Sotheby's dừng đấu giá xá lợi Phật thuộc 'khám phá khảo cổ phi thường nhất lịch sử'

Nhà đấu giá Sotheby’s đã hoãn cuộc đấu giá tại Hong Kong liên quan đến hàng trăm bảo vật linh thiêng được cho là xá lợi của Đức Phật, sau khi chính phủ Ấn Độ dọa sẽ khởi kiện họ.
Chú thích ảnh
Sotheby's đã hoãn phiên đấu giá bộ đá quý được cho là ngọc xá lợi Phật tại tại Hong Kong. Ảnh: Sotheby's

Theo BBC, bộ sưu tập bảo vật - được mô tả là một trong những phát hiện khảo cổ đáng kinh ngạc nhất của thời hiện đại - đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ giới học giả Phật giáo và các lãnh đạo tôn giáo. Chính phủ Ấn Độ khẳng định tổ chức cuộc đấu giá này đã xúc phạm cộng đồng Phật tử toàn cầu.

Sotheby’s cho biết việc tạm dừng phiên đấu giá sẽ tạo điều kiện để các bên liên quan tiến hành đàm phán.

Các bảo vật trong bộ sưu tập trên được một viên chức người Anh tên là William Claxton Peppé khai quật tại miền bắc Ấn Độ gần 130 năm trước, cùng với các xá lợi xương được xác định là thuộc về Đức Phật.

Cuộc đấu giá bộ sưu tập mang tên "Ngọc Piprahwa của Đức Phật lịch sử – Đế chế Maurya, thời Ashoka, khoảng năm 240–200 trước Công nguyên", theo kế hoạch diễn ra vào ngày 7/5.

Trong một tuyên bố qua email, Sotheby’s cho biết: “Xét đến các vấn đề được chính phủ Ấn Độ nêu ra, và với sự đồng thuận của bên ký gửi bộ sưu tập, cuộc đấu giá… đã được hoãn lại”. Nhà đấu giá này cũng cho biết sẽ cập nhật thông tin về các cuộc đàm phán khi thích hợp.

Đến ngày 7/5, thông báo về cuộc đấu giá bộ ngọc đã bị gỡ khỏi trụ sở Sotheby’s và trang web quảng bá phiên đấu giá này cũng không còn xem được.

Ấn Độ đã chỉ trích mạnh mẽ cuộc đấu giá vì cho rằng đây là hành vi xúc phạm đến 500 triệu Phật tử trên toàn thế giới và vi phạm luật pháp Ấn Độ, luật pháp quốc tế và các công ước của Liên hợp quốc.

Trong một bức thư gửi tới nhà đấu giá hai ngày trước phiên đấu giá, chính phủ Ấn Độ nêu rõ các xá lợi này là di sản tôn giáo và văn hóa thiêng liêng, không thể chuyển nhượng của Ấn Độ và cộng đồng Phật tử toàn cầu. Việc bán chúng là vi phạm luật pháp Ấn Độ và quốc tế, cũng như các công ước của Liên hợp quốc.

Một phái đoàn cấp cao của chính phủ Ấn Độ sau đó đã có cuộc trao đổi với đại diện của Sotheby’s vào ngày 6/5.

Theo tờ The Independent, "Ngọc Piprahwa", một phần trong kho báu lộng lẫy gồm hơn 1.800 hiện vật hiện đang được lưu giữ chủ yếu tại Bảo tàng Ấn Độ ở Kolkata, được đặt theo tên của thị trấn ở bang Uttar Pradesh, Ấn Độ hiện nay, nơi chúng từng được chôn cất trong một bảo tháp vào khoảng năm 200 đến 240 trước Công nguyên.

Chú thích ảnh
Ngọc Piprahwa là một phần trong kho báu lộng lẫy gồm hơn 1.800 hiện vật, chủ yếu được lưu giữ tại Bảo tàng Ấn Độ ở Kolkata. Ảnh: Sotheby's

Người ta cho rằng những ngọc xá lợi này được để lại kim thân đã hỏa táng của Đức Phật, người nhập diệt khoảng 200 năm trước đó và nhiều Phật tử tin rằng chúng là biểu tượng cho công đức tu hành cao quý cũng như sự hiện thân của Đức Phật.

334 viên ngọc đã được lên lịch bán đấu giá ngày 7/5 tại Hong Kong, nơi Sotheby's đã trưng bày bộ sưu tập trong một cuộc triển lãm công cộng. Các bảo vật dự kiến sẽ được bán với giá khoảng 100 triệu đô la Hong Kong (12,9 triệu USD).

