Theo báo The Strait Times của Singapore tối 20/4, sự kiện nêu trên diễn ra ngày 20/4 trong bối cảnh vận tải hàng hải ở vùng Vịnh bị gián đoạn sau cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran dẫn tới việc “đóng băng’ việc đi qua eo biển Hormuz.
Các quan chức biên giới Iraq cho biết cửa khẩu được mở lại nằm ở tỉnh Nineveh, miền Bắc Iraq. Sau khi cửa khẩu được mở không chỉ cho phép vận chuyển dầu nhiên liệu bằng xe tải qua Syria, mà còn giúp mở lại tuyến giao thương thương mại vốn bị đình trệ kể từ khi xung đột bùng phát sau nội chiến Syria.
Với việc cửa khẩu Rabia, được gọi là Yarubiyah ở phía Syria, hoạt động trở lại, cả ba cửa khẩu biên giới giữa Iraq và Syria hiện đều đã được mở.
Cửa khẩu Rabia vốn là tuyến thương mại quan trọng giữa Iraq và Syria, đã đóng cửa sau khi tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (ISIS) tự xưng trỗi dậy và chiếm giữ nhiều vùng rộng lớn ở Syria và Iraq trong chiến dịch tấn công chớp nhoáng năm 2014.
Mặc dù sau đó các phần tử cực đoan đã bị đánh bại, nhưng cửa khẩu này vẫn đóng cửa và chỉ thỉnh thoảng được sử dụng để vận chuyển viện trợ vào Syria bị chiến tranh tàn phá.
Cho đến đầu năm 2026, lực lượng người Kurd kiểm soát cửa khẩu phía Syria đã bàn giao cho chính quyền Syria - lực lượng đã lật đổ cựu Tổng thống Bashar al-Assad vào tháng 12/2024.
Phát biểu với báo giới trong lễ mở cửa lại cửa khẩu Rabia, ông Omar Al-Waeli, người đứng đầu Cơ quan Cửa khẩu Biên giới Iraq, nói rằng Rabia “là một cửa khẩu chiến lược” đã bị đóng gần 13 năm.
Ông Al-Waeli cho biết việc mở lại cửa khẩu Rabia sẽ giúp giảm áp lực đối với các chuyến hàng nhiên liệu sang Syria bằng cách cho phép nhiều xe tải chở dầu đi qua hơn, trong khi hiện nay phần lớn các đoàn xe đang bị ùn ứ tại cửa khẩu al-Waleed ở miền Tây Iraq - điểm biên giới duy nhất hoạt động trước đó.
Iraq đang gặp khó khăn trong việc giải phóng lượng tồn kho dầu nhiên liệu ngày càng tăng, khi xuất khẩu đường biển qua vùng Vịnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng do eo biển Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa.
Công ty Tiếp thị dầu mỏ quốc gia Iraq (SOMO) gần đây đã chuyển sang các tuyến vận chuyển đường bộ qua Syria, dù chi phí cao hơn, như một trong số ít lựa chọn khả thi để duy trì xuất khẩu.
SOMO đã ký hợp đồng cung cấp khoảng 650.000 tấn dầu nhiên liệu mỗi tháng từ tháng 4 đến tháng 6, được vận chuyển bằng xe tải qua Syria.
Các đoàn xe bồn chở dầu của Iraq dự kiến sẽ bắt đầu vượt biên trong những ngày tới, bổ sung năng lực cho hoạt động mà các quan chức năng lượng cho biết đã gây áp lực lớn lên hệ thống vận tải và hạ tầng biên giới của Iraq.
Trước đây, Iraq xuất khẩu phần lớn dầu nhiên liệu thông qua cảng Khor al-Zubair ở vùng Vịnh.
Sau khi chiến tranh Mỹ - Israel và Iran bùng nổ, vào ngày 2/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, không cho phép Mỹ hoặc các quốc gia tham gia các cuộc tấn công Iran đi qua tuyến hàng hải quan trọng này.
Việc đóng cửa này đã gây ra điều mà các nhà phân tích mô tả là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử, với khoảng 13 triệu thùng dầu thô, khí ngưng tụ (condensate) và các chất lỏng khí tự nhiên mỗi ngày bị ảnh hưởng.
