Nằm trong vùng ngập lòng hồ thủy điện Lai Châu, Trường Tiểu học xã Mường Mô, huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) phải di dời đến địa điểm khác. Trường chưa xây xong, cả thầy lẫn trò vượt mọi khó khăn, dựng phòng học tạm, tổ chức học bình thường, chờ ngày chuyển lên trường mới.
Mượn đất dựng lớp tạmDãy lớp học tranh tre, nứa sập xệ, các thầy cô giáo phải quây bạt quanh để giữ ấm cho các em ngồi học. Từng đợt gió thốc qua phên liếp, các em học sinh co ro, cố gắng ngồi nghe cô giáo giảng bài. Thầy Lê Văn Nam, Hiệu trưởng Trường Tiểu học xã Mường Mô đưa chúng tôi thăm lớp và chỗ ăn ở của học sinh, tất cả đều tạm bợ. Thầy Nam nói: “Chuyển lên điểm tái định cư mới, trường chưa xây xong nên phải mượn đất của Ban tái định cư tỉnh để dựng lớp tạm. Chúng tôi cố gắng lắm thì thầy cô giáo, học sinh mới có chỗ chui ra chui vào. Khó khăn nhiều, nhà trường mong sớm được chuyển lên điểm mới khang trang và sạch đẹp hơn”.
Mượn đất dựng lớp tạmDãy lớp học tranh tre, nứa sập xệ, các thầy cô giáo phải quây bạt quanh để giữ ấm cho các em ngồi học. Từng đợt gió thốc qua phên liếp, các em học sinh co ro, cố gắng ngồi nghe cô giáo giảng bài. Thầy Lê Văn Nam, Hiệu trưởng Trường Tiểu học xã Mường Mô đưa chúng tôi thăm lớp và chỗ ăn ở của học sinh, tất cả đều tạm bợ. Thầy Nam nói: “Chuyển lên điểm tái định cư mới, trường chưa xây xong nên phải mượn đất của Ban tái định cư tỉnh để dựng lớp tạm. Chúng tôi cố gắng lắm thì thầy cô giáo, học sinh mới có chỗ chui ra chui vào. Khó khăn nhiều, nhà trường mong sớm được chuyển lên điểm mới khang trang và sạch đẹp hơn”.
Trường tạm, không có nhà ăn nên học sinh bán trú phải mang cơm lên lớp ngồi ăn. |
Đẩy nhanh tiến độ di dân tái định cư thủy điện Lai Châu, các gia đình thuộc vùng ngập lòng hồ ở xã Mường Mô (Nậm Nhùn) phải chuyển lên bản tái định cư. Để có học sinh, đảm bảo tỷ lệ chuyên cần, năm học 2014 - 2015 Trường Tiểu học xã Mường Mô cũng phải chuyển theo. Thầy, cô giáo nghỉ hè về trường sớm trước một tháng, vận chuyển đồ dùng, bàn ghế và dựng lớp tạm để nhanh chóng ổn định, đón học sinh vào năm học mới. Thời gian trường chuyển lên, phụ huynh ai cũng bận làm nhà, nên chỉ một tay thầy cô giáo đi rừng chặt tre nứa dựng lớp. Lúc chưa có chỗ ở, giáo viên phải đi ở nhờ nhà dân, ngày tập trung dựng lớp, đêm sắp xếp sách vở và đồ dùng dạy học. Hơn một tháng vất vả, đầu tháng tám các em học sinh cũng có lớp học. Tuy cơ sở tạm bợ, nhưng có trường có lớp để bước vào một năm học mới trên vùng đất mới, thầy cô giáo và học sinh ai cũng vui mừng. “Mái tranh sơ sài, mấy tháng sau không chống chịu được sự khắc nghiệt của thời tiết, vì mưa lớn thường xuyên nên tốc mái. Thương học trò trong cảnh nắng rọi đỉnh đầu, thầy cô phải mua tấm bạt lợp lại mái”, thầy Nam tâm sự.Phòng hiệu bộ kiêm phòng hội đồng vẻn vẹn khoảng mười mét vuông, bàn ghế kê chật chội, tài liệu và đồ dùng dạy học để ngổn ngang, nền đất ẩm ướt. Loay hoay mãi, thầy Nam mới bỏ lọt hai cái ghế để mời khách ngồi. Bên kia học bài, ở bên này nghe rõ mồn một, phên liếp đan thưa và mỏng dính. Theo thầy Nam đó là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc dạy học của nhà trường. Thầy Lê Văn Nam nói: “Chật chội quá, các