Những phát ngôn mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump và đặc phái viên Mỹ về Greenland đã làm gia tăng căng thẳng giữa Washington với Đan Mạch và các đồng minh châu Âu, đồng thời thổi bùng tranh cãi về tương lai an ninh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại khu vực Bắc Cực.
Truyền thông Anh đưa tin Vương quốc Anh đang đàm phán với các đồng minh NATO khác ở châu Âu về việc triển khai quân đội NATO tại Greenland nhằm bảo vệ hòn đảo này trước nguy cơ bị Mỹ sáp nhập.
Quy mô quân đội hạn chế, chiến tuyến trải dài và thiếu cam kết đồng minh khiến kế hoạch triển khai lực lượng Anh – Pháp bị nghi ngờ về tính khả thi, bất chấp mục tiêu củng cố an ninh châu Âu.
Tuyên bố Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia của Tổng thống Trump làm lung lay đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, khiến Ukraine rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vừa cần Mỹ, vừa phụ thuộc các đồng minh châu Âu.
Khi Tổng thống Trump công khai đe dọa sáp nhập Greenland, châu Âu buộc phải “cân bằng” giữa bảo vệ đồng minh Đan Mạch và phụ thuộc Mỹ để duy trì hỗ trợ quân sự, đàm phán hòa bình cho Ukraine.
Vụ Saudi Arabia không kích kho vũ khí của UAE tại Yemen phơi bày rạn nứt sâu sắc giữa hai đồng minh vùng Vịnh, báo hiệu một cuộc đối đầu mới định hình lại trật tự Trung Đông.
Tham vọng sáp nhập Greenland của Tổng thống Donald Trump đang gây chấn động NATO, đặt ra câu hỏi liệu Mỹ có thể mua lãnh thổ của đồng minh bằng tiền, hay sử dụng sức ép chính trị, thậm chí là quân sự.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông sẽ gặp các quan chức Đan Mạch vào tuần tới, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và các đồng minh NATO xoay quanh nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực.
Ngày 7/1, Mỹ lần đầu tiên công khai ủng hộ một khuôn khổ bảo đảm an ninh chung cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh các đồng minh của Kiev tổ chức ở Paris ngày 6/1, một động thái được các nhà lãnh đạo châu Âu coi là tín hiệu quan trọng về vai trò chủ chốt của Washington trong tiến trình hậu ngừng bắn với Nga.
Sự trở lại của tư duy thống trị Tây bán cầu dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt châu Âu trước lựa chọn khó khăn: tăng cường tự chủ chiến lược hay tiếp tục lệ thuộc vào một đồng minh ngày càng khó đoán.
Quá trình tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực đã đưa Nga và Venezuela xích lại gần nhau và trở thành đồng minh.
Ngày 3/1, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ hy vọng sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh với các nhà lãnh đạo quốc tế tại Mỹ trong tháng 1/2026 nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Nga.
Một đơn vị trinh sát của Lục quân Mỹ tại Hàn Quốc đã ngừng hoạt động từ tháng trước, giữa thời điểm có nhiều đồn đoán về khả năng Washington sẽ điều chỉnh bố trí lực lượng và rút bớt binh sĩ khỏi quốc gia đồng minh.
Một khi chiến sự với Nga kết thúc, Ukraine sẽ trở thành quốc gia sở hữu lực lượng quân đội lớn và có kinh nghiệm chiến đấu cập nhật nhất so với các đồng minh châu Âu đã hậu thuẫn họ.
Từ yêu cầu tăng chi tiêu quốc phòng đến thái độ hoài nghi đồng minh, Nhà Trắng đang tái định hình quan hệ với châu Âu, đẩy Ukraine vào thế bấp bênh trước thềm năm 2026.
Ngày 30/12, quân đội Mỹ cho biết nước này cùng các đồng minh đã tiêu diệt và bắt giữ trên 20 phần tử thuộc tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng kể từ khi tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của IS ở Syria hôm 19/12.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 29/12 cho biết các đồng minh của Ukraine sẽ gặp nhau tại Paris vào đầu tháng 1 tới để thảo luận về các đảm bảo an ninh, như một phần của tiến trình hướng tới thỏa thuận hòa bình giữa Ukraine và Nga.
Sự trở lại của các tập đoàn dầu mỏ phương Tây biến Iraq thành điểm nóng cạnh tranh chiến lược, nơi Trung Quốc, Mỹ và đồng minh tranh giành ảnh hưởng năng lượng và quyền lực địa chính trị.
Ngày 27/12, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tham vấn với các nước đồng minh và nhận được những cam kết ủng hộ mạnh mẽ trước thềm cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Bài phát biểu tổng kết năm của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho thấy một đường lối đối ngoại ít dựa trên tinh thần đoàn kết hơn, mà thiên về tính toán lợi ích, khiến các đồng minh khắp châu Âu không khỏi lo ngại.