Cầu nối văn hoá nâng cao vị thế Việt Nam

Báo cáo Hạnh phúc thế giới năm 2026 công bố Việt Nam xếp hạng 45 (tăng 1 bậc so với năm 2025) thuộc nhóm quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Đầu năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 173/QĐ-TTg ban hành Chiến lược truyền thông quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Điều đó phản ánh những nỗ lực và thành tựu của Việt Nam trong phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng mọi mặt đời sống xã hội.

Chuyên gia phát triển thương hiệu Phan Minh Thu, giảng viên môn Xây dựng Thương hiệu Văn hóa, Trường Đại học Văn hoá Hà Nội nhận định, báo chí Việt Nam đã kiên trì kể câu chuyện Việt Nam bằng những hình thức ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp và phù hợp hơn với công chúng quốc tế thông qua hệ sinh thái truyền thông đối ngoại đa nền tảng và đa ngôn ngữ.

Các chương trình như: Vietnam Today, VTV4, các kênh đối ngoại của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Đài Truyền hình Việt Nam, ấn phẩm tiếng Anh, tiếng Pháp… của báo Viet Nam News & Law, Le Courrier du Vietnam, Báo Ảnh Việt Nam, Báo điện tử VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam - TTXVN)… đã góp phần đứa hình ảnh Việt Nam đến với cộng đồng quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài, phát huy vai trò của nguồn thông tin chính thống và mở rộng khả năng tiếp cận độc giả toàn cầu trên môi trường số.

“Báo chí ngày càng quan tâm đến những câu chuyện về văn hóa địa phương, di sản, giáo dục, đổi mới sáng tạo, những con người bình dị và các mô hình phát triển từ giá trị bản địa. Từ đó giúp bạn bè quốc tế biết đến Việt Nam, hiểu sâu hơn về những giá trị làm nên bản sắc và sức sống của Việt Nam hôm nay. Quan trọng hơn, thông qua báo chí, nhiều giá trị văn hóa Việt Nam đang được chia sẻ với thế giới, như tinh thần cộng đồng, sự gắn kết gia đình, truyền thống hiếu học, khả năng thích ứng trước biến động và kinh nghiệm gìn giữ bản sắc trong quá trình hội nhập”, bà Phan Minh Thu nhấn mạnh.

Là cơ quan thông tấn quốc gia với mạng lưới hơn 30 cơ quan thường trú nước ngoài, TTXVN không chỉ giới thiệu hình ảnh Việt Nam ra thế giới, mà còn kết nối thế giới với Việt Nam thông qua những sản phẩm báo chí đa dạng từ báo viết, ảnh, video, đồ họa đến các nền tảng số, ngôn ngữ quốc tế…

Hiện nay, TTXVN có quan hệ hợp tác với hơn 40 hãng thông tấn và cơ quan báo chí quốc tế, là thành viên tích cực của các tổ chức báo chí khu vực như Tổ chức các hãng thông tấn châu Á - Thái Bình Dương (OANA), Mạng tin châu Á (ANN)...

Một điểm nhấn đáng chú ý trong công tác truyền thông đối ngoại thời gian qua là Giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc - Happy Vietnam”. Từ năm 2023 đến nay, giải thưởng đã trở thành hoạt động truyền thông có sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng “thế trận thông tin tích cực” của Việt Nam trên môi trường số toàn cầu. Qua ba mùa tổ chức, hàng chục nghìn tác phẩm ảnh, video và câu chuyện truyền thông đã phản ánh sinh động những đổi thay tích cực của đất nước, những khoảnh khắc đời thường giàu cảm xúc, tinh thần vượt khó, sẻ chia và khát vọng vươn lên của người Việt Nam. Đặc biệt, chủ thể sáng tạo không chỉ là nhà báo, nghệ sĩ, nhà làm phim chuyên nghiệp mà còn là người dân trong nước, kiều bào và bạn bè quốc tế yêu mến Việt Nam.

