của nghề sơn do họa sĩ Trương Hoàng Hải sưu tầm và trình bày. Từ việc thu nhựa sơn, đánh sơn, tới các dụng cụ chế tác tranh và đồ mỹ nghệ, không gian này như một bảo tàng nghề sơn thu nhỏ, giúp người xem hình dung toàn bộ quy trình thủ công từ gốc tới ngọn.

Triển lãm “Sắc son” là minh chứng sinh động cho sự kết nối giữa di sản và sáng tạo, giữa truyền thống và đương đại, giữa màu son xưa và sắc son nay, một màu đỏ không chỉ rực rỡ mà còn thấm đẫm chiều sâu bản sắc văn hóa Việt.

Một số hình ảnh tại triển lãm: