Nhạc sỹ của thiếu nhi
Là một trong những nhạc sĩ nổi bật của thế hệ 8X, Nguyễn Văn Chung đã ghi dấu ấn sâu đậm với nhiều bản hit đình đám. Bên cạnh sự nghiệp âm nhạc dành cho người lớn, gần đây nhất là ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” (hơn 3 tỷ lượt nghe trên các nền tảng nghe nhạc), anh còn lặng lẽ vun đắp một mảng sáng tác đầy tính nhân văn - đó là âm nhạc thiếu nhi. Từ năm 2009, Nguyễn Văn Chung đã bắt đầu sáng tác ca khúc dành cho trẻ em. Tính đến nay, anh đã viết hơn 300 ca khúc thiếu nhi, trong đó nhiều bài đã trở thành giai điệu thân quen với các em nhỏ như: “Gia đình nhỏ, hạnh phúc to”, “Bay vào cổ tích”, “Mộng mơ tuổi thơ”, “Mẹ ơi tại sao?”... Đặc biệt, ca khúc “Nhật ký của mẹ” đã vượt qua ranh giới thể loại để trở thành một hiện tượng văn hóa, chạm đến trái tim của hàng triệu người và được dịch sang nhiều ngôn ngữ.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cho rằng, âm nhạc rất quan trọng với thiếu nhi, nó gieo hạt giống thẩm mỹ, đạo đức, giúp trẻ ít bạo lực và biết yêu thương. Ở những vùng không có điều kiện, anh thực hiện những video dạy trẻ hát do ca sĩ Duyên Quỳnh phụ trách để các thầy cô giảng dạy ngay cả khi không có thiết bị.
Với nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, sáng tác cho thiếu nhi là một nghĩa vụ thiêng liêng, khiến anh thậm chí phải chấp nhận “thiệt thòi” vì theo đuổi. Như giai đoạn anh tập trung viết nhạc cho thiếu nhi, trong nhiều năm không có doanh thu, không được ghi nhận, anh đã có ý định từ bỏ. Thế rồi, anh kể, “bỗng dưng, tôi nhận được tin nhắn từ một người mẹ nói rằng cảm ơn tôi vì nhờ bài hát mà con trai chị nói câu 'con yêu mẹ', điều mà trước giờ chị chưa nhận được. Một người khác nói con chị bị chậm nói, nhưng một ngày nó về hát 'mẹ ơi có biết con yêu mẹ nhiều' làm chị khóc như mưa. Những dòng tin nhắn đó đã kéo tôi quay lại và hoàn thành con đường còn dang dở”.
Năm 2020, Nguyễn Văn Chung là một trong những nghệ sĩ đầu tiên được Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn vinh danh với Giải Khát vọng Dế Mèn, cho những ca khúc thiếu nhi nổi bật nhất được anh sáng tác trong giai đoạn đó. Không chỉ dừng lại ở việc sáng tác, Nguyễn Văn Chung còn tích cực đào tạo tài năng trẻ thông qua các lớp học nhạc, các sân chơi âm nhạc cộng đồng và các dự án thiện nguyện hướng đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Anh từng chia sẻ: “Âm nhạc là cách để gieo yêu thương vào tâm hồn trẻ thơ. Một bài hát hay có thể theo các em suốt cả cuộc đời”.
Đại sứ truyền cảm hứng
Việc Ban Tổ chức Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn mời Nguyễn Văn Chung làm Đại sứ Truyền cảm hứng năm 2025 là một quyết định mang ý nghĩa sâu sắc.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm trong việc nâng cao thể chất và tinh thần cho học sinh, nhất là việc dạy nhạc, thể dục để tất cả các em đều phát triển và biết chơi 1 loại nhạc cụ tùy theo năng khiếu, sở trường của từng em. Hiện thực hóa chủ trương đó, ngày 10/5/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện 61/CĐ-TTg về việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, bảo đảm biên chế giáo viên mầm non, phổ thông và nghỉ hè cho trẻ em, học sinh năm 2025, trong đó nêu rõ: “Huy động, khuyến khích các nghệ sĩ, nghệ nhân, vận động viên thể dục thể thao, các chuyên gia tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, phát triển năng khiếu; xây dựng môi trường phù hợp thực hiện việc học, sử dụng ngoại ngữ trong cộng đồng, các hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh, thu hút trẻ em, học sinh, sinh viên tham gia, góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử, kỹ năng sống, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục toàn diện”.
Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của một nghệ sĩ vừa có chuyên môn vững vàng, vừa giàu tâm huyết với thiếu nhi như nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung trong vai trò Đại sứ Truyền cảm hứng của Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn chắc chắn sẽ có những đóng góp rất thiết thực vào việc cổ vũ, động viên và lan tỏa hơn nữa những sáng tạo nghệ thuật đặc sắc của thiếu nhi và vì thiếu nhi, góp phần làm phong phú cho đời sống văn hóa, nâng cao thị hiếu, thẩm mỹ cho các em, nhất là trong dịp hè này.
Trong lễ công bố vai trò Đại sứ của Giải Dế Mèn (12/5), nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung xúc động nói: “Tôi tin rằng trong mỗi đứa trẻ là một thế giới tuổi thơ nhiệm màu. Nếu chúng ta gieo vào đó những hạt mầm tử tế, tình yêu và sáng tạo, chúng sẽ nảy nở thành những cây đời đầy hoa thơm trái ngọt. Tôi vinh dự được đồng hành cùng Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn 2025 - nơi truyền cảm hứng và lan tỏa những điều tốt đẹp nhất cho trẻ em Việt Nam”.
Anh cũng chia sẻ mong muốn lan tỏa tinh thần sáng tạo dành cho trẻ em: “Nếu bạn vẫn giữ trong mình một thế giới tuổi thơ, nếu bạn yêu trẻ em, nếu bạn khao khát dành những điều tốt đẹp nhất cho con của mình, cho con của bạn bè, và cho tất cả các em thiếu nhi Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước… Hãy cùng tôi sáng tạo thêm thật nhiều tác phẩm văn học – nghệ thuật dành cho thiếu nhi, để từ đó những hạt giống tinh thần tốt đẹp nhất có thể nảy mầm trong tâm hồn trẻ thơ hôm nay và mai sau”.
Lời chia sẻ mộc mạc nhưng chân thành ấy chính là lời hiệu triệu gửi đến các cây bút, các nghệ sĩ, các nhà giáo dục, các bậc phụ huynh và chính thiếu nhi - rằng nếu chúng ta thật sự muốn xây đắp một thế giới tuổi thơ kỳ diệu, hãy tạo cho các em không gian để mơ ước, sáng tạo và tự do thể hiện bản thân. Giải thưởng Dế Mèn chính là một “mảnh đất” như vậy - nơi những mầm non ý tưởng được ươm trồng và nâng niu.
Giải thưởng Dế Mèn không đơn thuần là một giải thưởng mà đang từng bước trở thành một hệ sinh thái thúc đẩy nghệ thuật thiếu nhi tại Việt Nam. Các tác phẩm dự thi những năm qua đều cho thấy sự phong phú trong nội dung, thể loại và cách thể hiện - từ truyện ngắn, truyện tranh, thơ, nhạc đến video sáng tạo, phim hoạt hình. Điều đáng mừng là ngày càng có nhiều tác phẩm do chính thiếu nhi sáng tác, thể hiện sự trưởng thành của một thế hệ sáng tạo trẻ.
Sự đồng hành của Đại sứ Truyền cảm hứng như Nguyễn Văn Chung sẽ giúp giải thưởng kết nối sâu rộng hơn với cộng đồng - không chỉ trong giới nghệ thuật, còn lan tỏa đến các trường học, gia đình, các tổ chức giáo dục và văn hóa. Với sức ảnh hưởng của mình, Nguyễn Văn Chung sẽ góp phần lan tỏa những giá trị tích cực, truyền lửa sáng tạo và cổ vũ các em nhỏ dám viết, dám vẽ, dám mơ và dám kể những câu chuyện của chính mình.
Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn 2025 đang trải qua các vòng chấm chọn và sẵn sàng cho lễ trao giải sẽ được tổ chức vào dịp Quốc tế Thiếu nhi (1/6). Với sự đồng hành của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, hành trình nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ của Dế Mèn chắc chắn sẽ tiếp tục vươn xa, trở thành biểu tượng đẹp cho nghệ thuật “của thiếu nhi” và “vì thiếu nhi” tại Việt Nam.
