Theo hãng thông tấn Tass, trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 9/3, Tổng thống Trump nhận định giá dầu tăng đột biến chỉ mang tính ngắn hạn và có thể nhanh chóng hạ nhiệt khi mối đe dọa hạt nhân từ Iran được loại bỏ. Theo ông, sự biến động của giá năng lượng hiện nay là điều phải chấp nhận trong bối cảnh các nỗ lực nhằm bảo vệ an ninh khu vực và toàn cầu đang được triển khai.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đang trải qua giai đoạn biến động mạnh. Trên ICE Futures Europe tại London, giá dầu Brent đã tăng gần 20% và vượt ngưỡng 118 USD/thùng, lần đầu tiên kể từ ngày 5/7/2022.
Sự leo thang của giá dầu diễn ra khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bước sang tuần thứ hai. Tehran đã tiến hành các đợt tấn công trả đũa nhằm vào một số khu vực sản xuất năng lượng tại Vùng Vịnh, bao gồm Iraq, khu vực Kurdistan cũng như các cơ sở khí đốt ở Qatar. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới - đã bị đình trệ kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2. Việc gián đoạn lưu thông qua tuyến đường huyết mạch này làm gia tăng lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn cung năng lượng trong thời gian dài.
Kể từ khi xung đột bùng phát, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) đã tăng hơn 75%, trong khi giá dầu Brent tăng hơn 60%. Diễn biến này gây áp lực đáng kể đối với các thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt là thị trường chứng khoán tại châu Á.
Trước tình hình đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã có động thái nhằm góp phần kiềm chế đà tăng của giá dầu. Cuối tuần trước, ông thông báo trên mạng xã hội X rằng Washington sẽ cho phép các công ty Ấn Độ tiếp tục mua một số loại dầu thô của Nga trong vòng 30 ngày, nhằm góp phần gia tăng nguồn cung trên thị trường toàn cầu.
Theo các nhà phân tích năng lượng trao đổi với ABC News, chính quyền Tổng thống Trump vẫn còn một số lựa chọn chính sách khác nhằm hạn chế đà tăng của giá dầu. Một trong những biện pháp được đề cập là sử dụng Kho dự trữ dầu chiến lược Mỹ (SPR) hoặc thúc đẩy các giải pháp nhằm giảm căng thẳng tại khu vực Trung Đông.
Trước đó, trong tuần qua, Tổng thống Trump cũng tuyên bố Mỹ có thể triển khai lực lượng hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz sau khi Iran đưa ra những cảnh báo đối với hoạt động vận chuyển trong khu vực. Về lý thuyết, biện pháp này có thể giúp khôi phục lưu thông hàng hải và góp phần hạ nhiệt giá dầu nếu các tàu chở dầu cảm thấy an toàn hơn khi đi qua tuyến đường chiến lược này.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc triển khai kế hoạch như vậy có thể gặp nhiều thách thức thực tế. Khối lượng tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz rất lớn, trong khi tuyến đường thủy này khá hẹp và dễ bị tổn thương.
Tại điểm hẹp nhất, eo biển Hormuz chỉ rộng khoảng 33 km. Điều này đặt ra thách thức về quy mô đối với Hải quân Mỹ nếu phải bảo đảm an ninh cho toàn bộ tàu thuyền qua lại trên tuyến vận tải chiến lược này.
Một phương án khác được nhắc tới là sử dụng nguồn dầu từ SPR nhằm bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng biện pháp này cũng tồn tại nhiều hạn chế và rủi ro.
SPR được thành lập sau cuộc khủng hoảng năng lượng đầu những năm 1970, khi các nước Arab áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Mỹ. Kho dự trữ này được thiết kế nhằm cung cấp nguồn dầu khẩn cấp cho chính phủ Mỹ trong trường hợp xảy ra gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng.
Hệ thống dự trữ có sức chứa tối đa khoảng 714 triệu thùng dầu, được lưu trữ trong các hang muối ngầm có mức độ an ninh cao dọc bờ biển vùng Vịnh tại bang Louisiana và Texas. Theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tính đến tuần trước, lượng dầu trong SPR đạt khoảng 415 triệu thùng, tương đương 58% tổng dung lượng.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz. Vì vậy, việc sử dụng SPR để bù đắp cho sự gián đoạn nguồn cung từ tuyến vận tải này có thể nhanh chóng làm suy giảm lượng dầu dự trữ nếu tình hình kéo dài.
