Giải thưởng “Người giữ rừng Chư Yang Sin” 2026 do Trung tâm Hành động vì động vật hoang dã Việt Nam (WildAct) phối hợp với Vườn quốc gia Chư Yang Sin tổ chức, với sự tài trợ của Quỹ Bảo tồn động thực vật hoang dã Việt Nam. Đây là lần thứ ba giải thưởng được triển khai, hướng tới ghi nhận những nỗ lực bảo vệ rừng trong bối cảnh áp lực lên tài nguyên thiên nhiên ngày càng gia tăng.
Vườn quốc gia Chư Yang Sin có diện tích gần 60.000 ha, nhưng lực lượng kiểm lâm chuyên trách chỉ khoảng 100 người. Trung bình mỗi kiểm lâm phải phụ trách tới 600 ha rừng, đối mặt với nhiều nguy hiểm từ địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt đến sự chống đối của lâm tặc.
Thực tế cho thấy công việc này không chỉ gian nan mà còn tiềm ẩn rủi ro lớn. Năm 2018, một cán bộ kiểm lâm đã bị lâm tặc bắn 17 phát đạn trong khi làm nhiệm vụ và đến nay vẫn mang nhiều mảnh đạn trong cơ thể. Trong bối cảnh đó, giải thưởng được xem là nguồn động viên tinh thần quan trọng, góp phần ghi nhận sự hy sinh thầm lặng của những người giữ rừng.
Sau quá trình đánh giá, 10 giải thưởng với tổng giá trị 100 triệu đồng đã được trao cho các cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc. Đáng chú ý, ở hạng mục cá nhân, nhiều kiểm lâm ghi dấu bằng những con số cụ thể như anh Hồ Phi Sinh (Trạm Kiểm lâm số 6) thực hiện 67 ngày tuần tra, phát hiện hàng chục dây bẫy và giải cứu nhiều cá thể động vật hoang dã.
Trạm Kiểm lâm số 9 được ghi nhận với cường độ tuần tra cao khi thực hiện 22 đợt tuần tra rừng, mỗi đợt kéo dài tối thiểu 5 ngày; qua đó đã phát hiện và vô hiệu hóa tổng cộng 805 tang chứng, vật chứng, gồm 650 dây bẫy bằng dây thắng xe đạp và 155 bẫy kẹp, đồng thời giải cứu thành công 3 cá thể động vật, gồm 1 khỉ và 2 chồn.
Trong khi đó, anh Hoàng Văn Hà (Trạm Kiểm lâm số 9) cùng đồng đội đã tháo gỡ hàng nghìn bẫy thú, tham gia hàng chục ngày tuần tra và truyền thông cộng đồng.
Không chỉ lực lượng chuyên trách, cộng đồng địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ rừng. Chẳng hạn như anh Dương Văn Dùng - thành viên Tổ cộng đồng tuần tra bảo vệ rừng, từng tham gia săn bắt động vật hoang dã nhưng đã thay đổi nhận thức và trở thành người tích cực bảo vệ rừng. Anh đã tham gia 21 đợt tuần tra dài ngày, tháo gỡ 846 dây bẫy và xử lý 2 khẩu súng tự chế.
Còn chị Hoàng Thị Hương, nhân viên Phòng Quản lý bảo vệ rừng, là một trong 10 cán bộ nữ của Vườn quốc gia Chư Yang Sin. Không chỉ tự nguyện tham gia tuần tra dù không bắt buộc, chị còn góp phần đưa các ứng dụng công nghệ như SMART vào công tác quản lý, giúp nâng cao hiệu quả tuần tra và tháo gỡ bẫy.
Bên cạnh các cá nhân, giải thưởng cũng vinh danh nhiều tập thể tiêu biểu như Trạm Kiểm lâm số 9, Nhóm cơ động hay Tổ cộng đồng tuần tra bảo vệ rừng - những đơn vị đóng vai trò nòng cốt trong công tác bảo tồn.
Ông Lộc Xuân Nghĩa, Giám đốc Vườn quốc gia Chư Yang Sin cho biết, giải thưởng là hoạt động được mong đợi hằng năm, không chỉ để tôn vinh mà còn tạo động lực để cán bộ tiếp tục gắn bó với nghề. “Chúng tôi rất trân trọng sự quan tâm của cộng đồng và sự đồng hành của các đối tác, góp phần lan tỏa giá trị của công tác bảo vệ rừng”, ông Nghĩa chia sẻ.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, Nhà sáng lập và Giám đốc WildAct, khẳng định đơn vị sẽ tiếp tục đồng hành cùng lực lượng tuyến đầu trong bảo tồn rừng; đồng thời hy vọng mô hình này có thể được nhân rộng để những người giữ rừng ở nhiều khu vực khác cũng được ghi nhận và hỗ trợ.
Vườn quốc gia Chư Yang Sin là một trong những khu rừng lớn thuộc hệ sinh thái Trường Sơn, nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như voọc chà vá chân đen, vượn đen má vàng hay mang lớn. Đây là những loài đang ở mức nguy cấp, đòi hỏi công tác bảo tồn lâu dài và bền bỉ.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học, vai trò của lực lượng kiểm lâm và cộng đồng địa phương ngày càng trở nên quan trọng. Những câu chuyện từ Chư Yang Sin cho thấy bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ của ngành chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội.
Giải thưởng “Người giữ rừng Chư Yang Sin” vì vậy không chỉ dừng ở việc tôn vinh mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, lan tỏa tinh thần bảo vệ thiên nhiên và gìn giữ “lá phổi xanh” cho các thế hệ tương lai.
