Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 30/9 cho biết Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia bị cắt khỏi lưới điện trong bảy ngày liên tiếp
Báo The Kyiv Independent của Ukraine tối 30/9, theo giờ địa phương, dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng đây là lần mất điện kéo dài nhất của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra.
Trong thông điệp hằng tối hôm 30/9, Tổng thống Zelensky nói: “Đây đã là ngày thứ bảy – và xin nhấn mạnh, điều này chưa từng xảy ra trước đây – tình trạng khẩn cấp tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Tình hình hiện rất nghiêm trọng”.
Nhà lãnh đạo Ukraine cảnh báo rằng cơ sở này – nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu – hiện đang phải phụ thuộc hoàn toàn vào các máy phát điện diesel để duy trì hệ thống an toàn, sau khi các cuộc tấn công của Liên bang Nga đã cắt đứt đường dây điện bên ngoài.
Ông Zelensky nói:“Các máy phát điện và cả nhà máy vốn không được thiết kế cho tình huống này, và chưa bao giờ vận hành trong tình trạng này lâu đến thế. Và chúng tôi đã nhận được thông tin rằng một máy phát điện đã hỏng”.
Ông Zelensky cáo buộc phía Liên bang Nga cản trở việc sửa chữa đường dây điện bằng cách tiếp tục pháo kích.
Nhấn mạnh: “Đây là mối đe dọa cho tất cả mọi người”, Tổng thống Zelensky cho biết ông đã chỉ đạo chính phủ và các nhà ngoại giao Ukraine đưa vấn đề này ra quốc tế.
Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia nằm ở thành phố Enerhodar bên bờ sông Dnipro, gần chiến tuyến, hiện nằm dưới sự kiểm soát của Liên bang Nga
Phía Liên bang Nga, lực lượng đã chiếm giữ Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia từ năm 2022, tuần trước khẳng định rằng họ đã cung cấp nguồn điện dự phòng kể từ một vụ tấn công mà Moskva cáo buộc Ukraine tiến hành.
Ngày 23/9, Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia thông báo đường dây 750 kV "Dniprovska" - đường dây điện cao thế cuối cùng của nhà máy - đã bị ngắt kết nối do vụ cháy mà Lực lượng Vũ trang Ukraine thực hiện.
Trên kênh Telegram, Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia cho biết các hệ thống công nghệ của nhà máy đều an toàn. Nhân viên liên tục theo dõi thông số vận hành của thiết bị. Hiện không ghi nhận bất kỳ vi phạm về giới hạn và điều kiện an toàn nào. Mức độ phóng xạ tại địa điểm nhà máy điện hạt nhân, trong khu vực bảo vệ vệ sinh và trong khu vực quan sát đều bình thường và không vượt ngưỡng tự nhiên.
Trước đó, Giám đốc truyền thông Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, bà Yevgeniya Yashina, cho biết nhà máy đã chuyển sang sử dụng nguồn điện dự phòng từ các máy phát điện diesel do mất đường dây điện ngoài cuối cùng. Tất cả các máy phát điện đã được khởi động lại và đang hoạt động bình thường. Bà Yashina khẳng định nhà máy hiện có đủ nhiên liệu dự trữ để cung cấp điện dự phòng.
Theo Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đây là sự cố thứ 10 xảy ra tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, kể từ khi xung đột ở Ukraine bắt đầu. Nhóm chuyên gia IAEA tại nhà máy đang điều tra chi tiết về sự cố.
Kể từ khi Liên bang Nga kiểm soát, sáu lò phản ứng của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, nơi từng sản xuất khoảng 20% lượng điện của Ukraine, đã ngừng hoạt động đóng, song cơ sở vẫn cần điện để duy trì hệ thống làm mát và ngăn chặn sự cố hạt nhân.
Vào hôm 16/9, IAEA báo cáo rằng đã xảy ra pháo kích gần Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia
Tổng giám đốc IAEA, ông Rafael Grossi cho biết: “Điều từng gần như không thể tưởng tượng được - pháo kích hoặc các hoạt động quân sự khác diễn ra gần các cơ sở hạt nhân lớn - nay đã trở thành chuyện thường xuyên trong cuộc chiến kinh hoàng này”.
Theo IAEA, các quan sát viên của họ đã nhìn thấy “khói đen bốc lên từ ba địa điểm gần đó” sau vụ pháo kích.
Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do phía Liên bang Nga bổ nhiệm thông báo với IAEA rằng đạn pháo đã rơi xuống nơi cách khoảng 400 mét (1.310 feet) so với khu vực lưu trữ nhiên liệu diesel ngoài nhà máy.
IAEA không quy trách nhiệm cho bên nào, mặc dù Moskva cáo buộc Ukraine.
