Tìm việc để được làm việc, giao tiếp
Tại phiên giới thiệu việc làm chuyên đề dành cho người cao tuổi ở Hà Nội, bà Nguyễn Thị Việt, 65 tuổi, quê Thái Nguyên, tìm được công việc vệ sinh tại Công ty Xuất nhập khẩu Fuji với mức lương 6 triệu đồng/tháng.
Theo bà Trần Thị Hiền, quản lý nhân sự của công ty, đơn vị đang có nhu cầu tuyển khoảng 100 nhân sự. Tuy nhiên, tìm được lao động trong lĩnh vực này không dễ đàng do liên quan sức khỏe.
Cũng tìm được việc tại phiên giao dịch, ông Trần Khoa, ở Định Công (Hà Nội), hơn 60 tuổi, nhận công việc bảo vệ với mức lương khoảng 6 triệu đồng. Theo ông Khoa, đơn vị tính tiền công theo giờ làm việc theo quy định của Nhà nước.
“Với mức thu nhập này tạm ổn định. Nay có tuổi nên tôi chọn nghề làm gần nhà, phù hợp với sức khỏe. Đi làm để vận động, giao tiếp và tạo sự linh hoạt cho bản thân”, ông Khoa chia sẻ.
Trong khi đó, sau gần một năm ở nhà, ông Phạm Ngọc Chiến, 71 tuổi, cũng tìm đến phiên giới thiệu việc làm với mong muốn tìm một công việc trong văn phòng, có thể sử dụng máy tính.
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, tại phiên giao dịch việc làm chuyên đề dành cho người cao tuổi mới đây có 250 chỉ tiêu tuyển dụng.
Các vị trí được đánh giá phù hợp với sức khỏe, kinh nghiệm và kỹ năng của người cao tuổi gồm: Nhân viên an ninh, bảo vệ, tư vấn và chăm sóc khách hàng, bếp, phụ bếp, tạp vụ, vệ sinh, sản xuất đồ thủ công, giúp việc theo giờ và một số công việc bán thời gian khác...
67% chỉ tiêu tuyển dụng là lao động phổ thông. Lao động có trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật chiếm 12% và nhóm cao đẳng, đại học chiếm 21%.
Về thu nhập, nhóm dưới 7 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất, khoảng 40%, tập trung vào các công việc giản đơn như tạp vụ, vệ sinh, thủ công. Mức 7-10 triệu đồng chiếm 30% tổng chỉ tiêu tuyển dụng, dành cho các vị trí bán hàng, bảo vệ, nhân viên bếp. Nhân viên an ninh, tư vấn có kinh nghiệm có mức thu nhập bình quân 10-15 triệu đồng, chiếm 15% chỉ tiêu. Mức từ 15 triệu đồng trở lên chiếm 5%, tập trung ở một số vị trí yêu cầu chuyên môn, nhiều năm kinh nghiệm.
Dù số lượng chỉ tiêu tuyển dụng khá lớn, cung chưa hẳn gặp cầu, bởi nhu cầu tìm việc của người cao tuổi có những đặc điểm khác biệt.
Bà Ngọc Hạnh, ở phường Nghĩa Đô, không chịu sức ép về tài chính, nhưng vẫn tìm việc bán thời gian. Tiêu chí của bà là công việc được nghỉ hai ngày cuối tuần để có thời gian chăm sóc người thân.
Cuối năm ngoái, bà Hạnh xin về hưu sớm ở tuổi 54 sau gần 30 năm làm kế toán bưu điện. Rời công sở, mỗi ngày bà tập thể dục, dọn dẹp nhà cửa, cơm nước và chờ chồng con đi làm về. Tuy nhiên, bà dần cảm thấy buồn chán và muốn đi làm trở lại để được giao tiếp.
“Tìm công việc đầu óc không phải nghĩ ngợi nhiều, mấy chục năm gắn bó với sổ sách nặng đầu lắm”, bà Hạnh chia sẻ.
