Trước đó, ngày 30/7, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo Phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn TP Hồ Chí Minh (Ban Chỉ đạo) đã chủ trì phiên họp lần thứ 3 để nghe báo cáo tình hình, kết quả triển khai thực hiện các nhiệm vụ phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn; phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm 2026.
Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương bổ sung tuyến đường sắt đô thị thành phố Thủ Dầu Một - TP Hồ Chí Minh (tại ga Tao Đàn) và tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc) vào danh mục các dự án đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư, hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu hoàn thành 255 km đường sắt đô thị.
Bên cạnh đó, Thành phố tiếp tục đầu tư 7 tuyến đường sắt đô thị để đến năm 2035 đạt mục tiêu hoàn thành 532 km; đối với dự án có điều kiện thuận lợi, đủ nguồn lực, tổ chức triển khai ngay để hoàn thành sớm hơn.
Ban Chỉ đạo cũng thống nhất xây dựng Đề án phát triển công nghiệp đường sắt; trong đó, có xem xét phương án đầu tư mua sắm tập trung hàng hóa công nghiệp đường sắt cho mạng lưới đường sắt đô thị thành phố. Thành phố chủ động làm việc với Bộ Xây dựng về thẩm quyền thực hiện đầu tư đối với tuyến đường sắt quốc gia Chơn Thành - Bàu Bàng - Cái Mép và đoạn tuyến đường sắt quốc gia An Bình - Sài Gòn (Hòa Hưng).
Ban Chỉ đạo đề nghị Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh lãnh đạo UBND thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai ba dự án metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương), metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm) và tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ; đồng thời, đẩy nhanh thủ tục chuẩn bị đầu tư để khởi công 4 tuyến vào quý IV/2026 gồm: tuyến thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; giai đoạn 1 tuyến số 6 (Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất - Phú Hữu); tuyến thành phố Thủ Dầu Một - TP Hồ Chí Minh; metro số 2 (đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc).
UBND thành phố cũng khẩn trương xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai thực hiện từ nay đến hết năm 2030 (theo sơ đồ Gantt) đối với 8 dự án đường sắt đô thị được xác định hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030; định kỳ cập nhật tiến độ, báo cáo Ban Chỉ đạo đường sắt để theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Bên cạnh đó, UBND thành phố cũng khẩn trương hoàn thiện phương án quy hoạch mạng lưới đường sắt trên địa bàn, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, ổn định lâu dài với tầm nhìn 100 năm; đẩy nhanh việc xác định vị trí các nhà ga, hướng tuyến và phạm vi các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) đối với 8 tuyến ưu tiên hoàn thành giai đoạn 2026 - 2030 và 7 tuyến đầu tư hoàn thành trước năm 2035.
Việc huy động nguồn vốn theo nguyên tắc sử dụng linh hoạt các nguồn lực trong quản lý dự án, quản lý hợp đồng; chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương nghiên cứu, đề xuất cơ chế huy động, quản lý và sử dụng linh hoạt, hiệu quả các nguồn vốn từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), đầu tư công và các nguồn lực hợp pháp khác.
Về nhân lực, các sở, ngành, thành phố rà soát, dự báo nhu cầu nhân lực; nghiên cứu mô hình đào tạo phù hợp; tăng cường hợp tác trong và ngoài nước để đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên gia, kỹ sư, công nhân kỹ thuật đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt đô thị của thành phố. Công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phải gắn với mục tiêu tiếp nhận, làm chủ công nghệ, từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia; đồng thời, nghiên cứu cơ chế thu hút, sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia trong và ngoài nước.
Đến nay, công tác triển khai phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt của thành phố đã đạt được nhiều kết quả. Thành phố đã khởi công, động thổ 3 trong tổng số 6 dự án, công trình thuộc danh mục các tuyến ưu tiên đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 (theo danh mục trước đây); đồng thời, đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để triển khai các dự án, công trình còn lại theo kế hoạch.
Tuy nhiên, việc triển khai các dự án đường sắt vẫn còn một số khó khăn, hạn chế, nhất là kinh nghiệm tổ chức thực hiện các dự án có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, công nghệ phức tạp và tính tích hợp hệ thống; năng lực làm chủ công nghệ, công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục được nâng cao.