"Không có thứ gì có tầm quan trọng tương đương trong Phật giáo thời kỳ đầu từng xuất hiện tại cuộc đấu giá", Sotheby's cho biết trên trang web của mình.  Hãng đấu giá này cũng từng tuyên bố hồi tháng 2 rằng, phát hiện vào năm 1898 này “nằm trong số những khám phá khảo cổ phi thường nhất trong lịch sử”.

Ông William Claxton Peppé là một quản lý điền trang người Anh, đã khai quật được một bảo tháp tại Piprahwa, phía nam thành Lâm Tỳ Ni, được cho là nơi Đức Phật đản sinh. Ông Peppé tìm thấy các xá lợi được khắc chữ và tôn thờ từ gần 2.000 năm trước.

Các hiện vật bao gồm gần 1.800 viên đá quý - trong đó có hồng ngọc, hoàng ngọc, lam ngọc và các tấm vàng hoa văn - được cất giữ trong một căn phòng xây gạch. Hiện địa điểm này thuộc bang Uttar Pradesh.

Vào thời điểm các bảo vật được phát hiện, chính quyền thực dân Anh đã tuyên bố quyền sở hữu đối với các vật báu được khai quật, theo Đạo luật Kho báu Ấn Độ năm 1878. Tuy nhiên sau đó họ trao tặng lại các thánh tích của Đức Phật cho Vua Chulalongkorn của Thái Lan – một vị vua sùng đạo Phật, như một hành động mang tính ngoại giao và tôn giáo. Gia đình Peppé được phép giữ lại 1/5 số di vật này và chúng đã được truyền lại qua nhiều thế hệ.

"Tôi hy vọng chúng sẽ đến tay một người thực sự trân trọng chúng", Chris Peppé, chắt của ông Peppé, đã viết trong một bài viết vào tháng 2 cho Sotheby's kèm theo danh mục đấu giá.

Chris Peppé nói với BBC rằng gia đình ông đã xem xét khả năng tặng những di vật này nhưng đã gặp phải trở ngại và rằng một cuộc đấu giá có vẻ là "cách công bằng và minh bạch nhất để chuyển những di vật quý này cho Phật tử".

Thu Hằng

Dành cho bạn

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Ngày 15/11, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), đồng bào Chăm Bà-la-môn tỉnh Khánh Hòa tái hiện Lễ hội Rija Praong với các nghi thức tín ngưỡng, tiếng trống Ginăng, kèn Saranai và những điệu múa truyền thống, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Chăm đến đông đảo người xem.

Xiếc tre Việt Nam tỏa sáng tại Liên hoan Nghệ thuật châu Á+

Xiếc tre Việt Nam tỏa sáng tại Liên hoan Nghệ thuật châu Á+

Trong khuôn khổ Liên hoan Nghệ thuật châu Á+ (Asia+ Festival) lần thứ 4 và Liên hoan Văn hóa và Nghệ thuật Khu vực Vịnh Lớn Quảng Đông - Hong Kong - Macau lần thứ 6, tối 14/11, vở diễn xiếc tre đặc sắc “Teh Dar” của Việt Nam đã có đêm diễn ra mắt đầy ấn tượng tại Hội trường Tuen Mun Town Hall, Tân Giới, Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc).

Lan tỏa văn hóa Việt, thắt chặt tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Lan tỏa văn hóa Việt, thắt chặt tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào

Theo phóng viên TTXVN tại Lào, hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, sáng 15/11, tại khu vực Quảng trường Patuxay ở thủ đô Viêng Chăn, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào đã phối hợp với Câu lạc bộ Di sản Áo dài Việt Nam tại Lào tổ chức trình diễn trang phục truyền thống dân tộc, chủ đề “Áo dài bộ hành tại Patuxay” nhằm tăng cường khối đại đoàn kết, quảng bá vẻ đẹp áo dài Việt Nam và thắt chặt tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào.

Tổ chức chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Tổ chức chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hòa chung không khí Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) được tổ chức lần đầu tiên trên phạm vi cả nước, đồng thời kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026), thành phố Cần Thơ đã và đang tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo thành phố Cần Thơ năm 2026, với 13 hoạt động chính diễn ra từ ngày 13/11-30/11, trên địa bàn thành phố Cần Thơ.