Bà nhận thấy việc làm cho người cao tuổi không thiếu nhưng để tìm được công việc thực sự phù hợp lại không dễ. Những công việc như phục vụ, dọn dẹp nhà hàng thường liên quan đến ngày nghỉ cuối tuần, trong khi đây lại là khoảng thời gian bà muốn dành cho các con và các cháu.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Liên, 65 tuổi, một cán bộ hưu trí từng có hàng chục năm công tác trong lĩnh vực dịch vụ thuộc khối hành chính nhà nước, cũng mong muốn quay lại thị trường lao động.
Sau khi nghỉ hưu, bà Liên ở nhà trông cháu giúp con. Nay các cháu đã lớn, bản thân còn sức khỏe và có nhiều thời gian rảnh, bà muốn tìm một công việc phù hợp.
Dù đang hưởng đầy đủ chế độ lương hưu và bảo hiểm y tế, mục tiêu của bà Liên khi tìm việc không đơn thuần là có thêm thu nhập. Điều bà quan tâm hơn là được lao động, duy trì sự chủ động và làm chủ cuộc sống.
Theo bà Liên, nhu cầu việc làm của người cao tuổi phụ thuộc nhiều vào sức khỏe và nền tảng của từng người. Người có trình độ có thể tiếp tục công việc trí óc, trong khi những người khác có thể lựa chọn công việc chân tay, miễn phù hợp với sức khỏe. Bà đang nhờ Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tư vấn các công việc văn phòng hoặc tạp vụ nhẹ nhàng và sẽ cân nhắc, bàn bạc thêm với con cháu trước khi quyết định.
Phát huy nguồn nhân lực cao tuổi
Theo ông Nguyễn Thế Toàn, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Hà Nội, già hóa dân số đang diễn ra nhanh hơn dự báo. Nhiều người cao tuổi vẫn còn sức khỏe, có chuyên môn, tay nghề và kỹ năng quản lý, mong muốn tiếp tục làm việc để cống hiến và nâng cao chất lượng cuộc sống.
“Không ít người gặp khó khăn trong tiếp cận công việc phù hợp với sức khỏe và trình độ”, ông Nguyễn Thế Toàn đánh giá.
Trong khi đó, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP Hà Nội Nguyễn Tây Nam cho rằng, trong bối cảnh cả nước nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng bước vào giai đoạn già hóa dân số, cần có những bước đi chủ động để huy động mọi nguồn lực cho phát triển, trong đó có nguồn nhân lực là người cao tuổi.
Theo ông Nguyễn Tây Nam, với tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng nghề nghiệp và bản lĩnh được tích lũy qua thời gian dài cống hiến, người cao tuổi có thể tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế thông qua các hoạt động sản xuất, kinh doanh, truyền nghề, tư vấn hoặc đào tạo phù hợp với sức khỏe và nguyện vọng.
“Thành phố Hà Nội luôn xác định người cao tuổi là nguồn lực quan trọng của xã hội. Ngày hội tư vấn, giới thiệu việc làm cho người cao tuổi năm 2026 thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục lao động, cống hiến, phát huy kinh nghiệm và kỹ năng; góp phần xây dựng thị trường lao động toàn diện, thích ứng với xu hướng già hóa dân số và phát triển bền vững”, ông Nguyễn Tây Nam nói.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh trong bối cảnh xu hướng già hóa toàn cầu. Trong 25 năm qua, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên tăng từ 7% lên 14%. Năm 2025, Việt Nam có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 16% dân số. Dự báo năm 2036, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già và đến năm 2050, nhóm này có thể chiếm trên 25% dân số.
Trong bối cảnh đó, câu chuyện của những người như ông Chiến, bà Hạnh, bà Liên hay ông Khoa cho thấy nhu cầu tiếp tục làm việc của người cao tuổi không chỉ xuất phát từ thu nhập. Đó còn là mong muốn được giao tiếp, duy trì sức khỏe, phát huy kinh nghiệm và quan trọng hơn là cảm nhận giá trị của bản thân trong đời sống xã hội.