anh thông cảm. Chờ trường mới xây xong thì tha hồ rộng rãi. Nhà thầu cho biết đầu tháng năm này sẽ bàn giao, chúng tôi đang chờ từng ngày để lên trường mới cho bớt khổ”. Bà Lù Thị Sen, Chủ tịch UBND xã Mường Mô cho biết: “Trường cấp hai đang tổ chức học ở địa điểm cũ, học sinh phải đi học xa nên rất khó khăn để duy trì tốt tỷ lệ chuyên cần. Theo tiến độ hiện nay, trụ sở mới của trường cấp hai còn lâu mới xong. Cấp học mầm non cũng chuyển lên điểm trung tâm và phải mượn nhà văn hóa bản tổ chức dạy học. Chúng tôi mong muốn nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm bàn giao trụ sở trường ba cấp học để thầy, cô giáo và học sinh đỡ vất vả. Nếu phải học nhờ, cơ sở tạm bợ thế này thì ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học của cả thầy lẫn trò. Chính quyền xã thường xuyên động viên nhà trường, quyết tâm không vì khó khăn mà để các em học sinh phải nghỉ học”. “Bữa đói, bữa no” Tại điểm trường trung tâm có 17 lớp, 260 học sinh, chủ yếu là con em các hộ trong diện tái định cư thủy điện Lai Châu của các bản: Nậm Hài, Bản Cang, Bản Giẳng (Mường Mô). Trường Tiểu học Mường Mô không phải trường bán trú, nhưng vẫn tổ chức nuôi học sinh bán trú, vì nhiều học sinh ở bản xa về học. Nói đến chế độ ăn của học sinh bán trú, thầy Lê Văn Nam cho biết: “Nhà nước hỗ trợ tiền và gạo cho học sinh bán trú, nhưng so với giá lương thực thực phẩm đắt đỏ ở đây thì không đủ. Tiền ăn, nhà trường chia 15 nghìn đồng/ngày/học sinh, gạo được cấp 15 kg gạo/tháng, tằn tiện cũng không đủ nấu ngày ba bữa. Hôm nào còn cơm nguội, học sinh bán trú có bữa ăn sáng, không thì nhịn đói lên lớp”.
Dãy lớp học tạm của Trường Tiểu học Mường Mô sập xệ, vách nứa thông thốc. |
Năm học này, nhà trường có 133 học sinh ở các bản xa đăng ký bán trú, do điều kiện cơ sở vật chất không đảm bảo, nên chỉ có 60 em ở trong trường. Các em còn lại ra ngoài ở nhờ nhà người thân và bạn học gần trường. Tiếng là được ở bán trú, nhưng khu bán trú của các em không khác lều lán trên nương, cũng nhà tạm quây bạt, cột tre. Hơn chục em học sinh chen chúc trong túp lều rộng chưa tới mười mét vuông. Những đêm mưa to gió lớn, thầy cô thức trắng lo lắng cho các em học sinh, lo lắng cho mình, chỗ nào mưa dột thì chuyển giường, kiếm tấm bạt che tạm. Nhà ăn chưa có, nên lớp học vừa là chỗ ngồi ăn, vừa là chỗ dạy học. Khuôn viên trường và lớp học nền đất, nắng bụi bẩn, mưa lầy lội.Nơi ở học sinh bán trú, xung quanh thưng bạt kín, thiếu ánh sáng, gần sát giường ngủ của các em là bếp nấu. Cán bộ y tế Đặng Đức Long nói: “Do không có chỗ ở nên hai em phải chen chúc nhau trên chiếc giường một. Khó khăn, nhưng phải khắc phục để chờ lên trường mới sẽ tốt hơn”. Thầy Nam chở tôi bằng xe máy xuống thăm điểm trường bản dưới. Đến trụ sở trường đang xây, thầy chỉ tay về khoảnh đất trống trong khuôn viên nói về dự định: “Chỗ ấy chúng tôi sẽ dựng nhà gỗ cho học sinh bán trú, không để em nào phải ra ngoài ở nhờ nữa. Thầy cô và học sinh sẽ vun đất, rào vườn trồng rau xanh, bữa ăn của các em được cải thiện phần nào”. Xe bon bon trên con đường nhựa mới đổ, chạy dài thẳng tắp. Trên vùng đất mới nhộn nhịp, tiếng cưa máy, đục đẽo làm nhà mới vang vang cả một góc rừng.Bài và ảnh: Việt Hoàng