Biến đổi khí hậu đã hiện hữu
Trong bài viết đăng trên tờ The Guardian ngày 17/9, Thủ tướng Anh tuyên bố quyết tâm thực hiện cam kết mà Công đảng đưa ra khi tranh cử, đồng thời kêu gọi người dân Anh tin tưởng một lần nữa.
“Tôi quyết tâm thực hiện cam kết mà Công đảng đã đưa ra khi được bầu và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”, ông Burnham viết.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Anh trải qua mùa hè nóng nhất từng được ghi nhận. Thủ tướng cho rằng người dân nước này không còn có thể xem biến đổi khí hậu là một mối đe dọa xa xôi khi các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng tác động trực tiếp đến đời sống.
Các đợt nắng nóng gay gắt khiến nhân viên y tế kiệt sức tại bệnh viện, trong khi tài xế xe buýt phải làm việc trong những cabin có nhiệt độ lên tới 40 độ C. Cháy rừng cũng phá hủy nhà cửa, khiến nhiều gia đình mất nơi ở.
“Khủng hoảng khí hậu không phải là một mối đe dọa xa xôi. Nó đã ở đây và đang hiện diện cùng chúng ta”, ông Burnham nói, đồng thời cho rằng người dân Anh muốn được tham gia vào các giải pháp ứng phó.
Năng lượng xanh tại địa phương
Chính phủ Anh đang thúc đẩy kế hoạch phát triển các dự án năng lượng xanh do cộng đồng địa phương tham gia. Theo đó, người dân có thể sở hữu hoặc hưởng lợi từ những dự án như điện mặt trời, điện gió và thủy điện.
Ông Burnham cho rằng mô hình này vừa góp phần đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0, vừa giúp giảm chi phí năng lượng và tăng quyền kiểm soát của cộng đồng đối với các nguồn lực tại địa phương.
Một số mô hình năng lượng cộng đồng tại Anh, Scotland, Wales và Bắc Ireland đã cho thấy hiệu quả, giúp duy trì nguồn điện, hỗ trợ kinh tế địa phương và giữ lại lợi ích kinh tế trong cộng đồng.
“Những dự án này hoạt động hiệu quả và chúng tôi muốn triển khai trên toàn quốc”, Thủ tướng Anh viết.
Ông cũng coi quá trình chuyển đổi xanh là cơ hội để tái công nghiệp hóa đất nước. Anh sẽ phải thay đổi cách di chuyển, xây dựng nhà ở và sản xuất năng lượng trong những năm tới, qua đó tạo động lực cho một chu kỳ phát triển công nghiệp mới.
Bài toán dầu khí ở Biển Bắc
Cam kết khí hậu của ông Burnham được đưa ra trong lúc chính phủ phải quyết định số phận hai dự án khai thác nhiên liệu hóa thạch lớn tại Biển Bắc là mỏ khí Jackdaw và mỏ dầu Rosebank.
Một số nghị sĩ Công đảng cho rằng phê duyệt các dự án này có thể phát đi tín hiệu tiêu cực về chính sách khí hậu của chính phủ, đồng thời tạo thêm lợi thế cho đảng Xanh, lực lượng cho rằng Công đảng chưa đủ quyết tâm trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Quyết định về Jackdaw, vốn được dự đoán sắp được công bố, đã bị trì hoãn đến cuối mùa thu. Động thái này khiến đảng Xanh cáo buộc Công đảng muốn tránh vấn đề gây tranh cãi trước cuộc bầu cử bổ sung tại Holborn và St Pancras, nơi lãnh đạo đảng Xanh tại Anh và Wales Zack Polanski đang tranh cử chiếc ghế từng thuộc về cựu Thủ tướng Keir Starmer.
Bộ trưởng Năng lượng Miatta Fahnbulleh trước đó được cho là chuẩn bị đưa ra khuyến nghị phê duyệt Jackdaw, dự án nằm ngoài khơi Aberdeen. Tuy nhiên, quyết định đã được hoãn lại. Quá trình tham vấn đối với Jackdaw và Rosebank kết thúc vào tháng trước, và Bộ Năng lượng đang xem xét các phản hồi.
Việc phê duyệt một hoặc cả hai dự án có thể khiến chính phủ tiếp tục chịu sức ép về sự nhất quán giữa chính sách khai thác dầu khí và mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Thay đổi cách tiếp cận
Lập trường mới của ông Burnham cũng khác với phản ứng của chính phủ trong mùa hè, khi nhiều tổ chức môi trường chỉ trích ông vì ít lên tiếng trước các đợt nắng nóng, hạn hán và cháy rừng.
Giới chức Văn phòng Thủ tướng cho biết ông Burnham đã đề cập đến tình trạng khẩn cấp khí hậu trong tuyên bố đầu tiên trước Hạ viện hồi đầu tháng và tới Stourbridge, vùng West Midlands, sau khi khu vực này xảy ra cháy.
Với kế hoạch mở rộng năng lượng cộng đồng, Burnham đang gắn mục tiêu khí hậu với chương trình phân quyền và trao thêm quyền cho địa phương. Tuy nhiên, cách chính phủ cân bằng giữa mục tiêu giảm phát thải, an ninh năng lượng, chi phí sinh hoạt và khai thác tài nguyên tại Biển Bắc sẽ tiếp tục là phép thử đối với cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
