Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, Cơ quan Y tế Canada đã chính thức cấp phép cho thuốc donanemab của hãng Eli Lilly Canada Inc. Thuốc được sử dụng dưới dạng truyền tĩnh mạch mỗi tháng một lần, dành cho bệnh nhân ở giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ hoặc sa sút trí tuệ mức độ nhẹ do Alzheimer. Đây được xem là một trong những thế hệ thuốc điều trị Alzheimer mới nhất, không chỉ làm giảm triệu chứng mà còn tác động trực tiếp vào cơ chế nền tảng của bệnh.
Khác với các loại thuốc trước đây chủ yếu hỗ trợ trí nhớ hoặc cải thiện hành vi trong thời gian ngắn, donanemab nhắm tới việc loại bỏ beta-amyloid – loại protein tích tụ thành các mảng bám trong não, vốn được coi là một trong những dấu hiệu đặc trưng và có liên quan chặt chẽ tới quá trình thoái hóa thần kinh ở bệnh Alzheimer.
Giới khoa học cho rằng sự tích tụ beta-amyloid có thể kích hoạt chuỗi phản ứng gây tổn thương tế bào não, dẫn tới mất trí nhớ, suy giảm nhận thức và mất dần khả năng tự chủ ở người bệnh. Mặc dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh donanemab không phải là thuốc chữa khỏi Alzheimer. Thuốc chủ yếu có tác dụng làm chậm quá trình suy giảm nhận thức, giúp người bệnh duy trì lâu hơn khả năng sinh hoạt độc lập và kéo dài giai đoạn nhẹ của bệnh.
Donanemab thuộc cùng nhóm điều trị với lecanemab – loại thuốc Alzheimer đầu tiên được Canada phê duyệt hồi cuối năm ngoái. Tuy nhiên, điểm khác biệt đáng chú ý là donanemab được thiết kế như một liệu pháp có thời hạn.
Theo Eli Lilly, bệnh nhân có thể ngừng điều trị sau khoảng 18 tháng nếu kết quả chụp PET cho thấy các mảng amyloid trong não đã biến mất hoặc giảm xuống dưới ngưỡng phát hiện. Trong khi đó, lecanemab thường được sử dụng kéo dài hơn.
Việc Canada phê duyệt donanemab được giới chuyên môn đánh giá là dấu hiệu cho thấy lĩnh vực điều trị Alzheimer đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, từ điều trị triệu chứng sang can thiệp sớm nhằm làm chậm tiến trình bệnh.
Bác sĩ Sharon Cohen - chuyên gia thần kinh hành vi và Giám đốc y khoa Chương trình Trí nhớ Toronto, cho rằng đây là “một cột mốc đáng chú ý” đối với cộng đồng bệnh nhân Alzheimer.
Theo bà, mục tiêu lớn nhất hiện nay không chỉ là kéo dài tuổi thọ, mà còn giúp bệnh nhân duy trì lâu hơn khả năng tự chăm sóc bản thân, giảm tốc độ mất trí nhớ và trì hoãn giai đoạn phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.
Hiện nay, Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ trên toàn cầu. Tại Canada, khoảng 770.000 người được cho là đang sống chung với các dạng sa sút trí tuệ, và con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh do quá trình già hóa dân số.
