Ngày 16/5, tại sự kiện Cafe Doanh nhân Huba lần thứ 88 với chủ đề “Trung tâm tài chính quốc tế TP Hồ Chí Minh - Cơ hội nào cho doanh nghiệp”, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh cho biết, dù trung tâm mới được thành lập từ cuối năm 2025 nhưng nhiều cấu phần quan trọng đã được xúc tiến đồng thời để sớm hình thành hệ sinh thái tài chính mang tính quốc tế.
Theo quy hoạch, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh có quy mô gần 989 ha, trải rộng trên một phần phường Sài Gòn, một phần phường Bến Thành và toàn bộ phường Thủ Thiêm. Điểm đặc biệt là khu vực này sẽ vận hành theo cơ chế pháp lý riêng, tương tự mô hình trung tâm tài chính quốc tế tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo ông Hữu Huân, mọi tranh chấp phát sinh trong trung tâm sẽ được xử lý theo luật quốc tế thông qua tòa án và trung tâm trọng tài quốc tế đặt ngay trong khu vực. Đây được xem là điều kiện quan trọng để thu hút các định chế tài chính lớn, bởi tính minh bạch pháp lý luôn là yếu tố hàng đầu đối với nhà đầu tư quốc tế.
Ngoài yếu tố pháp lý, TP Hồ Chí Minh cũng đưa ra nhiều chính sách ưu đãi nhằm tăng sức cạnh tranh. Thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân tại khu vực trung tâm tài chính dự kiến áp dụng mức 0% đến năm 2030, sau đó duy trì ở mức thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Chuyên gia quốc tế làm việc tại đây cũng có thể được cấp visa lên tới 10 năm.
Một trong những hướng đi được Thành phố xác định là tài chính hàng hải. Hiện nay, tổng giá trị hàng hóa luân chuyển qua hệ thống cảng khu vực TP hồ Chí Minh lên tới hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm, nhưng phần lớn giao dịch tài chính liên quan vẫn đang thực hiện tại Singapore hoặc Hong Kong. Để thay đổi điều này, TP Hồ Chí Minh đã thành lập Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế và đặt mục tiêu kéo khoảng 30% giá trị giao dịch tài chính hàng hải về Việt Nam trong vòng 5 năm tới, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm.
Không chỉ tập trung vào tài chính truyền thống, TP Hồ Chí Minh còn "đặt cược" vào fintech và tài sản số. Thành phố đã ra mắt Fintech Hub tại tòa nhà Marina IFC, đồng thời hợp tác với London Stock Exchange để phát triển hệ sinh thái công nghệ tài chính.
Theo ông Huân, điểm đáng chú ý là cơ chế “sandbox” - cho phép thử nghiệm có kiểm soát các sản phẩm tài chính mới như thanh toán xuyên biên giới, stablecoin, blockchain hay token hóa tài sản. TP Hồ Chí Minh cũng đang nghiên cứu mô hình chia nhỏ tài sản lớn như máy bay, tàu biển hay bất động sản thành các token đầu tư để tăng khả năng huy động vốn.
Một mục tiêu lớn khác là phát triển mạnh thị trường vốn nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Theo lãnh đạo trung tâm, tổng dư nợ tín dụng của Việt Nam hiện đã vượt 140% GDP, tạo áp lực lớn lên hệ thống tài chính nếu tiếp tục tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn vay ngân hàng.
Trong chiến lược dài hạn, TP Hồ Chí Minh đang xúc tiến xây dựng sàn giao dịch chứng khoán quốc tế với sự hỗ trợ từ Nasdaq và London Stock Exchange. Thành phố cũng đặt mục tiêu hình thành khoảng 50 trung tâm đổi mới sáng tạo và tạo ra từ 100.000 đến 200.000 việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính - công nghệ trong 5 năm tới.
Theo chuyên gia kinh tế TS Cấn Văn Lực, ngoài câu chuyện thể chế hay dòng vốn, TP Hồ Chí Minh cần tập trung xây dựng niềm tin và tính ổn định dài hạn nếu muốn trở thành trung tâm tài chính quốc tế thực thụ. Theo ông, nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào ưu đãi thuế mà còn quan tâm rất lớn đến khả năng dự báo chính sách, mức độ minh bạch thông tin và chất lượng điều hành.
Mặt khác, Thành phố cần hình thành đội ngũ nhân lực tài chính chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực mới như fintech, quản trị rủi ro, tài chính xanh và tài sản số. Đồng thời, cần thúc đẩy mạnh liên kết giữa ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và các trường đại học để tạo hệ sinh thái tài chính hiện đại thay vì phát triển riêng lẻ.
Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Mnh cũng cần đầu tư đồng bộ hạ tầng đô thị, giao thông, dữ liệu số và chất lượng sống để thu hút chuyên gia quốc tế đến làm việc lâu dài. Theo ông Lực, một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi giao dịch dòng tiền mà còn phải là môi trường sống hấp dẫn cho cộng đồng doanh nhân, chuyên gia và nhà đầu tư toàn cầu.
