Nghị viện châu Âu ngày 26/1/2026 đã lùi thời hạn đưa ra phán quyết về việc có tái khởi động tiến trình đàm phán thỏa thuận thương mại giữa EU và Mỹ. Ảnh: TTXVN
Theo nghiên cứu của Đại học Aston (Anh), Liên minh châu Âu (EU) và Anh đều sẽ chịu thiệt hại kinh tế nặng nề hơn Mỹ trong trường hợp xảy ra một cuộc chiến tranh thương mại ăn miếng trả miếng, nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đe dọa áp thuế đối với châu Âu.
Các nhà lãnh đạo châu Âu vừa qua đã phải cân nhắc cách ứng phó với Washington sau khi ông Trump cảnh báo có thể áp mức thuế lên tới 25% đối với 8 nền kinh tế châu Âu, nhằm gây sức ép buộc Đan Mạch nhượng lại Greenland. Dù mối đe dọa sau đó đã được rút lại, nhưng nghiên cứu cho thấy tác động kinh tế tiềm tàng đối với châu Âu vẫn rất đáng kể.
Nhóm nghiên cứu tại Aston University cho biết, trong kịch bản EU và Anh cùng đáp trả tương ứng các biện pháp thuế quan của Mỹ, mọi nền kinh tế châu Âu đều rơi vào trạng thái thiệt hại lớn hơn so với việc chấp nhận gánh chịu thuế mà không trả đũa. Theo mô hình tính toán, phản ứng trả đũa làm trầm trọng thêm tổn thất về GDP và thu nhập bình quân đầu người tại châu Âu.
Anh là một trong những quốc gia bị Mỹ cảnh báo áp thuế ở mức cao nhất. Tuy nhiên, Thủ tướng Anh Sir Keir Starmer đã phát tín hiệu London sẽ tránh trả đũa, cho rằng chiến tranh thương mại không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào. Kết luận này phù hợp với phát hiện của Đại học Aston, khi mô hình cho thấy nếu Anh đáp trả mức thuế 25% của Mỹ, thiệt hại kinh tế sẽ lớn gấp đôi so với kịch bản không trả đũa, dù xuất khẩu của Anh sang Mỹ vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Anh không có lợi ích kinh tế nếu tham gia các biện pháp trả đũa chung với EU. Trong trường hợp EU áp thuế 25% đối với Mỹ, mức tổn thất GDP bình quân đầu người của khối này được dự báo cao gấp đôi so với Anh. Theo nhóm nghiên cứu, phối hợp trả đũa giữa EU và Anh sẽ tạo ra kịch bản xấu nhất đối với kinh tế Anh, trong khi việc cả hai cùng không trả đũa giúp giảm thiểu thiệt hại.
Dù ông Trump đã tạm thời rút lại cảnh báo thuế quan liên quan tới Greenland sau khi Mỹ đạt được cam kết mở rộng các căn cứ chủ quyền tại khu vực này, nguy cơ bùng phát chiến tranh thương mại vẫn hiện hữu. Vừa qua, Tổng thống Mỹ tiếp tục cảnh báo áp thuế 25% đối với Hàn Quốc, cáo buộc Seoul không tuân thủ các thỏa thuận đã ký với Washington trước đó. Cả EU và Anh hiện vẫn đang đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump về các nội dung còn tồn tại trong các thỏa thuận đình chiến thuế quan đạt được năm ngoái.
Đại học Aston kết luận rằng, dù châu Âu sẽ chịu thiệt hại trong kịch bản trả đũa toàn diện, EU vẫn có thể gây sức ép đáng kể lên Mỹ thông qua các biện pháp có chọn lọc. Trước đó, EU đã chuẩn bị một gói thuế trả đũa trị giá 93 tỷ euro, nhắm vào các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ như máy bay Boeing, ô tô, rượu bourbon và đậu tương. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho rằng để tạo tác động mạnh hơn, châu Âu cần cân nhắc mở rộng các biện pháp sang lĩnh vực dịch vụ của Mỹ, bao gồm công nghệ và tài chính, nơi châu Âu là thị trường quan trọng.
Trong khi đó, giới doanh nghiệp Anh nhận định nghiên cứu trên cho thấy rõ việc leo thang thuế quan là một kịch bản mà tất cả các bên đều chịu thiệt. Các chuyên gia kêu gọi London đa dạng hóa quan hệ thương mại và tăng cường các công cụ bảo đảm an ninh kinh tế, nhằm củng cố vị thế đàm phán trong các tranh chấp thương mại tiềm tàng trong tương lai.