Theo cuộc điều tra của trang Follow the Money công bố ngày 18/7, dựa trên cơ chế của Chương trình Lợi ích Câu lạc bộ, FIFA phân bổ một phần doanh thu World Cup cho các liên đoàn bóng đá quốc gia, sau đó các liên đoàn sẽ chuyển tiền tới các câu lạc bộ có cầu thủ tham dự giải đấu nhằm bù đắp cho việc nhả cầu thủ phục vụ đội tuyển quốc gia.
Follow the Money cho biết cơ chế trên từng được áp dụng sau World Cup 2022 tại Qatar và dự kiến sẽ tiếp tục được triển khai sau World Cup 2026. Tuy nhiên, việc phân bổ kinh phí cho các câu lạc bộ Nga có thể làm dấy lên lo ngại về nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.
Trong số các đội bóng có khả năng nhận tiền có Spartak Moscow, câu lạc bộ thuộc sở hữu của Tập đoàn dầu khí Lukoil. Doanh nghiệp này đã bị Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm gia tăng sức ép đối với Moskva liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine. Lukoil hiện là nhà sản xuất dầu lớn thứ hai của Nga và chiếm khoảng 2% sản lượng dầu toàn cầu.
Theo điều tra, sau World Cup 2022, Zenit St. Petersburg đã nhận gần 500.000 USD từ chương trình của FIFA dù thuộc sở hữu của Gazprombank, ngân hàng do tập đoàn khí đốt Gazprom kiểm soát và đang nằm trong danh sách trừng phạt. Các câu lạc bộ khác như Dynamo Moscow, CSKA Moscow, Rubin Kazan và Lokomotiv Moscow cũng nhận các khoản tài trợ lên tới 361.000 USD, trong khi chủ sở hữu, nhà tài trợ hoặc lãnh đạo của họ bị Mỹ hoặc EU áp đặt lệnh trừng phạt.
Tổng cộng, các câu lạc bộ Nga đã nhận khoảng 1,2 triệu USD thông qua Liên đoàn Bóng đá Nga (RFU), do ông Alexander Dyukov - một lãnh đạo của Gazprom và cũng là cá nhân bị Mỹ trừng phạt - đứng đầu.
Theo kế hoạch, các khoản thanh toán liên quan đến World Cup 2026 sẽ được phân bổ sau khi giải đấu kết thúc.
Bình luận với Follow the Money, luật sư Heleen Over de Linden (Hà Lan) cho rằng việc giải ngân sẽ không được phép nếu các khoản tiền trực tiếp hoặc gián tiếp mang lại lợi ích cho các cá nhân hoặc tổ chức nằm trong danh sách trừng phạt. Do FIFA đặt trụ sở tại Thụy Sĩ, tổ chức này phải tuân thủ các quy định trừng phạt của EU.
Đây không phải lần đầu FIFA vấp phải tranh cãi liên quan đến Nga kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022. Mặc dù đã đình chỉ các đội tuyển và câu lạc bộ Nga tham dự các giải đấu do FIFA tổ chức, cơ quan quản lý bóng đá thế giới vẫn nhiều lần bị chỉ trích vì các quyết định liên quan đến Nga.
Trước đó, FIFA từng bị phản đối khi cho phép các đội tuyển U17 Nga trở lại thi đấu, cũng như sau khi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino bày tỏ ủng hộ việc đưa Nga trở lại các giải đấu quốc tế nếu các điều kiện phù hợp được đáp ứng. Gần đây, một số tổ chức thể thao quốc tế cũng bắt đầu nới lỏng các hạn chế đối với vận động viên Nga và Belarus sau khi Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) điều chỉnh lập trường về vấn đề này.
