Là một người Việt nhiều năm học tập và làm việc tại Trung Quốc, ông Dương Cẩm Vinh, Tiến sĩ tốt nghiệp chuyên ngành Kỹ thuật Cơ khí, Đại học Thanh Hoa, hiện là Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Thông minh Hân Vinh Sáng Đông Quản tại Trung Quốc, cho biết, ông rất vui mừng khi biết Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự kiến sang thăm Trung Quốc. Mỗi chuyến thăm cấp cao đều tạo thêm động lực mới cho quan hệ giữa hai nước láng giềng.
Từ góc nhìn của một người làm kỹ thuật, Tiến sĩ Dương Cẩm Vinh đặt nhiều kỳ vọng vào chuyến thăm lần này. Thứ nhất, ông mong muốn cơ quan lập pháp hai nước tăng cường giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, qua đó hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách cho hợp tác khoa học, công nghệ, giáo dục và giao lưu nhân tài. Khi hành lang pháp lý rõ ràng, thông thoáng, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia mới yên tâm gắn bó hợp tác lâu dài.
Thứ hai, hợp tác nghiên cứu khoa học và giao lưu nhân tài giữa hai nước được đẩy mạnh và đi vào chiều sâu. Trung Quốc có nhiều trường đại học, viện nghiên cứu mạnh về tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), sản xuất thông minh. Nếu có thêm các chương trình trao đổi giảng viên, nghiên cứu sinh, kỹ sư và các đề tài nghiên cứu chung, các trường, viện của Việt Nam sẽ có thêm nhiều đối tác. Điều quan trọng là những hoạt động này cần được duy trì thường xuyên, chứ không chỉ dừng lại ở một vài sự kiện.
Thứ ba, hợp tác kỹ thuật giữa doanh nghiệp hai nước đi vào thực chất, gắn với những bài toán cụ thể. Trung Quốc có nhiều kinh nghiệm về chuyển đổi số trong sản xuất, tự động hóa, thị giác công nghiệp, cũng như ứng dụng mô hình lớn và AI công nghiệp; trong khi Việt Nam đang có nhu cầu rất lớn về nâng cao năng suất, chất lượng. Hy vọng chuyến thăm sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp hai bên kết nối dựa trên nhu cầu thực tế, bắt đầu từ những dự án thí điểm nhỏ, đồng thời đào tạo kỹ sư Việt Nam để công nghệ thực sự ở lại trong nước.
Thứ tư, có thêm kênh thông tin, kênh kết nối dành cho cộng đồng người Việt đang học tập, làm việc tại Trung Quốc, cùng những điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại, giao lưu giữa nhân dân hai nước. Nhiều trí thức, kỹ sư, doanh nhân người Việt ở đây rất muốn đóng góp cho đất nước nhưng chưa biết có những dự án nào, nên liên hệ với ai. Nếu có một đầu mối tiếp nhận và thường xuyên cập nhật thông tin, sức mạnh của cộng đồng sẽ được phát huy tốt hơn.
Tiến sĩ Dương Cẩm Vinh khẳng định, khi có điều kiện, ông sẵn sàng tham gia giao lưu kỹ thuật từ xa, đào tạo kỹ sư và kết nối doanh nghiệp hai nước. Ông bày tỏ: “Tôi tin rằng mỗi người Việt ở nước ngoài, bằng những việc làm cụ thể, đều có thể góp một phần nhỏ bé vào việc vun đắp tình hữu nghị Việt – Trung và vào sự phát triển của đất nước”.
Cũng như Tiến sĩ Dương Cẩm Vinh, Phó Giáo sư (PGS) Nguyễn Quốc Hưng hiện đang làm việc tại Viện Toán học và Khoa học hệ thống (AMSS), thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, kỳ vọng chuyến thăm góp phần mở rộng hợp tác giáo dục và khoa học giữa hai nước. Theo ông, hai nước cần tăng cường trao đổi kinh nghiệm về chính sách phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục đại học.
Là người làm công tác nghiên cứu, ông quan tâm đến kinh nghiệm xây dựng các trường đại học nghiên cứu, thu hút nhân tài, bảo đảm kinh phí dài hạn và kết nối trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp của Trung Quốc. Việt Nam cũng có thể tham khảo kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc phát triển các khu công nghệ cao gắn với những cơ sở nghiên cứu, đào tạo, cùng cơ chế quản lý và chính sách thu hút chuyên gia quốc tế đến làm việc.
Với vai trò của cơ quan lập pháp, ông Nguyễn Quốc Hưng mong muốn hai bên có thêm trao đổi về những cơ chế giúp nhà khoa học làm việc thuận lợi, như quản lý kinh phí nghiên cứu và thủ tục đi lại phục vụ hợp tác học thuật. Những kinh nghiệm phù hợp có thể giúp Việt Nam tiếp tục hoàn thiện chính sách của mình. Tiếp đến, hai bên cần mở rộng các cơ hội hợp tác cụ thể: học bổng, trao đổi nghiên cứu sinh và nghiên cứu viên sau tiến sĩ, đồng hướng dẫn và xây dựng nhóm nghiên cứu chung. Ông bày tỏ: “Tôi đặc biệt mong có thêm những chương trình dài hạn trong khoa học cơ bản và AI, với đầu mối phụ trách và nguồn lực rõ ràng”.
Ông Nguyễn Quốc Hưng hy vọng những định hướng hợp tác từ chuyến thăm sẽ tạo thêm cơ hội để các trường đại học, viện nghiên cứu và trí thức người Việt tại Trung Quốc cùng tham gia. Qua đó, Việt Nam có thể nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo người trẻ và từng bước làm chủ những công nghệ quan trọng đối với sự phát triển của đất nước.
