Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí thiết lập một kênh liên lạc trực tiếp để xử lý các sự cố liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó tạo ra một cơ chế an toàn có giới hạn giữa hai cường quốc AI hàng đầu thế giới.
Thỏa thuận này, theo kênh RT của Liên bang Nga tối 26/9, đạt được trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Washington và đã được chính phủ hai nước xác nhận.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 26/9 cho biết hai bên sẽ thiết lập một kênh liên lạc song phương về "các sự cố AI" và khởi động Đối thoại AI Trung Quốc - Mỹ chính thức nhằm trao đổi quan điểm về những rủi ro và lợi ích của công nghệ này. Vòng đối thoại tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 11.
Trong khi đó, Nhà Trắng mô tả thỏa thuận này bằng những thuật ngữ tương tự, gọi đây là một kênh liên lạc dành cho các sự cố liên quan đến khái niệm mà chính quyền Trump hiện chính thức gọi là "siêu trí tuệ" (SI).
Cho đến nay, cả hai chính phủ Mỹ và Trung Quốc đều chưa giải thích chính xác những tình huống nào sẽ được coi là một "sự cố", kênh liên lạc này sẽ vận hành như thế nào hoặc những cơ quan nào sẽ sử dụng nó nhưng cơ chế này đã được thảo luận từ trước hội nghị thượng đỉnh Trump - Tập.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đề xuất một hệ thống thông báo sự cố AI trong các cuộc đàm phán với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York vào cuối tuần trước, trong bối cảnh xuất hiện những lo ngại về nhiều vấn đề, từ các cuộc tấn công mạng và việc lạm dụng công nghệ cho mục đích sinh học đến sự cố của các hệ thống tự hành và những mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Mặc dù đồng ý thiết lập kênh liên lạc về an toàn, nhưng vào hôm 26/9, Tổng thống Trump nói rõ rằng ông không sẵn sàng chia sẻ những tiến bộ về AI của Mỹ với Bắc Kinh.
Phát biểu với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố Washington "sẽ không đạp phanh", đồng thời lập luận rằng những lời kêu gọi làm chậm quá trình phát triển sẽ làm suy giảm lợi thế của Mỹ trước Trung Quốc.
Khi được hỏi về khả năng Mỹ và Trung Quốc hợp tác chặt chẽ hơn trong phát triển AI, Tổng thống Trump cũng tỏ thái độ không mặn mà.
Ông nói: "Tôi không muốn tích hợp bởi vì chúng tôi đang dẫn trước rất xa" và "Khi anh đang dẫn đầu, anh không mở cửa để chia sẻ với nhau”.
Những phát biểu này trái ngược với giọng điệu mang tính hợp tác hơn mà ông Tập thể hiện trong chuyến thăm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nói với người đồng cấp Donald Trump rằng mặc dù hai nước cạnh tranh trong lĩnh vực AI, nhưng họ vẫn có thể "hợp tác nhiều hơn nữa" và cần phối hợp để ngăn chặn việc sử dụng sai mục đích và lạm dụng công nghệ này.
Ông Tập tuyên bố: "AI phải được đặt dưới sự kiểm soát của con người", đồng thời kêu gọi áp dụng cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" và tiếp tục đối thoại song phương về những rủi ro cũng như lợi ích của AI.
Theo RT, Trung Quốc đã nhiều lần thúc đẩy những nguyên tắc tương tự thông qua các sáng kiến rộng lớn hơn của nước này về quản trị AI toàn cầu.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho biết AI chiếm một phần tương đối nhỏ trong các cuộc thảo luận của ông với Chủ tịch Trung Quốc.
Trong một phát biểu đưa ra hôm 26/9, nhà lãnh đạo Mỹ nói: "Chúng tôi không dành quá nhiều thời gian để nói về vấn đề này", , đồng thời cho biết phần lớn cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo về chủ đề này tập trung vào quyết định của ông thay thế thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" bằng "siêu trí tuệ".
RT cho biết thỏa thuận Mỹ-Trung về AI có phạm vi hạn chế này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng xuất hiện nhiều cảnh báo từ các lãnh đạo công nghệ Mỹ và quan chức quốc tế rằng những hệ thống AI có năng lực ngày càng cao cuối cùng có thể vượt khỏi các biện pháp bảo vệ hiện có hoặc bị khai thác để tiến hành các cuộc tấn công mạng quy mô lớn và gây ra những mối đe dọa khác.
Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei kêu gọi giảm tốc độ phát triển AI tiên tiến nhất, cảnh báo rằng các hệ thống ngày càng có khả năng hoạt động tự chủ có thể sớm tự cải thiện năng lực của chính mình, vượt qua các biện pháp bảo vệ hiện có và tiến hành các cuộc tấn công mạng quy mô lớn vượt khỏi khả năng kiểm soát của con người.
Trong một động thái hiếm hoi thể hiện sự đồng thuận, các đối thủ của ông - Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman và Giám đốc điều hành SpaceXAI Elon Musk - đều ủng hộ đề xuất này.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã gạt sang một bên những cảnh báo ngày càng gia tăng từ các lãnh đạo hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) rằng AI ngày càng mạnh có thể gây ra mối đe dọa đối với sự tồn vong của nhân loại, đồng thời nhấn mạnh rằng ưu tiên của Washington phải là đánh bại Trung Quốc trong cuộc đua công nghệ.
Phát biểu với các phóng viên tại Ireland hôm 13/9, theo kênh RT của Liên bang Nga, Tổng thống Trump thừa nhận có thể áp dụng một số biện pháp bảo đảm an toàn, nhưng cho rằng những mối nguy hiểm đang bị các “thế lực tiêu cực” không được nêu cụ thể phóng đại.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm: “Chúng tôi đang dẫn trước Trung Quốc về AI, chúng tôi là quốc gia tiên tiến nhất thế giới và, nói thẳng ra, tôi muốn duy trì vị thế đó... Ai chiến thắng trong cuộc đua AI sẽ là người chiến thắng”, đồng thời cho rằng những người chỉ trích đang đưa ra các kịch bản “sẽ không xảy ra”.
