Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển từ cứu trợ tình thế sang chủ động, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng

Đại hội đã thực hiện nghi thức đề cử Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giữ cương vị Chủ tịch danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Chuẩn bị sẵn sàng và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng

Phát biểu tại Đại hội, trân trọng cảm ơn và bày tỏ xúc động đón nhận cương vị Chủ tịch Danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định sẽ cùng tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, hoàn thành tốt sứ mệnh nhân đạo cao cả.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương những kết quả Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đạt được, trân trọng ghi nhận sự cống hiến của các thế hệ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và nhân dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam mong tiếp tục nhận được sự hợp tác của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển, góp phần nâng cao năng lực nhân đạo, tăng cường tình hữu nghị, đoàn kết vì hòa bình và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045; đang thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Nhưng thước đo sâu xa nhất của phát triển vẫn là con người: người yếu thế có được bảo vệ, người gặp rủi ro có được nâng đỡ và mỗi người dân có cơ hội vươn lên hay không ?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, một Việt Nam hùng cường phải đồng thời là một Việt Nam nhân ái; một xã hội hiện đại phải biết sẻ chia; một quốc gia phát triển phải trân trọng và bảo vệ phẩm giá, sự an toàn của mỗi con người. Vì vậy, công tác nhân đạo không thể chỉ dừng ở cứu trợ khi thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn xảy ra, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng; phải chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ cứu trợ sau thiệt hại sang cảnh báo sớm, hành động sớm; từ trao tặng đơn thuần sang hỗ trợ sinh kế, phục hồi năng lực và mở ra cơ hội phát triển; từ các chương trình riêng lẻ sang một hệ sinh thái nhân đạo kết nối Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và người dân. Sự hỗ trợ tốt nhất không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn giúp họ tự vươn lên và ổn định cuộc sống lâu dài.

Cơ bản nhất trí với phương hướng, mục tiêu, các chỉ tiêu chủ yếu và sáu chương trình hành động nêu trong Báo cáo chính trị trình Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Hội, Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa XII và các cấp Hội tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật liên quan đến người yếu thế. Đẩy mạnh công tác giáo dục, đào tạo, hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm bền vững và thúc đẩy hòa nhập cộng đồng đối với một số đối tượng yếu thế.

Chuyển từ cứu trợ tình thế sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Hội cần tham gia sâu hơn vào quản trị rủi ro dựa vào cộng đồng; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, lực lượng ứng phó tại chỗ, mạng lưới sơ cấp cứu và các mô hình cộng đồng an toàn. Mỗi xã, phường, đặc khu cần từng bước có đội ngũ tình nguyện viên được huấn luyện, có phương án hành động và khả năng hỗ trợ kịp thời các nhóm dễ bị tổn thương, nhất là trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo và người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, sau cứu trợ ban đầu, Hội vẫn phải tiếp tục đồng hành để người dân thực sự ổn định cuộc sống. Cùng với ứng phó thiên tai, cần chuẩn bị tốt hơn trước các rủi ro y tế công cộng, tai nạn và khủng hoảng sức khỏe tinh thần. Mỗi trường học, cơ quan, nhà máy và cộng đồng cần có thêm người được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu, bởi đây là năng lực thiết thực có thể cứu sống con người trong những phút đầu tiên của tai nạn và sự cố.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối của Hội trong hoạt động nhân đạo. Mọi hoạt động phải lấy con người làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu thực tế và lấy sự thay đổi trong cuộc sống của người được trợ giúp làm thước đo; cần ưu tiên những người cần trợ giúp nhất, không để ai bị bỏ quên vì khoảng cách, thủ tục hay hạn chế công nghệ. Hội phải chủ động phát hiện khoảng trống nhân đạo, tránh trùng lặp, dàn trải và hình thức. Cứu trợ phải nhanh chóng, kịp thời; hỗ trợ phải có mục tiêu, theo dõi và đánh giá kết quả. Mọi hoạt động phải tôn trọng phẩm giá, quyền riêng tư và sự lựa chọn của người được trợ giúp. Trao sự giúp đỡ phải đi cùng sự tôn trọng, bởi nhân đạo trước hết là nhìn nhận mỗi con người trong phẩm giá bình đẳng.

Đổi mới quản trị nhân đạo, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực xã hội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, đổi mới mạnh mẽ quản trị nhân đạo, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực xã hội. Hội phải đặt công khai, minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình ở vị trí trung tâm. Mọi khoản đóng góp phải được tiếp nhận, quản lý, phân bổ đúng mục đích; người đóng góp có quyền biết nguồn lực được sử dụng ở đâu, cho ai và mang lại kết quả gì; người được trợ giúp có quyền phản hồi về tính phù hợp, công bằng và kịp thời của sự hỗ trợ.

