Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 29/4 cho biết trong nỗ lực liên tục nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ về vấn đề hạt nhân, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ đạo đội ngũ an ninh quốc gia chuẩn bị một cuộc phong tỏa hải quân kéo dài nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran.
Các quan chức Mỹ nói với báo The Wall Street Journal rằng quyết định này được đưa ra trong các cuộc họp gần đây, bao gồm một phiên họp hôm thứ 27/4 tại Phòng Tình huống.
Theo các quan chức, Tổng thống Trump cho rằng lựa chọn này ít rủi ro hơn so với việc nối lại các cuộc không kích hoặc rút Mỹ hoàn toàn khỏi cuộc xung đột.
Trước đó, Iran được cho là kêu gọi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.
Lệnh phong tỏa, có hiệu lực từ ngày 13/4, nhắm tới điều mà Washington mô tả là một bước đi mạo hiểm nhằm buộc Tehran phải đầu hàng về hạt nhân - điều mà Iran từ lâu đã từ chối.
Thay vì rút lui, chính quyền Mỹ lựa chọn tiếp tục siết chặt nền kinh tế Iran, đặt cược rằng việc bóp nghẹt hoạt động vận tải qua các cảng của Iran sẽ hiệu quả hơn bom đạn trong giai đoạn hiện nay.
Động thái này cho thấy một giai đoạn kéo dài trong đó giao tranh phần lớn tạm lắng nhưng chưa có giải pháp bền vững nào trong tầm nhìn, đồng thời tình trạng lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết.
Trước đó vào sáng 28/4, Tổng thống Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social rằng Tehran đã liên hệ để đề nghị Washington dỡ bỏ phong tỏa hải quân trong khi hai bên đàm phán chấm dứt cuộc chiến kéo dài hai tháng, vốn đã làm đảo lộn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo Tổng thống Trump, Tehran muốn tuyến đường thủy quan trọng này được mở lại “càng sớm càng tốt khi họ đang cố giải quyết tình hình lãnh đạo của mình”, đồng thời nói thêm rằng Iran đã tự mô tả mình đang ở trong “tình trạng sụp đổ”.
Mỹ bác bỏ đề xuất “khôi phục đi lại qua eo biển Hormuz đổi lấy việc dỡ bỏ hạn chế với cảng của Iran”
Theo truyền thông Mỹ, Iran đã đưa ra một đề xuất tạm thời nhằm khôi phục việc đi lại qua eo biển Hormuz để đổi lấy việc dỡ bỏ các hạn chế đối với các cảng của nước này, đồng thời trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân rộng hơn.
Washington đã từ chối đề xuất này, cho rằng nó chưa đủ và đặt nghi vấn về ý đồ đằng sau.
Ngoại trưởng Marco Rubio gọi đề xuất mới nhất của Iran là “tốt hơn những gì chúng tôi nghĩ họ sẽ đưa ra” trong một cuộc phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, ông Rubio nói thêm rằng Nhà Trắng vẫn “có câu hỏi liệu người đưa ra đề xuất có đủ thẩm quyền hay không”, lặp lại các tuyên bố trước đó của Mỹ về sự chia rẽ trong nội bộ lãnh đạo Iran.
Đài CNN ngày 28/4 dẫn các nguồn tin thân cận cho biết những bên trung gian hòa giải tại Pakistan đang chờ đợi đề xuất thứ hai từ Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột giữa Tehran và Washington.
Theo CNN, đề xuất mới có thể được Iran đưa ra trong vài ngày tới, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao vẫn được duy trì dù triển vọng đạt đột phá còn chưa rõ ràng.
Trước đó cùng ngày, trang tin Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều khả năng sẽ không chấp nhận đề xuất hiện tại của Iran. Theo nguồn tin này, phương án Tehran đưa ra bao gồm việc Mỹ mở lại eo biển Hormuz, trong khi vấn đề hạt nhân sẽ được chuyển sang giai đoạn đàm phán tiếp theo.
Các nguồn tin cho biết sau các chuyến công du tới Pakistan, Oman và Liên bang Nga, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dự kiến sẽ tham vấn với giới lãnh đạo cấp cao trong nước trước khi đưa ra quyết định tiếp theo. Tuy nhiên, quá trình này được cho là cần thêm thời gian do khó khăn trong liên lạc với Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, người đang ở một địa điểm bí mật vì lý do an ninh.
Theo đánh giá của các nguồn tin ngoại giao, tiến trình đàm phán vẫn diễn ra bình thường, song khả năng thành công phụ thuộc lớn vào việc Iran có đưa ra đề xuất sửa đổi mà phía Mỹ có thể chấp nhận hơn hay không.
