Được Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua khuyến học, khuyến tài, xây dựng các mô hình học tập giai đoạn 2021–2025, bà Lâm Thị Cúc Huỳnh, ngụ xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long được biết đến với những hoạt động thiện nguyện tại địa phương. Từ hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn đến duy trì bếp “Cơm chay 0 đồng Chủ nhật”, bà Lâm Thị Cúc Huỳnh luôn tâm niệm rằng còn sức khỏe là còn sẻ chia, góp phần giúp những hoàn cảnh khó khăn có thêm điều kiện vươn lên trong cuộc sống.
Từ thấu hiểu đến những sự sẻ chia
Sinh năm 1957, trong gia đình nghèo có 9 anh chị em, tuổi thơ của bà Lâm Thị Cúc Huỳnh gắn liền với những ngày tháng lao động vất vả. Không có đất sản xuất, cha mẹ bà phải mưu sinh bằng việc thuê đất trồng rau màu để trang trải cuộc sống. Từ nhỏ, bà đã quen thức khuya, dậy sớm, vừa phụ giúp gia đình vừa cố gắng học tập.
Những năm tháng sống trong cảnh thiếu thốn, giúp bà Huỳnh thấu hiểu nỗi vất vả của người nghèo, nhất là gánh nặng cơm áo và chi phí học hành cho con. Lời dạy của cha về ý nghĩa của việc học trở thành động lực để bà nỗ lực vươn lên. Khi có công việc ổn định, bà luôn quan tâm, tìm cách hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, mong các em có điều kiện tiếp tục đến trường.
Tháng 8/2011, bà nghỉ hưu sau thời gian công tác tại Hội đồng nhân dân tỉnh. Đến tháng 3/2012, bà đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội Bảo trợ Người khuyết tật, Trẻ mồ côi và Bệnh nhân nghèo huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh trước đây. Trên cương vị này, bà đã dành rất nhiều tâm huyết kết nối các nhà hảo tâm, vận động nguồn lực chăm lo những hoàn cảnh khó khăn.
Trong nhiệm kỳ 2012–2016, Hội vận động gần 5 tỷ đồng phục vụ các hoạt động bảo trợ xã hội, trong đó có hỗ trợ học sinh mồ côi, học sinh nghèo. Hội còn vận động xây dựng nhà ở, làm cầu giao thông, trao xe lăn, xe lắc và hỗ trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi, bệnh nhân nghèo có thêm điều kiện ổn định cuộc sống.
Với bà Huỳnh, thiện nguyện không chỉ là trao tiền, tặng quà mà còn phải tìm hiểu để sự hỗ trợ đến đúng người, đúng nhu cầu. Bà chủ động nắm bắt hoàn cảnh từng trường hợp, xác định khó khăn cần tháo gỡ rồi kết nối với các nhà hảo tâm. “Điều quan trọng là phải nắm rõ hoàn cảnh của từng đối tượng; khi mình làm việc bằng sự chân thành, minh bạch thì các nhà hảo tâm tin tưởng, cùng chung tay giúp đỡ”, bà Huỳnh chia sẻ.
Bên cạnh vận động nguồn lực xã hội, bà còn trích một phần lương hưu để trực tiếp giúp đỡ những người khó khăn. Tùy điều kiện, bà hỗ trợ học bổng, sách vở, học phí, quần áo và các nhu yếu phẩm, góp phần giúp học sinh nghèo, học sinh mồ côi có thêm điều kiện tiếp tục đến trường.
Năm 2025, bà cùng các đơn vị liên quan trao tặng 15 xe đạp và 45 thùng sữa cho học sinh trên địa bàn. Bà cũng phối hợp với các tổ chức, đoàn thể vận động hỗ trợ học sinh vượt khó học tốt, giúp các em có thêm điều kiện học tập và sinh hoạt.
Tinh thần sẻ chia còn được bà lan tỏa trong gia đình. Con trai và con dâu thường xuyên đóng góp cho các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và những gia đình gặp biến cố. Bà quan niệm, việc thiện không nhất thiết phải bắt đầu từ những đóng góp lớn lao mà có thể xuất phát từ những việc làm nhỏ, phù hợp với điều kiện của mỗi người.
