Đây cũng là bước triển khai thiết thực tinh thần Nghị quyết 57, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo chuyển đổi số.
Chuyển biến trong chất lượng tham mưu và xử lý công việc
Sau gần 6 tháng vận hành thử nghiệm, nền tảng Trợ lý ảo chuyên ngành Tài chính bước đầu ghi nhận những kết quả đáng chú ý, đặc biệt trong hỗ trợ cán bộ, công chức tra cứu thông tin, tổng hợp dữ liệu và xây dựng báo cáo. Những thay đổi về thời gian xử lý công việc cho thấy AI không chỉ là công cụ công nghệ mới mà đang từng bước trở thành trợ lực cho hoạt động quản lý nhà nước.
Ông Nguyễn Minh Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và chuyển đổi số (Bộ Tài chính) cho biết, việc triển khai nền tảng AI dùng chung là bước đi chiến lược nhằm đổi mới phương thức làm việc, nâng cao năng suất lao động và chất lượng tham mưu. Công nghệ giúp cán bộ, công chức giảm thời gian thực hiện các công việc lặp lại, dành nhiều nguồn lực hơn cho những nhiệm vụ chuyên môn có giá trị cao.
Được Bộ Tài chính phối hợp với Tập đoàn FPT, thông qua FPT Smart Cloud, trợ lý ảo AI đưa vào vận hành thử nghiệm từ ngày 1/6/2026 tại 34 đơn vị cục, vụ, nền tảng được phát triển theo định hướng tự chủ công nghệ, sử dụng hạ tầng trong nước, bảo đảm an toàn thông tin và đáp ứng yêu cầu đặc thù của hoạt động quản lý nhà nước.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, hệ thống đã cấp 1.247 tài khoản theo đề nghị của các đơn vị, ghi nhận 479 cán bộ sử dụng thực tế, trong đó 274 người sử dụng thường xuyên. Tổng cộng, nền tảng thực hiện 4.650 phiên tương tác và tạo ra 3.609 báo cáo chuẩn hóa.
Hiệu quả rõ nhất thể hiện ở những công việc có khối lượng thông tin lớn, yêu cầu tổng hợp nhanh. Nếu trước đây, việc soạn thảo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội hằng tháng của cán bộ công chức ngành Tài chính cần khoảng 1 - 2 ngày làm việc thì nay chỉ còn khoảng một giờ. Tương tự, công việc tổng hợp, phân công gần 230 nhiệm vụ theo các nghị quyết của Chính phủ, vốn cần 3 - 4 ngày với sự tham gia của hai chuyên viên, nay có thể hoàn thành trong khoảng nửa ngày.
Đây là những kết quả có ý nghĩa thực tiễn, cho thấy khả năng ứng dụng AI vào quy trình công vụ cụ thể, thay vì dừng ở việc số hóa hồ sơ hay đưa công nghệ vào hoạt động mang tính hình thức. Thời gian được tiết kiệm tạo điều kiện để cán bộ tập trung hơn vào phân tích, đánh giá và tham mưu chính sách.
Một nền tảng quan trọng khác theo Bộ Tài chính là kho tri thức chuyên ngành tích hợp gần 160.000 văn bản quy phạm pháp luật, hơn 100.000 văn bản nội bộ và gần 270.000 tin, bài về dịch vụ công. Trợ lý ảo có khả năng dẫn chiếu thông tin đến từng điều khoản và trang tài liệu gốc, giúp người sử dụng thuận tiện đối chiếu, kiểm chứng căn cứ pháp lý. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực tài chính, nơi tính chính xác và đầy đủ của thông tin ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu và thực thi chính sách.
“Không chỉ phục vụ nội bộ, Trợ lý ảo còn được tích hợp trên Cổng thông tin điện tử và hệ thống dịch vụ công. Trong giai đoạn thử nghiệm, hệ thống tiếp nhận hơn 10.000 phiên hỏi đáp với gần 20.000 câu hỏi, mở thêm kênh hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính sách tài chính”, đại diện Bộ Tài chính cho biết.
Hoàn thiện công nghệ, mở rộng quy mô
Tuy nhiên theo Bộ Tài chính, bên cạnh kết quả bước đầu, quá trình thử nghiệm cũng cho thấy những vấn đề cần khắc phục. Tỷ lệ cán bộ sử dụng thực tế mới đạt 38,4% tổng số tài khoản được cấp; mức độ khai thác giữa các đơn vị chưa đồng đều. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường đào tạo, hướng dẫn và thay đổi thói quen làm việc, để công nghệ thực sự đi vào quy trình nghiệp vụ hằng ngày.
Tiếp thu phản hồi từ các đơn vị, FPT Smart Cloud đã giới thiệu phiên bản nâng cấp GOS - NextGen AI Platform, xử lý 63% các góp ý trong giai đoạn thử nghiệm và bổ sung tám tính năng thuộc bốn nhóm chức năng chính.
Ông Nguyễn Quang Minh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Triển khai AI Khu vực công (FPT Smart Cloud) cho biết, các tính năng mới tập trung vào ghi âm, chuyển giọng nói thành văn bản, tự động phân công nhiệm vụ, xây dựng báo cáo và trực quan hóa dữ liệu bằng biểu đồ, infographic. Nền tảng đồng thời phát triển khả năng quản lý quy trình, lập lịch công việc định kỳ, phối hợp nhiều tác nhân AI xử lý nhiệm vụ phức tạp và khai thác dữ liệu trên trình duyệt web.
Đáng chú ý, hệ thống tích hợp cơ chế kiểm soát có sự tham gia của con người đối với những thao tác quan trọng như ký duyệt hoặc gửi thư. Điều này thể hiện nguyên tắc ứng dụng AI để nâng cao hiệu suất nhưng không thay thế vai trò giám sát, kiểm chứng và trách nhiệm pháp lý của cán bộ, công chức.
Trong giai đoạn tiếp theo, Dự án đặt mục tiêu mở rộng nền tảng phục vụ hơn 80.000 cán bộ, công chức toàn ngành, tích hợp với hơn 20 phần mềm quản lý văn bản. Hệ thống hướng tới tự động hóa khoảng 60 - 80% tác vụ tổng hợp, kỳ vọng nâng năng suất lao động từ 30 - 40% khi được triển khai và khai thác hiệu quả. Đây là các mục tiêu của giai đoạn tiếp theo, không phải kết quả đã đạt được trong thời gian thử nghiệm.
“FPT cam kết đồng hành lâu dài với Bộ Tài chính, tiếp tục hoàn thiện công nghệ AI, kho tri thức, đào tạo cán bộ và đầu tư hạ tầng, bảo đảm an toàn thông tin cấp độ 4, tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân”, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud Lê Hồng Việt nhấn mạnh.
Việc triển khai trợ lý ảo AI cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 bằng hiệu quả thiết thực. Nhiều ý kiến cho rằng, hiệu quả chuyển đổi số không chỉ nằm ở công nghệ được đưa vào sử dụng, quan trọng hơn là thời gian được tiết kiệm, chất lượng tham mưu được nâng lên và trách nhiệm phục vụ người dân, doanh nghiệp được củng cố.
