Trong phiên giao dịch ngày 9/3, giá khí đốt chuẩn tham chiếu niêm yết tại thị trường châu Âu có thời điểm tăng tới 30%, xác lập mức tăng theo tuần mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Trên sàn giao dịch hàng hóa Amsterdam (Hà Lan), sáng 9/3, giá khí đốt chuẩn tham chiếu giao kỳ hạn tháng 4/2026 tại Hà Lan – thước đo chuẩn cho thị trường châu Âu – được giao dịch ở mức 62,56 euro/MWh (72,33 USD/MWh), tăng 17% so với giá của phiên trước.
Diễn biến này xảy ra sau khi giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng, trong bối cảnh nhiều nhà sản xuất lớn ở Trung Đông cắt giảm sản lượng và eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa. Cùng lúc, giá hợp đồng khí tự nhiên giao theo kỳ hạn tại Mỹ cũng tăng lên mức cao nhất trong vòng một tháng qua.
Cuộc xung đột tại Trung Đông hiện đã bước sang ngày thứ 10 và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm gia tăng bất ổn trên thị trường năng lượng toàn cầu và gây thêm áp lực lạm phát. Đối với thị trường khí đốt, châu Âu được đánh giá ở vị thế dễ tổn thương khi khu vực này vừa trải qua một mùa Đông lạnh giá, với lượng khí dự trữ sụt giảm đáng kể.
Điều này buộc khu vực này phải nhập khẩu thêm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trong mùa Hè để bổ sung kho dự trữ, dẫn đến cuộc cạnh tranh gay gắt với các nhà nhập khẩu châu Á trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu hạn chế do dòng chảy năng lượng từ Trung Đông bị gián đoạn.
Bà Florence Schmit, chiến lược gia năng lượng tại Rabobank, cho rằng thị trường đang dần nhận thức rõ nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài trên toàn chuỗi giá trị năng lượng. Theo đánh giá của bà Schmit, tình trạng gián đoạn nguồn cung có thể kéo dài khoảng ba tháng.
Mặc dù giá khí đốt tại châu Âu hiện tại vẫn thấp hơn nhiều so với mức đỉnh lịch sử trên 300 euro/MWh trong cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây – nhưng tác động của xung đột hiện nay có nguy cơ làm thay đổi căn bản cục diện thị trường khí đốt toàn cầu.
Các nhà nghiên cứu tại ngân hàng Morgan Stanley cho rằng việc tạm dừng sản xuất LNG của Qatar (Ca-ta) – một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới - có khả năng xóa bỏ phần lớn tình trạng dư cung mà một số nhà phân tích từng dự báo cho năm nay. Báo cáo của Morgan Stanley nhấn mạnh, bất kỳ sự gián đoạn nào tại các cơ sở LNG của Qatar, nếu kéo dài hơn một tháng, đều sẽ “nhanh chóng đẩy thị trường vào tình trạng thiếu hụt”.
Nhà máy LNG Ras Laffan của Qatar, cơ sở sản xuất LNG lớn nhất thế giới, được cho là vẫn còn nguyên vẹn sau khi buộc phải đóng cửa vào tuần trước. Tuy nhiên, chia sẻ với tờ Financial Times, Bộ trưởng Năng lượng Qatar cho biết việc tái khởi động và khôi phục các đơn hàng có thể mất vài tuần hoặc thậm chí hàng tháng. Tuần trước, tập đoàn QatarEnergy đã phải ban bố tình trạng bất khả kháng đối với các khách hàng bị ảnh hưởng sau khi tạm dừng sản xuất LNG và các sản phẩm liên quan, gây tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp năng lượng lớn của châu Âu như Edison SpA của Italy (I-ta-li-a) và Orlen SA (Ba Lan).
Trước tình hình gián đoạn xuất khẩu từ Qatar, các chuyên gia phân tích tại Goldman Sachs đã nâng dự báo giá khí đốt châu Âu trong quý II/2026 lên mức 63 euro/MWh so với mức 45 euro/MWh trước đó. Dự báo này dựa trên giả định rằng các lô hàng LNG từ Qatar sẽ duy trì ở mức bằng 0 cho đến cuối tháng 3/2026, sau đó mới bắt đầu tăng dần trở lại trong phần lớn tháng 4/2026.