Không chỉ quan tâm hỗ trợ học sinh, bà Huỳnh còn chú trọng xây dựng tinh thần học tập suốt đời trong gia đình, khuyến khích con cháu trau dồi kiến thức, duy trì thói quen tiết kiệm và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Nhờ những đóng góp không mệt mỏi, bà đã được Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng các mô hình học tập giai đoạn 2021–2025, theo Quyết định số 387/QĐ–TTg và Quyết định số 677/QĐ–TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Đối với bà Huỳnh, sự ghi nhận này vừa là niềm vui, vừa là động lực để bà tiếp tục tham gia các hoạt động có ích. Niềm vui lớn nhất của bà là thấy học sinh nghèo có thêm điều kiện đến trường, người khó khăn được hỗ trợ kịp thời và những gia đình còn thiếu thốn có thêm niềm tin vươn lên trong cuộc sống.
Bền bỉ giữ lửa bếp cơm thiện nguyện
Trong những hoạt động đang duy trì, bếp “Cơm chay 0 đồng Chủ nhật” là nơi thể hiện rõ tinh thần tận tâm, sẻ chia của bà Huỳnh. Bếp hình thành từ cuối năm 2021, sau thời gian dịch COVID-19, với sự hỗ trợ địa điểm của Thánh thất Cao Đài (xã Châu Thành) và sự chung tay của những tấm lòng thiện nguyện, cùng mong muốn mang những bữa ăn nghĩa tình đến với người có hoàn cảnh khó khăn
Vào mỗi Chủ nhật, bà Huỳnh cùng hơn 10 thành viên chuẩn bị nguyên liệu, nấu nướng, chia cơm và đóng hộp khoảng 300–350 suất ăn để trao tặng người dân. Những dịp có nguồn nguyên liệu và kinh phí thuận lợi, số suất ăn có thể tăng lên 400–450 phần. Mỗi thành viên đảm nhận một công việc, từ vận động nguyên liệu, sơ chế thực phẩm đến chế biến và trao cơm tận tay người cần giúp đỡ. Bếp duy trì hoạt động nhờ sự đóng góp tự nguyện của các nhà hảo tâm và người dân, từ kinh phí, gạo, rau củ đến công sức trực tiếp tham gia. Dù điều kiện đóng góp khác nhau, mọi người đều chung mong muốn san sẻ khó khăn với người nghèo, góp phần duy trì hoạt động thiện nguyện ý nghĩa tại địa phương.
Bà Lâm Thị Cúc Huỳnh trao tặng các suất ăn cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.
Công việc thường bắt đầu từ sáng sớm. Có người thức dậy từ khoảng 3 giờ để nấu nướng, người đến từ 6 giờ để sơ chế rau củ, chia cơm, đóng hộp và sắp xếp các phần ăn. Mỗi người đảm nhận một phần việc, cùng nhau chuẩn bị những suất cơm chu đáo để trao đến người cần giúp đỡ.
Từ những ngày đầu chỉ nấu khoảng 100-200 suất, bếp dần tăng số lượng nhờ sự hưởng ứng của cộng đồng. Có người chưa từng gặp các thành viên nhưng vẫn gửi tiền, gạo, thực phẩm, nguyên liệu…
Theo bà Huỳnh, sự tin tưởng của các nhà hảo tâm được xây dựng từ quá trình tổ chức nghiêm túc, công khai và tinh thần trách nhiệm của những người trực tiếp tham gia. Chính sự chung sức ấy giúp bếp cơm duy trì đều đặn, trở thành điểm kết nối những tấm lòng cùng hướng đến người nghèo.