Theo bà Trịnh Thị Thuỷ, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, cạnh tranh chiến lược, cạnh tranh thông tin và chiến tranh thông tin trên không gian mạng ngày càng gay gắt, công tác truyền thông về quyền con người không chỉ còn là hoạt động tuyên truyền theo cách truyền thống, mà đã trở thành một bộ phận quan trọng của hệ thống quản trị thông tin quốc gia hiện đại.

“Một quốc gia không chỉ được nhận diện bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực khoa học công nghệ, mà còn bằng khả năng lan tỏa giá trị, tạo dựng niềm tin xã hội và định hình hình ảnh quốc gia trên không gian truyền thông quốc tế. Trong môi trường số hiện nay, mỗi thông tin tích cực, mỗi hình ảnh chân thực, mỗi câu chuyện giàu tính nhân văn về đất nước và con người Việt Nam đều góp phần hình thành dòng thông tin chính thống của quốc gia; qua đó, quảng bá hình ảnh đất nước, nâng cao sức mạnh mềm và củng cố vị thế Việt Nam trên trường quốc tế”, bà Trịnh Thị Thuỷ bày tỏ.

Ở góc độ nghiên cứu truyền thông, TS Đỗ Anh Đức, Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cho rằng, trong tương lai, con người sẽ có xu hướng tìm về những giá trị nhân văn sâu sắc. Khi phỏng vấn nhiều du khách quốc tế yêu thích nghệ thuật múa rối nước, một trong những lý do khiến họ bị cuốn hút chính là sự hồn nhiên, mộc mạc và những giá trị cộng đồng mà xã hội công nghiệp hiện đại dường như đang dần đánh mất.

TS Đỗ Anh Đức nhấn mạnh: “Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, thế giới có nguy cơ xa rời những giá trị cốt lõi thuộc về con người. Vì vậy, bên cạnh phát triển khoa học - công nghệ, Việt Nam cần phát huy thế mạnh của một nền văn hóa giàu tình cảm, đề cao nghĩa tình và sự gắn kết cộng đồng. Cần để thế giới nhìn thấy Việt Nam không chỉ là một quốc gia đang phát triển, mà còn là điểm tựa văn hóa, có thể đóng góp cho nhân loại những giá trị về tình làng nghĩa xóm, tinh thần cộng đồng và sự gắn kết giữa con người với con người. Tuy nhiên, những giá trị đó không thể chỉ được thể hiện một cách tự nhiên, mà cần được truyền thông bằng một chiến lược bài bản, chuyên nghiệp và ở tầm cao hơn”.

Sau gần ba thập kỷ làm truyền hình đối ngoại, nhà báo Nguyễn Thị Phương Liên, Ban Truyền hình Đối ngoại VTV4, Đài Truyền hình Việt Nam chia sẻ, để nâng cao hiệu quả truyền thông quốc gia, cần chú trọng hai yếu tố cốt lõi. Thứ nhất là xây dựng góc nhìn đa chiều, đặt các câu chuyện về du lịch, văn hóa, chính sách và hình ảnh quốc gia trong dòng chảy chung của khu vực và thế giới. Thứ hai là lấy con người làm trung tâm, kể những câu chuyện chân thực, giản dị nhưng giàu cảm xúc và tính nhân văn.

Truyền thông muốn chạm tới trái tim công chúng quốc tế phải hài hòa giữa bản sắc dân tộc và tinh thần toàn cầu. Những câu chuyện về tình yêu thương, khát vọng hòa bình, ý chí vươn lên của con người luôn có sức lan tỏa vượt qua mọi ranh giới. Bên cạnh nội dung, các sản phẩm truyền thông cũng cần đạt chuẩn quốc tế về hình ảnh, âm thanh, kỹ thuật kể chuyện và được phân phối trên nhiều nền tảng để tiếp cận công chúng ở mọi không gian truyền thông.