Ngày 30/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo “Phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong lĩnh vực chăn nuôi năm 2026”, trao đổi các giải pháp sử dụng hiệu quả tài nguyên, kiểm soát môi trường và tổ chức sản xuất trong điều kiện đô thị hóa nhanh.
Theo ông Hồ Trúc Thanh, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP Hồ Chí Minh, chăn nuôi tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cung ứng thực phẩm, tạo sinh kế và đóng góp vào kinh tế nông nghiệp của thành phố. Tuy nhiên, quy mô khoảng 42.000 cơ sở chăn nuôi với tổng đàn hơn 22,5 triệu con cũng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, quản lý chất thải và sử dụng hiệu quả phụ phẩm.
Ông Thanh cho rằng, chất thải và phụ phẩm chăn nuôi có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho hoạt động sản xuất nếu được phân loại, thu gom, xử lý đúng quy trình và đáp ứng yêu cầu môi trường. Việc kết nối chăn nuôi với trồng trọt, thủy sản, chế biến và tiêu thụ có thể góp phần giảm lãng phí tài nguyên, giảm chi phí sản xuất.
Thành phố đã ban hành Quyết định 2148 ngày 15/10/2025 về kế hoạch phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong lĩnh vực chăn nuôi đến năm 2030. Theo ông Thanh, bước đầu đã ghi nhận 7 cơ sở áp dụng thành công mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Dù vậy, việc triển khai còn nhiều khó khăn. Các cơ sở quy mô nhỏ thiếu vốn đầu tư, hạn chế về mặt bằng, nhân lực và khả năng tiếp cận công nghệ. Một số giải pháp cần nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định, trong khi chi phí vận hành, bảo trì còn là trở ngại. Việc liên kết cơ sở chăn nuôi với đơn vị thu gom, xử lý phụ phẩm, cơ sở trồng trọt và thị trường tiêu thụ ở một số nơi chưa chặt chẽ.
“Phát triển chăn nuôi tuần hoàn không chỉ là câu chuyện lựa chọn một công nghệ xử lý chất thải mà cần được nhìn nhận như một quá trình tổ chức lại sản xuất, liên kết các chủ thể trong chuỗi giá trị và thay đổi cách sử dụng tài nguyên”, ông Thanh nhấn mạnh.
Theo ông, công nghệ cần đi cùng phương án tài chính, thị trường đầu ra, hướng dẫn kỹ thuật, giám sát môi trường và trách nhiệm của từng bên tham gia. Các mô hình phải chứng minh được hiệu quả kinh tế, khả năng giảm tác động môi trường và sự phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhóm cơ sở sản xuất.
Ông Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Hồ Chí Minh cho biết, ngành chăn nuôi đang chịu áp lực từ quá trình đô thị hóa và yêu cầu bảo vệ môi trường, đặc biệt là kiểm soát mùi hôi. Để phát triển ổn định, hoạt động chăn nuôi phải đồng thời bảo đảm an toàn dịch bệnh và điều kiện môi trường.
Theo ông Bảo, kế hoạch của Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ sở chăn nuôi trang trại quy mô lớn bảo đảm điều kiện an toàn sinh học và kiểm soát tốt môi trường. Thành phố cũng hướng tới tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liên quan về kiểm soát môi trường và xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, định hướng là vận động tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã để liên kết sản xuất, tạo điều kiện thu gom và xử lý phụ phẩm. Chẳng hạn, phân gia súc có thể được thu gom để xử lý thành phân hữu cơ phục vụ trồng trọt; nuôi ruồi lính đen cũng là một giải pháp được đề cập trong xử lý chất thải chăn nuôi.
Về chính sách hỗ trợ, ông Bảo cho biết, Chi cục Phát triển nông thôn đang xây dựng các dự thảo nghị quyết của Hội đồng nhân dân TP Hồ Chí Minh về hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Trong đó, có nội dung hỗ trợ xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, chuyển đổi quy mô chăn nuôi và áp dụng các giải pháp bảo vệ môi trường.
Tại hội thảo, ông Hồ Trúc Thanh đề nghị các nhà khoa học, chuyên gia làm rõ ưu điểm, hạn chế, chi phí đầu tư và vận hành của từng giải pháp; lượng hóa chi phí, lợi ích, yêu cầu kỹ thuật và đầu ra sản phẩm để có cơ sở lựa chọn mô hình phù hợp.
Đồng thời, cần đề xuất cách kết nối người chăn nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp thu gom và xử lý phụ phẩm, đơn vị cung ứng công nghệ với thị trường tiêu thụ; nghiên cứu giải pháp giúp cơ sở nhỏ và vừa tiếp cận vốn, kỹ thuật, mặt bằng và thông tin thị trường.
Ông Thanh đề nghị Trung tâm Khuyến nông phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y và các nhà khoa học từng bước nhân rộng mô hình từ 7 cơ sở hiện có. Các kiến nghị chính sách cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng, điều kiện áp dụng, nguồn lực, cơ quan chủ trì và chỉ tiêu đánh giá để triển khai hiệu quả.