Các cấp Hội cần xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả, tăng cường kiểm tra, kiểm toán, giám sát xã hội và công bố thông tin rõ ràng, có thể kiểm chứng. Sai sót phải được xử lý kịp thời; phản ánh chính đáng của nhân dân phải được tiếp nhận nghiêm túc; cần đổi mới huy động nguồn lực theo hướng lâu dài, bền vững; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, cơ sở y tế, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức xã hội và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Hội cần khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nhân đạo thống nhất, kết nối phù hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống an sinh xã hội; ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bản đồ và nền tảng số để nhận diện nhu cầu, hạn chế trùng lặp, điều phối nguồn lực, cảnh báo sớm, quản lý tình nguyện viên và đánh giá tác động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, xây dựng Hội vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại; phát huy sức mạnh của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và mở rộng hợp tác quốc tế. Mỗi cán bộ, hội viên, tình nguyện viên Chữ thập đỏ phải là tấm gương về lòng nhân ái, liêm chính, trách nhiệm và tinh thần phụng sự. Các cấp Hội cần kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, thực chất, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục hành chính hóa, hình thức, xa cơ sở.

Đội ngũ cán bộ phải gần dân, hiểu dân, có khả năng phát hiện nhu cầu, vận động xã hội, điều phối nguồn lực và ứng phó trong tình huống khẩn cấp; cần xây dựng mạng lưới tình nguyện viên rộng nhưng coi trọng chất lượng, kỹ năng và tính chuyên nghiệp; tuyển chọn, đào tạo, phân công phù hợp, bảo đảm an toàn. Từng bước hình thành các đội tình nguyện viên chuyên môn về sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe, cứu hộ, hỗ trợ tâm lý, hậu cần, công nghệ, truyền thông, quản lý thảm họa.

Bộ Y tế, các cơ sở y tế, đội ngũ thầy thuốc và điều dưỡng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, cùng lan tỏa sâu rộng “Tinh thần Florence Nightingale” - tinh thần của lòng nhân ái, sự tận tụy, lòng dũng cảm và sự phụng sự con người không mệt mỏi; cần phát hiện, bồi dưỡng, đề cử, tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong chăm sóc người bệnh, phòng, chống dịch bệnh, ứng phó thiên tai, thảm họa và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việt Nam không chỉ tiếp nhận hỗ trợ nhân đạo, mà cần từng bước nâng cao năng lực hỗ trợ các quốc gia khác khi xảy ra thiên tai, thảm họa và khủng hoảng nhân đạo. Hoạt động nhân đạo quốc tế của Hội phải trở thành một kênh đối ngoại nhân dân có chiều sâu, lan tỏa hình ảnh Việt Nam hòa bình, nhân ái, thủy chung và trách nhiệm.

Để Hội Chữ thập đỏ Việt Nam thực hiện tốt những nhiệm vụ trên, nỗ lực của riêng tổ chức Hội là chưa đủ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy đảng tiếp tục quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối; đồng thời tôn trọng tính chủ động, tự nguyện, đặc thù của Hội, không hành chính hóa hoạt động nhân đạo. Cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và huy động nguồn lực; tạo điều kiện để Hội tham gia sâu hơn vào phòng ngừa, ứng phó thiên tai, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, sơ cấp cứu, hiến máu, hỗ trợ xã hội và hoạt động nhân đạo quốc tế.

Ngành y tế cần phối hợp chặt chẽ với Hội trong hiến máu, hiến mô, đào tạo sơ cấp cứu, phòng, chống dịch bệnh và hỗ trợ người bệnh nghèo. Ngành giáo dục, Đoàn Thanh niên, các cơ quan truyền thông và tổ chức xã hội cần bồi đắp lòng nhân ái, tinh thần tình nguyện, kỹ năng cần thiết và trách nhiệm cộng đồng cho thế hệ trẻ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục đồng hành với Hội bằng nguồn lực, tri thức, công nghệ và trách nhiệm. Mỗi sự đóng góp, nếu đến đúng chỗ, đúng lúc và được sử dụng minh bạch, đều có thể cứu một mạng người, gìn giữ một gia đình, phục hồi một sinh kế và thắp lên hy vọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, dân tộc Việt Nam từ ngàn đời đã hun đúc truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân ái và đạo lý “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách”. Đó không chỉ là nét đẹp tâm hồn, mà còn là nguồn sức mạnh giúp nhân dân ta vượt qua chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh và biết bao thử thách trong lịch sử.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến công tác nhân đạo, yêu cầu biến lòng yêu thương thành những việc làm cụ thể, thiết thực, chăm lo cho người nghèo, người yếu thế và người gặp hoạn nạn. Tinh thần đó phải tiếp tục là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Lòng nhân ái chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động. Một xã hội nhân văn không chỉ có nhiều người sẵn lòng sẻ chia, mà còn phải có những tổ chức đủ uy tín và năng lực để đưa sự giúp đỡ đến đúng người, đúng lúc, đúng nhu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hoàn thành tốt sứ mệnh cao cả của mình; trở thành biểu tượng của niềm tin và sự chia sẻ, để mỗi người gặp hoạn nạn biết rằng mình không đơn độc, mỗi người có lòng nhân ái đều có một địa chỉ tin cậy để cùng hành động, góp phần xây dựng Tổ quốc Việt Nam hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.