Trong số những người đồng hành cùng bà Huỳnh có vợ chồng bà Nguyễn Thị Thuận, 74 tuổi, ngụ ấp Hương Phụ A, xã Châu Thành. Hơn 20 năm qua, vợ chồng bà gắn bó với hoạt động nấu cơm từ thiện, trao tặng bệnh nhân nghèo tại bệnh viện. Trong thời gian dịch COVID-19, khi hoạt động tại bệnh viện bị gián đoạn, bà Thuận chuyển sang nấu cơm tại nhà, duy trì đều đặn từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần. Khoảng 2 giờ sáng mỗi ngày, hai vợ chồng đã thức dậy chuẩn bị khoảng 150 suất cơm để kịp trao đến người cần giúp đỡ vào sáng sớm. Đến Chủ nhật, bà Thuận tiếp tục cùng bà Huỳnh chuẩn bị những suất cơm chay 0 đồng. Dù tuổi đã cao, vợ chồng bà vẫn nhiệt tình tham gia, người con gái 53 tuổi cũng nhiều năm đồng hành, tiếp nối việc làm thiện nguyện của cha mẹ.
Bếp cơm còn thu hút nhiều người trẻ tham gia. Anh Ngô Văn Tới, 34 tuổi, làm nghề sửa chữa điện, nước tại xã Tập Ngãi, đã gắn bó với hoạt động thiện nguyện này từ 3-4 năm nay. Dù công việc thường ngày khá bận rộn, anh vẫn sắp xếp thời gian đến phụ bếp vào mỗi Chủ nhật, từ khoảng 6 giờ 30 phút, với các công việc như rửa rau, vận chuyển thực phẩm, chia cơm và đóng hộp.
Anh Tới cho biết đến với bếp cơm từ mong muốn góp một phần nhỏ để san sẻ khó khăn với người nghèo. Tùy điều kiện, anh đóng góp công sức, tiền, gạo hoặc thực phẩm. Với anh, niềm vui là được trực tiếp góp sức để những suất cơm nghĩa tình đến tay người cần giúp đỡ và tiếp tục đồng hành cùng hoạt động ý nghĩa này.
Không chỉ mang đến những suất ăn miễn phí, bếp cơm còn tạo cơ hội để những người từng nhận sự sẻ chia tiếp tục giúp đỡ người khác. Chị Lâm Thị Tuyết Hương, ngụ ấp Tầm Phương, xã Châu Thành, làm nghề bán vé số, là một trong những người nhận cơm từ bếp vào mỗi Chủ nhật. Những suất ăn giúp chị tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, có thêm khoản tiền trang trải cuộc sống gia đình. Khi có điều kiện, chị còn đến phụ bếp, chia cơm và trao những phần ăn cho người có hoàn cảnh khó khăn.
Bếp “Cơm chay 0 đồng Chủ nhật” hiện được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Châu Thành quan tâm phối hợp duy trì, gắn với hoạt động của Câu lạc bộ “Nhóm Thiện nguyện Châu Thành”. Bên cạnh nấu cơm từ thiện, các thành viên còn phối hợp hỗ trợ học sinh mồ côi, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thăm hỏi người khuyết tật và những trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo. Qua đó, mô hình góp phần kết nối các nguồn lực xã hội, tập hợp những người có chung mong muốn chăm lo cho cộng đồng.
Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Châu Thành Thạch Thị ChalSôPhiaRy cho biết, bà Lâm Thị Cúc Huỳnh là một trong những cá nhân tích cực trong các hoạt động an sinh xã hội tại địa phương. Bằng sự tận tâm và tinh thần trách nhiệm, bà đã kết nối, vận động nhiều nguồn lực hỗ trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi, bệnh nhân nghèo và học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đặc biệt, việc duy trì bếp “Cơm chay 0 đồng Chủ nhật” nhiều năm qua góp phần chia sẻ khó khăn với người dân, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái và khuyến khích cộng đồng cùng chung tay làm việc thiện.
Về hưu không để an nhàn, bà Lâm Thị Cúc Huỳnh dành thời gian cho các hoạt động cộng đồng, với quan niệm còn sức khỏe thì còn làm việc thiện. Từ những trải nghiệm của bản thân, bà hiểu rằng sự sẻ chia không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao; đôi khi, đó chỉ là một suất cơm nóng, vài quyển tập cho học sinh hay sự giúp đỡ kịp thời dành cho một gia đình gặp khó khăn. Những việc làm bình dị nhưng bền bỉ ấy đang góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái, nối dài hành trình sẻ chia trong cộng đồng.
