Hãng thông tấn nhà nước Liên bang Nga TASS dẫn trả lời phỏng vấn NBC News của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một số quốc gia sẵn sàng tham gia nỗ lực bảo đảm an ninh tại Eo biển Hormuz.
Ông Trump nói: “Họ không chỉ cam kết mà còn cho rằng đó là một ý tưởng rất hay”, nhưng không nêu tên những quốc gia này.
Theo NBC News, Tổng thống Trump cho biết hiện vẫn chưa rõ liệu Iran có thả thủy lôi xuống Eo biển Hormuz hay không, nhưng nói rằng phía Mỹ “sẽ rà quét eo biển một cách rất mạnh mẽ”.
Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng sẽ có các quốc gia khác tham gia cùng - những nước đang phần nào bị cản trở, trong một số trường hợp bị cản trở trong việc tiếp cận nguồn dầu”.
Khi được hỏi liệu Hải quân Mỹ có bắt đầu hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển hay không, Tổng thống Trump nói rằng “điều đó là có thể”.
Ngày 14/3, Tổng thống Trump tuyên bố rằng nhiều quốc gia sẽ cùng với Mỹ điều tàu chiến tới Eo biển Hormuz nhằm giữ cho một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới luôn mở và an toàn.
Ông Trump kêu gọi Vương quốc, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp và Nhật Bản cùng nhiều quốc gia khác, tham gia.
Báo The Wall Street Journal ngày 15/3 dẫn lời các quan chức Mỹ đưa tin Chính quyền của Tổng thống Donald Trump có thể sẽ công bố ngay trong tuần này rằng một số quốc gia đã đồng ý thành lập một liên minh nhằm hộ tống tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, cùng ngày, kênh Al Jazeera của Qatar ccho biết đến nay, chưa có quốc gia nào công khai đồng ý với lời kêu gọi nêu trên của Tổng thống Trump.
Một người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Vương quốc Anh nói với truyền thông Mỹ rằng London hiện “đang thảo luận với các đồng minh và đối tác về một loạt phương án nhằm bảo đảm an ninh hàng hải trong khu vực”.
Cũng trao đổi với truyền thông Mỹ, các quan chức đại sứ quán Trung Quốc cho biết Bắc Kinh kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch và nhấn mạnh rằng “tất cả các bên đều có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và không bị cản trở”.
Các quan chức Nhật Bản nói với truyền thông trong nước rằng Tokyo sẽ không điều tàu chỉ vì Tổng thống Trump yêu cầu, khẳng định: “Nhật Bản tự quyết định phản ứng của mình, và phán đoán độc lập là nguyên tắc cơ bản”.
Pháp cho biết họ không gửi tàu. Trong bải đăng trên nền tảng mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Pháp viết: “Không, tàu sân bay Pháp và nhóm tác chiến đi cùng sẽ ở lại Đông Địa Trung Hải”.
Về phía Hàn Quốc, Văn phòng Tổng thống nước này cho biết vào hôm 15/3 rằng Seoul sẽ xem xét cẩn trọng lời kêu gọi của Tổng thống Trump và “trao đổi chặt chẽ” với Mỹ.
Theo TASS, Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại Iran vào ngày 28/2. Các thành phố lớn của Iran, bao gồm thủ đô Tehran, đã bị tấn công.
Nhà Trắng biện minh cho cuộc tấn công bằng cách viện dẫn các mối đe dọa tên lửa và hạt nhân bị cáo buộc từ Iran.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó thông báo tiến hành một chiến dịch trả đũa, nhắm vào các mục tiêu ở Israel.
Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng bị tấn công.
Ngày 2/3, Thiếu tướng IRGC Ebrahim Jabari cảnh báo rằng Eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/5 lượng dầu xuất khẩu của thế giới đi qua, sẽ bị đóng cửa đối với tàu thuyền do chiến dịch quân sự của Israel và Mỹ chống lại nước Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Ngày 5/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói rằng Eo biển Hormuz không bị đóng hoàn toàn, nhưng tàu thuyền và tàu chở dầu không dám đi qua vì lo ngại bị tấn công từ cả hai phía.
Trước tình hình này, một số quốc gia đã tìm cách đàm phán trực tiếp với Iran để bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của mình.
Tehran đã cho phép hai tàu chở khí mang cờ Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ cho biết một tàu của nước này cũng được cấp phép sau các cuộc tiếp xúc ngoại giao.
Theo các nguồn tin châu Âu, Pháp và Italy cũng đã bắt đầu các cuộc trao đổi với Iran nhằm tìm giải pháp bảo đảm hành lang hàng hải an toàn cho tàu thuyền của họ trong khu vực.
Giới quan sát cho rằng diễn biến này cho thấy căng thẳng tại Eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng quan trọng của thế giới - đang tiếp tục gia tăng.
