Saudi Arabia dự kiến sẽ phải tăng cường sử dụng dầu nhiên liệu nhập khẩu để sản xuất điện vào mùa Hè năm nay trong bối cảnh nguồn cung khí đốt tự nhiên sụt giảm sau khi quốc gia này buộc phải đóng cửa hàng loạt mỏ dầu do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran, khiến hoạt động xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz bị đình trệ.
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Iran đã chặn đứng các lô hàng xuất khẩu từ cảng Ras Tanura. Hệ quả là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới buộc phải cắt giảm hơn 3 triệu thùng dầu/ngày, kéo theo sự sụt giảm lượng khí tự nhiên được tìm thấy cùng dầu thô.
Theo báo cáo tài chính quý I/2026 của Saudi Aramco, sản lượng khí đốt của tập đoàn đã giảm xuống còn 10,5 tỷ feet khối/ngày (bcfd), so với mức 10,7 bcfd của quý IV/2025, bất chấp việc mỏ khí Jafurah vừa đi vào hoạt động hồi tháng 12/2025.
Việc phải tăng cường sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại các nhà máy điện diễn ra đúng thời điểm nhu cầu điện làm mát tăng vọt trong mùa Hè, đánh dấu một bước lùi trong nỗ lực chuyển đổi sang các loại năng lượng sạch hơn của Saudi Arabia.
Để bù đắp lượng khí đốt thiếu hụt, Aramco đã đẩy mạnh nhập khẩu dầu nhiên liệu. Dữ liệu từ Vortexa cho thấy, lượng nhập khẩu trong tháng 4/2026 đạt khoảng 1,7 triệu tấn (tương đương 360.000 thùng/ngày), tăng 86% so với cùng kỳ năm ngoái. Hầu hết lượng hàng này được dỡ tại các trạm tiếp nhận nối với các nhà máy điện và cơ sở khử muối, bao gồm nhà máy Jeddah South và Shuqaiq Steam.
Ông Rahul Choudhary, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu dầu khí tại Rystad Energy, nhận định sự gia tăng đột biến này là chỉ báo rõ ràng cho thấy lượng dầu tiêu thụ để phát điện sẽ vượt mức của năm 2025. Theo ông, tổng lượng dầu thô và dầu nhiên liệu dùng để phát điện có thể vượt 1 triệu thùng/ngày trong mùa Hè này, phá vỡ mức thấp kỷ lục 991.000 thùng/ngày ghi nhận vào năm 2025.
Giới phân tích cho rằng Aramco sẽ hạn chế đốt dầu thô để phát điện trong mùa Hè này nhằm ưu tiên xuất khẩu loại dầu Arab Light qua đường ống Đông - Tây tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Thay vào đó, hãng chọn đốt dầu nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh cao (HSFO) do có giá thành rẻ hơn.
Ông Jayadev D, chuyên gia phân tích dầu mỏ tại Wood Mackenzie, nhấn mạnh mỗi thùng dầu thô Arab Light bị đốt ở thị trường nội địa đồng nghĩa với việc vương quốc này đánh mất một khoản doanh thu xuất khẩu khổng lồ. Wood Mackenzie dự đoán mức tiêu thụ dầu thô trực tiếp sẽ giảm nhẹ từ 5.000 đến 15.000 thùng/ngày so với mức trung bình 629.000 thùng/ngày của giai đoạn tháng 6 - 8/2025.
Trong khi đó, Rystad Energy ước tính mức tiêu thụ dầu thô sẽ dao động trong khoảng 540.000 - 550.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, chuyên gia Choudhary cảnh báo Aramco có thể phải đốt dầu thô trực tiếp như một biện pháp dự phòng nếu tình trạng tắc nghẽn ở eo biển Hormuz trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài sang quý III.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Koen Wessels, Giám đốc phụ trách nhu cầu năng lượng tại Energy Aspects, dự báo lượng dầu thô tiêu thụ sẽ cao hơn năm 2025 do năng lực chuyển hướng xuất khẩu sang các cảng trên Biển Đỏ bị hạn chế. Tổ chức này ước tính hoạt động trung chuyển qua Hormuz sẽ tiếp tục gián đoạn đến hết tháng 5/2026, và chỉ phục hồi dần 50% vào tháng 6/2026, 60% vào tháng 7/2026 trước khi đạt mức 70% vào tháng 8/2026 so với trước khi nổ ra chiến tranh.
